Ο Mario Banushi, δημιουργός τρυφερών θεαμάτων, και η νέα του διεθνής συμπαραγωγή στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, μετά τον πρώτο κύκλο παραστάσεων στη Στέγη. «Η μητέρα μου έφερε στον κόσμο εμένα και χιλιάδες άλλα παιδιά. Ήταν μαία». ΜΑΜΙ, μια παράσταση-ύμνος για όλες τις γυναίκες που μας μεγάλωσαν.
Ο Mario Banushi αναδύθηκε στο διεθνές καλλιτεχνικό στερέωμα από την πρώτη στιγμή που πάτησε στη σκηνή του ελληνικού θεάτρου. Σήμερα, στα 26 του χρόνια, κατακτά ακόμα μια κορυφή, καθώς η παράστασή του, ΜΑΜΙ, μια διεθνής συμπαραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, ταξιδεύει τον Ιούλιο στο περίφημο Φεστιβάλ της Αβινιόν. Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή: είναι η πρώτη φορά που σκηνοθέτης αλβανικής καταγωγής παρουσιάζει έργο του στο εμβληματικό φεστιβάλ της Γαλλίας και της Ευρώπης. Παράλληλα, σηματοδοτεί την τέταρτη συμμετοχή της Στέγης στη σπουδαία αυτή διοργάνωση, έπειτα από τον Κυκλισμό του Τετραγώνου του Δημήτρη Δημητριάδη σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καραντζά (2014), το 6 a.m. How to disappear completely των Blitz theater group (2016) και τον Μεγάλο Δαμαστή του Δημήτρη Παπαϊωάννου (2017).
Στη συνέντευξη τύπου στην Αβινιόν, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ της Αβινιόν, Tiago Rodrigues, ανέφερε: «Πιστεύω πως το έργο του θα αποτελέσει μία από τις πιο όμορφες ανακαλύψεις αυτού του Φεστιβάλ. Ο Mario Banushi, ένας 26χρονος Αλβανός καλλιτέχνης που ζει και δημιουργεί στην Αθήνα, είναι ένα νεαρό ταλέντο που δημιουργεί ένα ανατρεπτικό, ονειρικό, εικαστικό θέατρο. Με ελάχιστες εμφανίσεις εκτός Ελλάδας, αυτή θα είναι η πρώτη φορά που το θέατρό του θα παρουσιαστεί στο γαλλικό κοινό. Η πιο πρόσφατη δημιουργία του, MAMI, αποτελεί έναν πολυδιάστατο φόρο τιμής στη μητρική φιγούρα».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μετά την Αβινιόν, που είναι συμπαραγωγός στην παράσταση, το ΜΑΜΙ θα συνεχίσει το ταξίδι του σε μια λαμπρή διεθνή περιοδεία, κάνοντας στάσεις σε κορυφαία θέατρα και οργανισμούς της Ευρώπης – και όχι μόνο.
Αντλώντας έμπνευση από προσωπικά βιώματα, ο 26χρονος αλβανικής καταγωγής Mario Banushi, δημιουργός μιας ολότελα δικής του σκηνικής γλώσσας, στο ΜΑΜΙ, που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στις 6 Φεβρουαρίου στη Στέγη προτού ξεκινήσει το διεθνές ταξίδι του, μας χαρίζει μια αξιομνημόνευτη περιπλάνηση στην πηγή της ζωής. Γιατί στην προσωπική μυθολογία του Banushi, οι σχεδόν ομόηχες λέξεις «μάμι» και «μαμ» γίνονται ταυτόσημες. Μάμι, όπως μητέρα. Μαμ, όπως φαΐ. Κάποιος βγάζει την καρδιά του και την προσφέρει στον άλλο σαν ένα καρβέλι αχνιστό ψωμί. Στην παράσταση, η Κεντρική Σκηνή της Στέγης μετατρέπεται σε ένα τοπίο μνήμης. Οικείο και, συνάμα, απόκοσμο. Οι ερμηνευτές, βυθισμένοι στη σιωπή, πλάθουν συμβάντα βαθιάς συγκίνησης και μας παρακινούν να αναγνωρίσουμε και να αντιμετωπίσουμε τις δικές μας μνήμες, τις δικές μας σχέσεις και τη συναισθηματική κληρονομιά που κουβαλάμε.
Ο Mario Banushi περιοδεύει ήδη ανά τον κόσμο με τα πρώτα έργα του, Goodbye, Lindita (2023) και Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia (2023), και χαιρετίζεται διεθνώς ως το παιδί-θαύμα του ελληνικού θεάτρου. Κι ενώ το θέμα στις προηγούμενες παραστάσεις του ήταν το πένθος, στο MAMI στήνει ένα ανίερο ιερό στη σχέση μητέρας και παιδιού. Για να την υμνήσει. Να την ξορκίσει. Να τη γεμίσει τάματα και αναθέματα. Να την ερωτευτεί. Γιατί, όπως σημειώνει ο ίδιος: «Πάντα έλεγα ότι η γέννα είναι ένας ανάποδος έρωτας».
