Το δικαίωμα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης αναγνωρίζει ο Άρειος Πάγος και σε συντρόφους που δεν έχουν τελέσει γάμο ή συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον αποδεικνύεται ότι είχαν αναπτύξει ουσιαστικούς οικογενειακούς δεσμούς. Με την απόφαση 575/2026, το Δ΄ Πολιτικό Τμήμα του Ανώτατου Δικαστηρίου επικύρωσε την επιδίκαση αποζημίωσης ύψους 60.000 ευρώ σε άνδρα, ο οποίος έχασε τη σύντροφό του σε θανατηφόρο τροχαίο, έπειτα από 16 χρόνια κοινής ζωής και την απόκτηση τεσσάρων παιδιών.
Η απόφαση αποτελεί σημαντική εξέλιξη ως προς την ερμηνεία της έννοιας της οικογένειας στο πλαίσιο του άρθρου 932 του Αστικού Κώδικα, καθώς επιβεβαιώνει ότι η τυπική αναγνώριση μιας σχέσης δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αξίωση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης.
Το θανατηφόρο τροχαίο που οδήγησε στη δικαστική διαμάχη
Η υπόθεση αφορά δυστύχημα που σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2014. Ο οδηγός φορτηγού-ψυγείου, στην προσπάθειά του να αποφύγει μεγαλόσωμο σκύλο που εμφανίστηκε αιφνιδίως στο οδόστρωμα, πραγματοποίησε απότομο ελιγμό, με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο του οχήματος και να παρασύρει μια 32χρονη γυναίκα που βρισκόταν πεζή.
Η γυναίκα υπέστη βαρύτατα τραύματα και τελικά υπέκυψε. Σύμφωνα με την κρίση του δικαστηρίου, ο θανάσιμος τραυματισμός της οφειλόταν στην αποκλειστική αμέλεια του οδηγού.
Μετά το δυστύχημα, ο σύντροφός της προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, διεκδικώντας τόσο για τον ίδιο όσο και για τα τέσσερα ανήλικα τότε παιδιά τους αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης.
Η 16χρονη συμβίωση και οι τέσσερις κοινές παιδιά
Το ζευγάρι είχε πραγματοποιήσει παραδοσιακό γάμο σύμφωνα με τα έθιμα των Ρομά, χωρίς ωστόσο να έχει τελέσει γάμο που αναγνωρίζεται από το ελληνικό δίκαιο ή να έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης.
Παρά την απουσία τυπικής νομικής αναγνώρισης της σχέσης τους, οι δύο σύντροφοι είχαν δημιουργήσει μια σταθερή οικογενειακή ζωή επί 16 χρόνια. Αρχικά διέμεναν στην κατοικία των γονέων του άνδρα και στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν σε δικό τους σπίτι, έχοντας αποκτήσει τέσσερα παιδιά.
Η μακροχρόνια συμβίωση, η κοινή οικογενειακή πορεία και οι ισχυροί συναισθηματικοί δεσμοί αποτέλεσαν καθοριστικά στοιχεία για την κρίση του δικαστηρίου.
Τι έκρινε ο Άρειος Πάγος για τον σύντροφο χωρίς γάμο
Το βασικό νομικό ζήτημα που εξετάστηκε ήταν κατά πόσο ο επιζών σύντροφος μπορούσε να θεωρηθεί «οικείος» της θανούσας, σύμφωνα με το άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης στους οικείους προσώπου που έχασε τη ζωή του εξαιτίας αδικοπραξίας.
Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι η έννοια της οικογένειας δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα πρόσωπα που συνδέονται μέσω γάμου ή συμφώνου συμβίωσης. Αντίθετα, μπορεί να περιλαμβάνει και συντρόφους που βρίσκονται σε σταθερή ελεύθερη ένωση, όταν αποδεικνύεται ότι μεταξύ τους υφίστανται πραγματικοί και ουσιαστικοί οικογενειακοί δεσμοί.
Στην προκειμένη περίπτωση, οι δικαστές συνεκτίμησαν τη διάρκεια της συμβίωσης, την ύπαρξη τεσσάρων κοινών παιδιών, την κοινή κατοικία και την ισχυρή συναισθηματική σύνδεση των δύο συντρόφων.
Με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα, το Ανώτατο Δικαστήριο αναγνώρισε ότι ο άνδρας αποτελούσε ουσιαστικά μέλος της οικογένειας της γυναίκας και, ως εκ τούτου, δικαιούταν χρηματική ικανοποίηση για την απώλειά της.
Γιατί απορρίφθηκε η αναίρεση της ασφαλιστικής εταιρείας
Η ασφαλιστική εταιρεία του οχήματος άσκησε αίτηση αναίρεσης, αμφισβητώντας τη δυνατότητα του άνδρα να διεκδικήσει αποζημίωση λόγω ψυχικής οδύνης, αλλά και το ύψος του ποσού των 60.000 ευρώ που είχε επιδικαστεί.
Μεταξύ άλλων, υποστήριξε ότι το Εφετείο είχε ερμηνεύσει εσφαλμένα το άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα και ότι το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης παραβίαζε την αρχή της αναλογικότητας.
Ωστόσο, ο Άρειος Πάγος απέρριψε την αίτηση αναίρεσης, κρίνοντας ότι η απόφαση του Εφετείου ήταν επαρκώς αιτιολογημένη και ότι το ύψος της αποζημίωσης βρισκόταν εντός των ορίων της δικαστικής διακριτικής ευχέρειας.
Για τον καθορισμό του ποσού των 60.000 ευρώ συνεκτιμήθηκαν οι συνθήκες του δυστυχήματος, η αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού, η ηλικία της θανούσας, καθώς και η ένταση της ψυχικής οδύνης που προκάλεσε ο θάνατός της στον σύντροφό της.






























