Ειδήσεις, πρωτοσέλιδα και μπόλικα λεπτά τηλεοπτικού χρόνου για το Κιτ επιβίωσης 72 ωρών έχουν κάνει την εμφάνισή τους τις τελευταίες μέρες. Οι Βρυξέλλες θέλουν τους Ευρωπαίους προετοιμασμένους για 72 ώρες κρίσης – Μπορούν όμως οι κυβερνήσεις να εγγυηθούν τις υπηρεσίες από τις οποίες εξαρτώνται;
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενθαρρύνουν τα νοικοκυριά να προετοιμαστούν για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης διάρκειας τριών ημερών. Η ευρύτερη πρόκληση είναι κατά πόσο οι εθνικές αρχές μπορούν να διατηρήσουν σε λειτουργία την ηλεκτροδότηση, τις επικοινωνίες, τις μεταφορές και τις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας όταν πολλά συστήματα παρουσιάζουν ταυτόχρονα προβλήματα. Άλλωστε σε μια εποχή που όλα ελέγχονται κάπου κεντρικά ή τα δεδομένα αιωρούνται πάνω από τα κεφάλια μας και ταξιδεύουν, όλα είναι πιθανά... Όπως να γίνει ένα γενικό μπλακ άουτ μετά από μια κυβερνοεπίθεση, να ανεβούν απότομα και επικίνδυνα οι θερμοκρασίες στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ, να πέσουν όλες οι πληρωμές με κάρτες και να θέλεις μετρητά... Ίσως πιο συχνές είναι οι φυσικές καταστροφές και οι υποδομές που δεν αντέχουν στο πέρασμα ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες οδηγίες που ενθαρρύνουν τους πολίτες να προετοιμαστούν για τις πρώτες 72 ώρες μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης, επεκτείνοντας μια ευρύτερη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτών απέναντι σε φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις, αστοχίες υποδομών και απειλές για την ασφάλεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα μέτρα, που παρουσιάστηκαν στις 3 Νοεμβρίου στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, αντανακλούν μια ανησυχία που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στο εσωτερικό των θεσμικών οργάνων της ΕΕ: η ικανότητα της Ευρώπης να διαχειρίζεται κρίσεις δεν εξαρτάται μόνο από τις κρατικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, αλλά και από την ετοιμότητα των νοικοκυριών, των κοινοτήτων και των παρόχων βασικών υπηρεσιών.
Οι νέες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενθαρρύνουν τους πολίτες να διατηρούν βασικές προμήθειες έκτακτης ανάγκης, να γνωρίζουν τους κινδύνους που υπάρχουν στην περιοχή τους και να έχουν προβλέψει πρακτικές λύσεις για περιπτώσεις στις οποίες η δημόσια βοήθεια ενδέχεται να μην είναι προσωρινά διαθέσιμη.
Οι συστάσεις δεν είναι δεσμευτικές. Δεν δημιουργούν νομική υποχρέωση για τους πολίτες να αποθηκεύουν προμήθειες, ούτε υποδηλώνουν ότι η Επιτροπή αναμένει την εκδήλωση κάποιας συγκεκριμένης κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Αντίθετα, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αντιμετώπισης των αδυναμιών που ανέδειξαν οι πρόσφατες κρίσεις και το επιδεινούμενο περιβάλλον ασφάλειας στην Ευρώπη.
Τροφή στις θεωρίες συνωμοσίας
Οι ανακοινώσεις έδωσαν τροφή σε θεωρίες συνομωσίας... Οι σχετικές αναρτήσεις, που κυκλοφορούν στο X, στο Threads και σε άλλες πλατφόρμες, απαριθμούν χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Λετονία, η Λιθουανία και η Εσθονία, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνήσεις τους απηύθυναν σχεδόν ταυτόχρονα εκκλήσεις προς τους πολίτες να προετοιμαστούν.
Το γεγονός αυτό έχει τροφοδοτήσει θεωρίες συνωμοσίας, με ορισμένους χρήστες να αναρωτιούνται εάν οι κυβερνήσεις γνωρίζουν κάτι που αποκρύπτουν από τους πολίτες και εάν ο κόσμος προετοιμάζεται για πόλεμο ή κάποια άλλη καταστροφή.
Ωστόσο, έρευνα του λετονικού ειδησεογραφικού μέσου Delfi καταδεικνύει ότι οι συγκεκριμένες συστάσεις δεν αποτελούν κάποια ξαφνική, συντονισμένη κινητοποίηση των κυβερνήσεων. Αντίθετα, πολλές από αυτές εφαρμόζονται εδώ και χρόνια, ενώ οι νεότερες ενημερωτικές εκστρατείες συνδέονται με εθνικά σχέδια πολιτικής προστασίας.
Οι αναρτήσεις άρχισαν να πολλαπλασιάζονται τον Οκτώβριο, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια προβολές μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του λογαριασμού Whale News Daily στο X, όπου σχετική δημοσίευση ξεπέρασε τις 5,3 εκατομμύρια προβολές.