Ο Mario Banushi εξομολογείται για την παράσταση: «Όταν ήμουν περίπου ενός έτους, η μητέρα μου αναγκάστηκε να με αφήσει στη γιαγιά μου, στην Αλβανία, και να φύγει. Μέχρι τα δεκατρία μου, “μάμι” φώναζα τη γιαγιά μου. Όταν πια η μητέρα μου με πήρε μαζί της στην Αθήνα, μεγάλωσα στο διαμέρισμα πάνω από τον φούρνο όπου εργαζόταν, με τη μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού. Μεγάλωσα με πολλές γυναίκες. Μεγάλωσα με νέες και ηλικιωμένες γυναίκες. Μεγάλωσα με περισσότερες από μία μητέρες. Αυτή η παράσταση είναι για εκείνες: μια ευχή, μια προσευχή στο βάρος που κουβαλάει η λέξη «μαμά» τόσο για εκείνη που το ακούει όσο και για εκείνον που το λέει. Ποιος φροντίζει ποιον – δεν κατάλαβα ποτέ αυτήν την περίπλοκη σχέση. Κι ούτε θα την καταλάβω. Αλλά προσπαθώ να την ξετυλίξω σαν έναν ομφάλιο λώρο, σαν το σπλάχνο που συνδέει τη ζωή με τις ρίζες της».
Η νέα δημιουργία από τον σκηνοθέτη-αποκάλυψη είναι ένα οπτικό ποίημα για τη σχέση μητέρας και παιδιού. Μια παράσταση-αντίδωρο στις γυναίκες που μας έθρεψαν.
Συντελεστές
Σύλληψη & Σκηνοθεσία: Mario Banushi
Ερμηνεύουν: Παναγιώτα Γιαγλή, Βασιλική Δρίβα / Κατερίνα Κρίστο, Δημήτρης Λαγός, Αγγελική Στελλάτου, Ευτυχία Στεφάνου / Ήλια Κουκουζέλη και Φώτης Στρατηγός
Σκηνογραφία & Ενδυματολογία: Σωτήρης Μελανός
Μουσική Σύνθεση & Sound Design: Jeph Vanger
Σχεδιασμός Φωτισμών & Συνεργάτης στη Δραματουργία: Στέφανος Δρουσιώτης
Καλλιτεχνικοί Συνεργάτες: Αιμίλιος Αράπογλου, Θανάσης Δεληγιάννης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Θεοδώρα Πατητή
Διεθνείς Σχέσεις & Οργάνωση Περιοδείας: Νίκος Μαυράκης – TooFarEast
Οργάνωση Παραγωγής: Ρένα Ανδρεαδάκη & Χρήστος Χριστόπουλος – TooFarEast
Εκτέλεση Παραγωγής: Ιωάννα Παπακώστα – TooFarEast
Συντονίστρια Ακρόασης & Residency: Κωνσταντίνα Δούκα Γκόση – TooFarEast
Φωτιστικός Σχεδιασμός Περιοδείας: Μαριέττα Παυλάκη
Βοηθός Σκηνογραφίας: Σοφία Θεοδώρου
Βοηθός Ενδυματολογίας: Νικολέτα Αναστασιάδου
Σε συνεργασία με την ΟΜΑΖ Αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία
Ανάθεση & Παραγωγή: Στέγη Ιδρύματος Ωνάση
Συμπαραγωγοί: Berliner Festspiele [Γερμανία], Odéon – Théâtre de l’Europe [Γαλλία], FOG festival / Triennale Milano Teatro [Ιταλία], & Espoo Theatre [Φινλανδία], Festival d’Avignon [Γαλλία], Grec Festival Barcelona [Ισπανία], Théâtre de Liège [Βέλγιο], Noorderzon Festival / Grand Theatre Groningen [Ολλανδία]
Η αρχική έρευνα και ανάπτυξη πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Onassis AiR Dramaturgy Fellowship και του Centre Culturel Hellénique – Paris (Γαλλία).
Υποστηρίζεται από το Touring Program της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση.
