Αλλαγή καιρού στη βόρεια Ελλάδα, με βροχές, χαλάζι και κεραυνούς. Ειδικότερα, αργά το απόγευμα της Τετάρτης στο Νυμφαίο της Φλώρινας ο ουρανός σκοτείνιασε και ξεκίνησε η βροχόπτωση, το χαλάζι, οι κεραυνοί, ενώ έπεσε και η θερμοκρασία.
Δείτε το βίντεο από το Meteo Hellas
{https://www.facebook.com/reel/1048908077914598}
Νωρίτερα ισχυρή βροχή είχαμε στην Ηλεία με ραγδαία φαινόμενα. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τον Θ.Κολυδά καθώς προχωρούμε στον Σεπτέμβριο, δεν έχει νόημα να επιχειρήσουμε από τώρα μια λεπτομερή πρόγνωση για συγκεκριμένες ημέρες. Σε έναν τόσο μεγάλο χρονικό ορίζοντα, αυτό θα ήταν ιδιαίτερα επισφαλές. Εκείνο που μπορούμε να εξετάσουμε είναι εάν τα συστήματα υποεποχικής πρόγνωσης αρχίζουν να διακρίνουν χρονικές περιόδους κατά τις οποίες αυξάνεται η πιθανότητα μιας σημαντικής αλλαγής στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Για την παρακολούθηση χρησιμοποιούμε δύο διαφορετικά συστήματα: Το ευρωπαϊκό ECMWF EC46, το οποίο εξετάζει κυρίως τις εβδομαδιαίες αποκλίσεις από τις κανονικές κλιματικές τιμές και το αμερικανικό NOAA CFSv2, από το οποίο παρακολουθούμε τη μεταβολή της θερμοκρασίας στα 850 hPa, των γεωδυναμικών υψών στα 500 hPa και της ατμοσφαιρικής πίεσης. Τα αποτελέσματα συνδυάζονται στη συνέχεια σε δύο διαγνωστικούς δείκτες: το ψυχρό σήμα και το σήμα κυκλογένεσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η πρώτη και σημαντικότερη παρατήρηση είναι ότι το ECMWF EC46 δεν υποστηρίζει, προς το παρόν, την εγκατάσταση μιας παρατεταμένης ψυχρής περιόδου σε Βαλκάνια και Ελλάδα. Οι εβδομαδιαίες θερμοκρασιακές αποκλίσεις στην επιφάνεια παραμένουν θετικές σε ολόκληρο σχεδόν το εξεταζόμενο διάστημα. Στις αρχές Σεπτεμβρίου φτάνουν περίπου τους +3,3°C, ενώ αργότερα περιορίζονται κοντά στον +1 έως +1,5°C, παραμένοντας όμως πάνω από τις κανονικές τιμές. Αυτό σημαίνει ότι η γενική θερμοκρασιακή εικόνα εξακολουθεί να είναι σχετικά θερμή. Δεν αποκλείεται, βεβαίως, ένα σύντομο πέρασμα ψυχρότερων αερίων μαζών. Ένα επεισόδιο δύο ή τριών ημερών μπορεί να μη διακρίνεται καθαρά μέσα σε έναν εβδομαδιαίο μέσο όρο.
Υποχώρηση της θερμοκρασίας στα 850 hPa
Το CFSv2 εμφανίζει μια αρκετά σαφή μεταβολή μεταξύ των δύο διαθέσιμων χρονικών δειγμάτων. Η θερμοκρασία στα 850 hPa —σε ύψος περίπου 1.500 μέτρων— υποχωρεί από περίπου +17°C στις 5 Σεπτεμβρίου στους +12,2°C στις 12 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για αξιόλογη ψύξη της αέριας μάζας καθ’ ύψος. Δεν σημαίνει όμως αυτομάτως ότι προβλέπεται ψυχρή εισβολή ή ότι η θερμοκρασία στην επιφάνεια θα μειωθεί κατά το ίδιο ποσό. Επιπλέον, οι τιμές του CFSv2 που χρησιμοποιούμε εδώ είναι απόλυτες τιμές και σχετικές μεταβολές από το πρώτο δείγμα. Δεν αποτελούν κλιματικές αποκλίσεις, όπως συμβαίνει με τα στοιχεία του EC46. Γι’ αυτό και η συμφωνία των δύο μοντέλων ως προς ένα οργανωμένο ψυχρό επεισόδιο χαρακτηρίζεται προς το παρόν περιορισμένη. Το CFSv2 δείχνει ψύξη στα 850 hPa, αλλά το EC46 διατηρεί θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις στην επιφάνεια. Ο συνδυαστικός ψυχρός δείκτης φτάνει μόλις στο 20/100, παραμένοντας στην κατηγορία ΧΑΜΗΛΟ. Επομένως, δεν υπάρχει ακόμη ισχυρό ή επαρκώς επιβεβαιωμένο ψυχρό σήμα.