Η ανάρτηση περιλαμβάνει κατάλογο χωρών και το χρονικό διάστημα για το οποίο συνιστάται στους κατοίκους τους να διατηρούν αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Καταλήγει μάλιστα στο ερώτημα τι γνωρίζουν οι κυβερνήσεις και δεν αποκαλύπτουν στους πολίτες.
Την ανησυχία ενίσχυσαν και πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας σχεδίαζε να προετοιμάσει στρατιωτικές βάσεις ώστε να μπορούν να λειτουργούν για τρεις μήνες χωρίς εξωτερική υποστήριξη.
Γιατί 72 ώρες
Η σύσταση για προετοιμασία τριών ημερών βασίζεται σε μια πρακτική εκτίμηση.
Έπειτα από μια μεγάλη φυσική καταστροφή, μια παρατεταμένη διακοπή ηλεκτροδότησης ή μια διαταραχή στα δίκτυα επικοινωνιών, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να μην μπορούν να φτάσουν αμέσως σε κάθε νοικοκυριό που έχει πληγεί.
Οι αρχές πρέπει πρώτα να εξακριβώσουν τη φύση του περιστατικού, να εκτιμήσουν τις ζημιές, να αποκαταστήσουν τις επικοινωνίες και να κατανείμουν το προσωπικό και τον εξοπλισμό τους.
Κατά τη διάρκεια αυτής της αρχικής περιόδου, η πρόσβαση σε πόσιμο νερό, τρόφιμα, απαραίτητα φάρμακα, φωτισμό και αξιόπιστη ενημέρωση μπορεί να καταστεί δύσκολη.
Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή επιθυμεί οι εθνικές αρχές να ενθαρρύνουν τα νοικοκυριά να προετοιμάζονται ώστε να μπορούν να καλύπτουν προσωρινά τις ανάγκες τους χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Η σύσταση δεν ζητά από τους ανθρώπους να προετοιμαστούν για μια μεγάλη καταστροφή ή να συγκεντρώσουν υπερβολικά αποθέματα προμηθειών.
Αντίθετα, στόχος είναι η καλύτερη προετοιμασία για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ώστε τα νοικοκυριά και οι τοπικές κοινότητες να μπορούν να αντιμετωπίσουν βραχυπρόθεσμες διαταραχές σε καθημερινές υπηρεσίες, όπως η ηλεκτροδότηση, η ύδρευση, οι επικοινωνίες, οι μεταφορές ή η πρόσβαση σε καταστήματα.
Η ύπαρξη ορισμένων βασικών προμηθειών στο σπίτι, ενός απλού οικογενειακού σχεδίου και πρόσβασης σε αξιόπιστες πληροφορίες μπορεί να διευκολύνει την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
Τι πρέπει να βάλουμε στο κιτ επιβίωσης 72 ωρών
Ο οδηγός επιβίωσης στηρίζεται σε τρεις πυλώνες. Ο πρώτος, όπως διαβάσατε ήδη, είναι η αυτονομία των πρώτων 72 ωρών. Έχει στο επίκεντρο ένα κιτ έκτακτης ανάγκης, δηλαδή μιας τσάντας άμεσης φυγής. Σε αυτήν βάζουμε:
- τουλάχιστον 2-3 μικρά μπουκαλάκια νερό,
- μπάρες δημητριακών, ξηρούς καρπούς, κονσέρβες με ενσωματωμένο άνοιγμα και άλλες τροφές που διαρκούν καιρό και είναι υψηλής ενέργειας,
- ένα πολυεργαλείο (που να λειτουργεί ως μαχαίρι και ανοιχτήρι),
- ατομικό φαρμακείο με το βασικό σετ πρώτων βοηθειών, όπως είναι οι γάζες, οι επίδεσμοι, τα τσιρότα, το αντισηπτικό, το αιμοστατικό, τα παυσίπονα, τα αντιπυρετικά και τα αντισταμινικά και την όποια φαρμακευτική αγωγή λαμβάνουμε, συν είδη προσωπικής υγιεινής και φροντίδας (μαντηλάκια, αντισηπτικό χεριών, χαρτομάντιλα, μάσκες υψηλής προστασίας για σκόνη, καπνό ή/και ιούς),
- φακό (ιδανικά κεφαλής, ώστε να είναι ελεύθερα τα χέρια), εφεδρικές μπαταρίες, φορτισμένο powerbank και τα καλώδια φόρτισης, μικρό φορητό ραδιόφωνο για να ενημερωνόμαστε για τις εξελίξεις εάν δεν υπάρχει internet, μια σφυρίχτρα για να βοηθήσει στον εντοπισμό μας από σωστικά συνεργεία,
- ταυτότητες, διαβατήρια, βιβλιάρια υγείας, στοιχεία επικοινωνίας συγγενών γραμμένα σε χαρτί (για την περίπτωση που τελειώσει η μπαταρία στο κινητό), αντίγραφα σημαντικών συμβολαίων και ιατρικών γνωματεύσεων και μετρητά, αφού αν δεν υπάρχει ρεύμα, δεν υπάρχουν και ΑΤΜ ή POS. Βάζουμε όλα τα παραπάνω σε μια αδιάβροχη θήκη.
μια αλλαξιά ρούχα, μια ισοθερμική κουβέρτα και ένας αναπτήρας ή σπίρτα.