*Ο Mario Banushi στην Αβινιόν λίγο στην ανακοίνωση τοιυ προγράμματος του 79oυ Φεστιβάλ
Mario Banushi
Ο Mario Banushi είναι σκηνοθέτης και περφόρμερ. Γεννήθηκε το 1998 και μέχρι την ηλικία των έξι ετών έζησε στην Αλβανία, προτού εγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα. Σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Αποφοίτησε το 2020 και έφτιαξε την πρώτη του ταινία μικρού μήκους με τίτλο PRANVERA, με την οποία συμμετείχε το φθινόπωρο του 2021 στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Τιράνων. Το 2017 εργάστηκε ως βοηθός του Ευριπίδη Λασκαρίδη στην περφόρμανς THIRIO, που έλαβε μέρος στην Μπιενάλε της Αθήνας. Από το 2020 που αποφοίτησε, είναι ενεργός στον χώρο των παραστατικών τεχνών και η τελευταία του συνεργασία ήταν με τους Nova Melancholia στο έργο Marcel Duchamp (2022). Η πρώτη του σκηνοθετική δουλειά ήταν η περφόρμανς Ragada, ένα τμήμα της οποίας παρουσίασε στο φεστιβάλ ROOMS2022, σε διοργάνωση του Γεράσιμου Καππάτου, η οποία ύστερα παρουσιάστηκε στο θέατρο Στη Σάλα. Η επόμενη δουλειά του ήταν το Goodbye, Lindita που παρουσιάστηκε στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, ενώ η τρίτη του δουλειά, Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia, που είναι και το τελευταίο μέρος της τριλογίας, παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2023 στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.
O Mario Banushi ήταν Onassis AiR Fellow για τη σεζόν 2023-24 μέσω της Dramaturgy Fellowship.
O Mario Banushi έχει κάνει εντυπωσιακή είσοδο στο θέατρο τα τελευταία δύο χρόνια που δραστηριοποιείται στον χώρο. Μετά την πρώτη του παράσταση, Ragada (2022), συνεργάστηκε με σημαντικούς οργανισμούς στην Ελλάδα και συνέθεσε δύο παραστάσεις που εκτόξευσαν τη φήμη του διεθνώς: Goodbye, Lindita (Εθνικό Θέατρο, 2023) και Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia (Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, 2023). Από το 2023 έως σήμερα, οι παραστάσεις του έχουν παρουσιαστεί σε περισσότερες από δέκα χώρες, από τη Γερμανία έως την Αυστραλία και από την Ιταλία έως τη Σουηδία, σε σημαντικά φεστιβάλ, όπως τα Festival de Otoño (Μαδρίτη, Ισπανία), Zürcher Theaterspektakel (Ζυρίχη, Ελβετία), Teszt Festival (Τιμισοάρα, Ρουμανία), Adelaide Festival (Αδελαΐδα, Αυστραλία), Brandhaarden Festival στο International Theatre Amsterdam (Άμστερνταμ, Ολλανδία), Fast Forward Festival (Δρέσδη, Γερμανία), BITEF (Βελιγράδι, Σερβία) κ.ά.
Κύριο χαρακτηριστικό στις παραστάσεις του Mario Banushi είναι το σπίτι, η στέγη, η φωλιά της μητέρας. Στα Ragada, Goodbye, Lindita και Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia, ο θεατής είναι σαν να βρίσκεται κι αυτός μέσα στο οικείο περιβάλλον του σπιτιού. Τα γνώριμα σε όλους μας αντικείμενα μεταλλάσσονται και επαναχρησιμοποιούνται. Οι χαρακτήρες, όσο και αν ξεφεύγουν από την πραγματικότητά τους, παραμένουν πάντα μέσα στους τέσσερις τοίχους. Το εσωτερικό του σπιτιού αλλάζει κι αυτό και παίρνει μορφή τάφου, ναού. Στο ΜΑΜΙ, ο Mario Banushi στρέφεται για πρώτη φορά έξω από το σπίτι. Ο χώρος συνεχίζει να είναι οικείος. Βρισκόμαστε στην επαρχία, έξω από το σπίτι και δίπλα στον δρόμο, που φωτίζεται μόνο από μια λάμπα ηλεκτρισμού. Σε αυτό το οικείο τοπίο, περνάμε αυτή τη φορά από το κλειστό σύστημα του σπιτιού και την οικογένεια στον έξω κόσμο, στον περίγυρο.
Τη σεζόν 2023-24, ο Mario Banushi ως Onassis AiR Dramaturgy Fellow, δουλεύοντας πάνω στα όνειρα, τις μνήμες, τις γεύσεις και τα έθιμα που θα αποτελούσαν έμπνευση για το έργο του, MAMI, παρουσίασε την περφόρμανς Mam, I remember everything (Dream/Trauma) στο 12ο Open Day του Onassis AiR. Εκεί, οι εικόνες της μάνας, του φαγητού, της ιεροτελεστίας, της φροντίδας και της αγάπης βρήκαν τον τρόπο να μεταφράσουν ένα όνειρο ζωντανά χωρίς να φθείρουν το ακατέργαστο, πρωταρχικό του υλικό.
