Στο πακέτο των παρεμβάσεωνπου εξετάζει η κυβέρνηση σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη περιλαμβάνεται και η επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αλυσίδα της ενέργειας, με στόχο να περιοριστεί το ενδεχόμενο οι έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές να μεταφράζονται σε δυσανάλογες ανατιμήσεις για τον τελικό καταναλωτή.
Ένα τέτοιο μέτρο δεν σημαίνει ανώτατη τιμή πώλησης της βενζίνης, του diesel ή του πετρελαίου θέρμανσης. Το πλαφόν αφορά στο περιθώριο κέρδους που μπορεί να εφαρμόζεται σε συγκεκριμένα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Επομένως, ακόμη και με την εφαρμογή του, οι λιανικές τιμές μπορούν να αυξάνονται ή να μειώνονται ανάλογα με το κόστος του πετρελαίου, τις διεθνείς τιμές των προϊόντων, την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, τη φορολογία και τα υπόλοιπα στοιχεία κόστους.
Για παράδειγμα, εάν μια επιχείρηση είχε σε μια περίοδο αναφοράς περιθώριο κέρδους 10 λεπτών ανά λίτρο, ένα πλαφόν που θα συνέδεε το επιτρεπόμενο περιθώριο με εκείνο της συγκεκριμένης περιόδου θα περιόριζε τη δυνατότητα αύξησής του στα 15 ή 20 λεπτά απλώς επειδή οι συνθήκες στην αγορά έχουν οδηγήσει τις τελικές τιμές υψηλότερα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι, συνεπώς, ποια τμήματα της ενεργειακής αλυσίδας θα υπαχθούν στο πλαφόν, ποια περίοδος θα χρησιμοποιηθεί ως βάση σύγκρισης, ποια κόστη θα αναγνωρίζονται κατά τον υπολογισμό του περιθωρίου και για πόσο χρονικό διάστημα θα ισχύσει η παρέμβαση.
Το πλαφόν πάντως ευρύτερα έχει αποδειχθεί αναποτελεσματικό. Ο βασικός λόγος είναι ότι η «επιτυχία» του εξαρτάται από το ποια περίοδος χρησιμοποιείται ως βάση σύγκρισης. Αν το επιτρεπόμενο περιθώριο συνδεθεί με μια περίοδο κατά την οποία τα περιθώρια ήταν ήδη υψηλά, τότε το πλαφόν μπορεί να έχει περιορισμένη επίδραση.
Τέλος, χρειάζεται αποτελεσματικός έλεγχος σε ολόκληρη την αλυσίδα — διύλιση, εμπορία και λιανική — ώστε να διαπιστώνεται εάν οι αυξήσεις οφείλονται πράγματι σε υψηλότερο κόστος ή σε διεύρυνση του περιθωρίου κέρδους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μια αγορά όπως η ελληνική, όπου ο ελεγκτικός μηχανισμός χωλαίνει.
