Έντονα είναι πλέον τα σημάδια της παρατεταμένης ανομβρίας στην Κέα. Σε αρκετές περιοχές του νησιού, αμυγδαλιές που για δεκαετίες επιβίωναν χωρίς άρδευση έχουν ξεραθεί, ενώ πηγές που αποτελούσαν σταθερές φυσικές πηγές νερού έχουν σταματήσει να ρέουν. Ανάμεσά τους δεν βρίσκεται η Φλέα, μία από τις σημαντικότερες πηγές του νησιού, η οποία μέσα στο 2026 εμφάνισε τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης.
Η εικόνα δεν αποτελεί απλώς συνέπεια ενός ξηρού καλοκαιριού. Τα στοιχεία του μετεωρολογικού σταθμού του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr στην Καστριανή καταγράφουν μια πολυετή περίοδο ανομβρίας. Η χρονοσειρά περιλαμβάνει καθημερινές μετρήσεις βροχής από το 2010 και δείχνει σημαντική υποχώρηση των βροχοπτώσεων τα τελευταία χρόνια.
Την περίοδο 2010–2019, η μέση ετήσια βροχόπτωση στην Καστριανή έφτανε περίπου τα 465 χιλιοστά. Στην πενταετία 2020–2025 περιορίστηκε στα 276 χιλιοστά, καταγράφοντας μείωση περίπου 41%.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ανάλογη είναι η εικόνα και με βάση το υδρολογικό έτος, από τον Οκτώβριο έως τον Σεπτέμβριο. Ο μέσος όρος υποχώρησε από περίπου 465 mm στην προηγούμενη δεκαετία στα 276 mm κατά την περίοδο 2020–21 έως 2024–25. Το υδρολογικό έτος 2023–24 ήταν το ξηρότερο της πρόσφατης περιόδου, με μόλις 232 mm βροχής.
Μεγάλες περίοδοι χωρίς βροχή
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη συνολική ποσότητα της βροχής, αλλά και την κατανομή της μέσα στον χρόνο. Το 2020–21 καταγράφηκαν 212 συνεχόμενες ημέρες χωρίς ημερήσια βροχόπτωση άνω των 5 mm. Το 2023–24 το διάστημα έφτασε τις 224 ημέρες, ενώ το 2024–25 τις 158.
Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος της βροχής συγκεντρώνεται σε ελάχιστες ημέρες. Κατά την τελευταία πενταετία, περίπου 62% της συνολικής βροχόπτωσης κάθε υδρολογικού έτους έπεσε κατά μέσο όρο μέσα στις 10 πιο βροχερές ημέρες. Οι μεγάλες περίοδοι ξηρασίας, επομένως, διακόπτονται από σύντομα επεισόδια βροχής, τα οποία δεν επαρκούν για να αντιστρέψουν άμεσα την υδατική πίεση.
Το 2026 παρουσιάζει μέχρι στιγμής καλύτερη εικόνα, με 297,4 mm έως τα τέλη Αυγούστου και συνολικά 517 mm από τον Οκτώβριο του 2025. Μια καλύτερη χρονιά, ωστόσο, δεν μπορεί να αποκαταστήσει γρήγορα τις συνέπειες μιας πολυετούς ανομβρίας.
Οι ξεραμένες καλλιέργειες και οι πηγές που έχουν στερέψει αποτελούν πλέον εμφανή σημάδια της κλιματικής πίεσης που δέχεται το νησί. Για την Κέα, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς πρόκειται για ένα μικρό νησί με περιορισμένους φυσικούς υδατικούς πόρους και μικρή δυνατότητα να καλύψει μια παρατεταμένη λειψυδρία από εξωτερικές πηγές.
Η μεταφορά νερού με υδροφόρα πλοία από την ηπειρωτική χώρα αποτελεί μια ακριβή και ενεργοβόρα λύση. Παράλληλα, η ζήτηση αυξάνεται τους θερινούς μήνες, ενώ η κατασκευή νέων πισινών κάθε χρόνο επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατανάλωση.
Στο πλαίσιο αυτό, η αφαλάτωση αποτελεί μία από τις λύσεις που εξετάζονται. Νέα μονάδα δυναμικότητας 200 κυβικών μέτρων ημερησίως έχει ήδη εγκριθεί για την Κέα. Ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της.
Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας απαιτεί παράλληλα περιορισμό των απωλειών στο δίκτυο, συλλογή και αξιοποίηση του βρόχινου νερού, επαναχρησιμοποίηση όπου είναι εφικτή και κυρίως καλύτερη διαχείριση της ζήτησης. Σε ένα άνυδρο νησί του Αιγαίου, η διαχείριση του νερού αποτελεί πλέον ζήτημα ανθεκτικότητας απέναντι σε μια ξηρασία που έχει αποκτήσει πολυετή χαρακτήρα.
Με πληροφορίες του climatebook.gr
