Με πανηγυρικό τόνο και υψηλές προσδοκίες, το Υπουργείο Εργασίας προαναγγέλλει τη διεύρυνση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Οι ημερομηνίες της 12ης Οκτωβρίου και της 16ης Νοεμβρίου παρουσιάζονται από την ηγεσία του υπουργείου ως ένα αποφασιστικό βήμα για την προστασία των δικαιωμάτων 500.000 επιπλέον εργαζομένων σε καίριους κλάδους, όπως η ιδιωτική υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, τα logistics, η διαφήμιση και οι υπηρεσίες.
Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς και τα στοιχεία για την αύξηση των δηλωμένων υπερωριών, καταγράφεται μια εντελώς διαφορετική εικόνα στην αγορά εργασίας. Η κυβερνητική αισιοδοξία για τον ψηφιακό μετασχηματισμό έρχεται αντιμέτωπη με πληθώρα καταγγελιών από την πλευρά των εργαζομένων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το μέτρο, στην παρούσα μορφή του, αφήνει παράθυρα για συστηματικές παρακάμψεις.
Οι καταγγελίες και τα παράθυρα εισφοροδιαφυγής
Παρά τις προδιαγραφές του συστήματος, στην πράξη φτάνουν όλο και περισσότερες καταγγελίες στα συνδικάτα για πρακτικές που ακυρώνουν την ουσία του μέτρου. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πρόωρη σήμανση λήξης: Εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι εξαναγκάζονται να «χτυπούν» την κάρτα τους στη λήξη του συμβατικού τους ωραρίου, συνεχίζοντας ωστόσο να εργάζονται κανονικά εκτός συστήματος.
- Ασάφεια στην τηλεργασία και τις εξωτερικές εργασίες: Σε τομείς όπως οι συμβουλευτικές υπηρεσίες και οι τηλεπικοινωνίες, η ευελιξία του τόπου εργασίας καθιστά τον έλεγχο του πραγματικού χρόνου απασχόλησης ιδιαίτερα δυσχερή.
- Πίεση για μη καταγραφή: Η φαινόμενη συμμόρφωση στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ συχνά αποκρύπτει την αδήλωτη υπερωριακή εργασία, καθώς η έλλειψη εναλλακτικών επιλογών πιέζει τους εργαζόμενους να αποδεχθούν τους όρους της εργοδοσίας.
Έτσι, ενώ οι επιχειρήσεις εμφανίζονται τυπικά απόλυτα συνεπείς στα ψηφιακά βιβλία, η πραγματικότητα στους χώρους δουλειάς απέχει συχνά από την εικόνα που αποτυπώνεται στα ηλεκτρονικά συστήματα.
Ποιοι μπαίνουν στις 12 Οκτωβρίου
Η πρώτη μεγάλη ημερομηνία είναι η 12η Οκτωβρίου, όταν περνούν σε πλήρη εφαρμογή οι κλάδοι στους οποίους η Ψηφιακή Κάρτα εφαρμόζεται πιλοτικά από τις 2 Ιουνίου. Πρόκειται για τις δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας, όπως ιδιωτικά νοσοκομεία, θεραπευτικά και διαγνωστικά κέντρα, με εξαίρεση τους γιατρούς, τις δραστηριότητες υποστήριξης της απασχόλησης και τις τηλεπικοινωνίες.
Στην ίδια φάση περιλαμβάνονται κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής και καθαριστήρια, καθώς και οι δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους, κυρίως οι υπηρεσίες καθαρισμού.
Η πιλοτική εφαρμογή στους συγκεκριμένους κλάδους ολοκληρώνεται στις 11 Οκτωβρίου και από την επομένη οι επιχειρήσεις περνούν στο κανονικό καθεστώς εφαρμογής.
Η δεύτερη φάση στις 16 Νοεμβρίου
Το δεύτερο κύμα ακολουθεί στις 16 Νοεμβρίου και αφορά επιχειρήσεις στις οποίες η πιλοτική εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας ξεκίνησε στις 29 Ιουνίου.
Στη δεύτερη ομάδα εντάσσονται:
- οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, η διαφήμιση και λοιπές δραστηριότητες γραφείου,
- ο κλάδος των επισκευών,
- η αποθήκευση και οι υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες (logistics),
- η διαχείριση νερού και λυμάτων,
- τα τυχερά παίγνια.
Η πιλοτική περίοδος για τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις ολοκληρώνεται στις 15 Νοεμβρίου και από την επόμενη ημέρα ξεκινά η πλήρης εφαρμογή.
Κατά το διάστημα της πιλοτικής λειτουργίας συνεχίζεται η διαβούλευση με τους αντίστοιχους κλάδους, ώστε να αντιμετωπιστούν πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν από τις διαφορετικές μορφές οργάνωσης του χρόνου εργασίας.
Τα πρόστιμα για τις επιχειρήσεις
Με τη μετάβαση στην πλήρη εφαρμογή ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συμμόρφωση των επιχειρήσεων με τις υποχρεώσεις της Ψηφιακής Κάρτας.
Στο ισχύον πλαίσιο προβλέπονται, ανάλογα με το είδος της παράβασης, κυρώσεις που ξεκινούν από 2.000 ή 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο και μπορούν να φτάσουν τις 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο στις σοβαρότερες περιπτώσεις.
Ενδεικτικά, το πρόστιμο των 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο προβλέπεται για τη μη ενεργοποίηση Ψηφιακής Κάρτας εργαζομένου για τον οποίο υπάρχει υποχρέωση εφαρμογής του συστήματος.
Πρόστιμο 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, για αποκλίσεις των στοιχείων της Ψηφιακής Κάρτας από την πραγματική έναρξη ή λήξη της απασχόλησης, ενώ αντίστοιχη κύρωση προβλέπεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μη υποβολής των απαιτούμενων στοιχείων.
Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις που περνούν σε πλήρη εφαρμογή καλούνται να αξιοποιήσουν την πιλοτική περίοδο όχι μόνο για την τεχνική προσαρμογή των συστημάτων τους, αλλά και για την ορθή οργάνωση των ωραρίων, των σημάνσεων εισόδου και εξόδου και της διαβίβασης των στοιχείων στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
