Η Τεχνόπολη στο Γκάζι είναι ένας από τους πιο γνωστούς χώρους πολιτισμού της Αθήνας. Συναυλίες, εκθέσεις, φεστιβάλ και εκδηλώσεις έχουν κάνει την Τεχνόπολη σημείο αναφοράς για την πρωτεύουσα. Πίσω όμως από τις σύγχρονες δράσεις και τα φώτα του Γκαζιού κρύβεται μια ιστορία που ξεκινά τον 19ο αιώνα. Η Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων στεγάζεται στις εγκαταστάσεις του παλιού εργοστασίου φωταερίου της Αθήνας, ενός σπάνιου βιομηχανικού μνημείου που συνδέθηκε για περίπου 120 χρόνια με τον φωτισμό και την ενεργειακή ζωή της πόλης.
Όταν η Αθήνα απέκτησε φωταέριο
Το εργοστάσιο φωταερίου ιδρύθηκε το 1857 και αποτέλεσε ένα από τα σημαντικά βήματα εκσυγχρονισμού της Αθήνας. Η εγκατάσταση δημιουργήθηκε σε μια περιοχή που εκείνη την εποχή βρισκόταν έξω από τον πυκνό αστικό πυρήνα. Το σημερινό Γκάζι ήταν τότε μια εντελώς διαφορετική περιοχή, με βιομηχανικό χαρακτήρα και πολύ λιγότερο ανεπτυγμένο αστικό ιστό. Με την έναρξη της λειτουργίας του, το εργοστάσιο άρχισε να παράγει φωταέριο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τον φωτισμό της πρωτεύουσας και σταδιακά απέκτησε σημαντικό ρόλο και ως μορφή ενέργειας για σπίτια και εργοστάσια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα εργοστάσιο μέσα στην πόλη
Για περισσότερο από έναν αιώνα, το εργοστάσιο αποτέλεσε έναν ζωντανό βιομηχανικό οργανισμό. Κλίβανοι, καμινάδες, αεριοφυλάκια, δεξαμενές και μηχανήματα αποτελούσαν την καθημερινότητα των εργαζομένων. Η παραγωγή του φωταερίου ήταν μια σύνθετη διαδικασία, στην οποία συμμετείχε μεγάλος αριθμός εργατών. Ακόμη και σήμερα, αρκετά από τα ιστορικά κτίρια έχουν διατηρηθεί. Οι Παλαιοί Φούρνοι, για παράδειγμα, αποτελούν ένα από τα παλαιότερα τμήματα του συγκροτήματος και χρονολογούνται στη δεκαετία του 1860. Μετά το 1945 η χρήση του περιορίστηκε σημαντικά, καθώς νέες μορφές ενέργειας και κυρίως ο ηλεκτρισμός άλλαζαν την καθημερινότητα των πόλεων. Το εργοστάσιο είχε ήδη περάσει σε νέα φάση. Το 1938 είχε γίνει δημοτική επιχείρηση, ενώ σταδιακά ο αρχικός του ρόλος υποχωρούσε. Κάποτε από εδώ ξεκινούσε το φως που έφτανε στους δρόμους της Αθήνας. Αργότερα, οι εγκαταστάσεις έπαψαν να αποτελούν την ενεργειακή καρδιά της πρωτεύουσας.
Η μεγάλη μεταμόρφωση
Το παλιό εργοστάσιο δεν κατεδαφίστηκε. Αντίθετα, διατηρήθηκε και μεταμορφώθηκε. Σήμερα αποτελεί την Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, έναν πολυχώρο πολιτισμού που συνδυάζει το βιομηχανικό παρελθόν με τη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της Αθήνας. Οι παλιές εγκαταστάσεις έχουν αποκτήσει νέα χρήση. Εκεί όπου κάποτε εργάζονταν οι «γκαζιέρηδες» και γινόταν η παραγωγή φωταερίου, σήμερα πραγματοποιούνται συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και άλλες πολιτιστικές δράσεις.
Παράλληλα, από το 2013 λειτουργεί στον χώρο το Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου, παρουσιάζοντας την ιστορία του εργοστασίου, τη διαδικασία παραγωγής και τον κόσμο των ανθρώπων που εργάστηκαν εκεί. Ωστόσο, οι χαρακτηριστικές καμινάδες, τα πέτρινα κτίρια, τα αεριοφυλάκια και οι παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις θυμίζουν τι υπήρχε εδώ πριν από τις συναυλίες, τα φεστιβάλ και τη νυχτερινή ζωή.Η ιστορία του Γκαζιού είναι, στην πραγματικότητα, ένα κομμάτι της ίδιας της ιστορίας της Αθήνας, από τη βιομηχανική ανάπτυξη και το πρώτο οργανωμένο φωταέριο μέχρι τη μετατροπή ενός παλιού εργοστασίου σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς χώρους της σύγχρονης πόλης.
{https://www.youtube.com/watch?v=45FSDewZIZU}