Πιο ισχυρή η ένδειξη για ατμοσφαιρική διαταραχή
Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που σχετίζονται με την πιθανότητα ενίσχυσης της κυκλωνικής κυκλοφορίας στην Κεντρική Μεσόγειο. Το CFSv2 εμφανίζει μεταξύ 5 και 12 Σεπτεμβρίου: πτώση των γεωδυναμικών υψών στα 500 hPa από περίπου 5.920 στα 5.786 gpm, υποχώρηση της μέσης ατμοσφαιρικής πίεσης από περίπου 1018 στα 1013 hPa και ταυτόχρονη ψύξη στα 850 hPa. Η πτώση των γεωδυναμικών υψών δείχνει ότι η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μπορεί να γίνει περισσότερο αυλωνική ή κυκλωνική, με ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη οργανωμένων διαταραχών.Την ίδια στιγμή, το EC46 εμφανίζει μετά την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου επίμονες αρνητικές αποκλίσεις της ατμοσφαιρικής πίεσης στην Κεντρική Μεσόγειο. Αυτό δεν προβλέπει κάποιο συγκεκριμένο βαρομετρικό χαμηλό, αλλά διαμορφώνει ένα γενικότερο υπόβαθρο περισσότερο ευνοϊκό για κυκλωνική δραστηριότητα.
Τι σημαίνει το υψηλό σήμα κυκλογένεσης
Ο συνδυαστικός δείκτης κυκλογένεσης ανεβαίνει από 14/100 στις 5 Σεπτεμβρίου στο 72/100 στις 12 Σεπτεμβρίου, περνώντας στην κατηγορία ΥΨΗΛΟ. Χρειάζεται, όμως, ιδιαίτερη προσοχή: το 72/100 δεν σημαίνει πιθανότητα 72% να δημιουργηθεί κυκλώνας ή ισχυρή κακοκαιρία. Είναι ένας διαγνωστικός δείκτης που αποτυπώνει πόσα από τα εξεταζόμενα στοιχεία κινούνται προς κατεύθυνση ευνοϊκή για κυκλωνική κυκλοφορία. Η γρήγορη άνοδός του οφείλεται κυρίως στην ταυτόχρονη πτώση των γεωδυναμικών υψών και της πίεσης, σε συνδυασμό με το αρνητικό υπόβαθρο πίεσης του EC46. Επειδή, όμως, διαθέτουμε ακόμη μόνο δύο χρονικά δείγματα από το CFSv2, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για επίμονο σήμα. Για να αποκτήσει μεγαλύτερη προγνωστική βαρύτητα, θα πρέπει να επανεμφανιστεί και στις επόμενες ανανεώσεις.
Ο ρόλος της θερμής Μεσογείου
Η θερμοκρασία της επιφάνειας της Κεντρικής Μεσογείου παραμένει αισθητά υψηλότερη από τις κανονικές τιμές. Η απόκλιση υποχωρεί σταδιακά από περίπου +2,5°C σε +1,3°C, διατηρείται όμως θετική σε ολόκληρη την εξεταζόμενη περίοδο. Η θερμή θάλασσα δεν δημιουργεί από μόνη της ένα βαρομετρικό χαμηλό. Μπορεί, όμως, να προσφέρει πρόσθετη θερμότητα και υγρασία, εφόσον συνδυαστεί με κατάλληλη ατμοσφαιρική διαταραχή, ψυχρότερο αέρα ψηλότερα και ευνοϊκή δυναμική υποστήριξη. Γι’ αυτό η θερμική υποστήριξη της θάλασσας χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς αυτό να αποτελεί αυτοτελή πρόγνωση κακοκαιρίας ή μεσογειακού κυκλώνα.
Τι κρατάμε από τη σημερινή εικόνα
Με βάση τα σημερινά δεδομένα καταλήγουμε σε τρία βασικά συμπεράσματα: Δεν διακρίνεται γενικευμένο ή παρατεταμένο ψυχρό καθεστώς σε Βαλκάνια και Ελλάδα, καθώς το EC46 διατηρεί θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις. Το CFSv2 εμφανίζει αξιόλογη ψύξη στα 850 hPa εως 12 Σεπτεμβρίου, αλλά το ψυχρό σήμα παραμένει χαμηλό και δεν επιβεβαιώνεται επαρκώς από το EC46. Πιο ενδιαφέρον είναι το σήμα διαταραχής στην Κεντρική Μεσόγειο, καθώς υποχωρούν τα γεωδυναμικά ύψη και η πίεση, ενώ η θάλασσα παραμένει θερμή. Δεν προβλέπουμε από τώρα συγκεκριμένη κακοκαιρία, μεσογειακό κυκλώνα ή ακριβή ημερομηνία εκδήλωσης φαινομένων. Στην υποεποχική πρόγνωση αναζητούμε μεταβολές στο ευρύτερο ατμοσφαιρικό περιβάλλον και όχι τον καιρό μιας συγκεκριμένης ημέρας. Το κλειδί θα είναι πλέον η συνέπεια των επόμενων ανανεώσεων. Εάν η πτώση των γεωδυναμικών υψών και της πίεσης επανεμφανιστεί, ενώ ο δείκτης κυκλογένεσης παραμείνει αυξημένος, τότε το σήμα θα αποκτήσει σαφώς μεγαλύτερη σημασία. Προς το παρόν, λοιπόν, δεν κρατάμε μια ημερομηνία κακοκαιρίας. Κρατάμε μια πρώτη ένδειξη ότι γύρω στα μέσα Σεπτεμβρίου η ατμοσφαιρική κυκλοφορία μπορεί να γίνει περισσότερο δυναμική στην Κεντρική Μεσόγειο — και περιμένουμε τις επόμενες εβδομαδιαίες ανανεώσεις για επιβεβαίωση.
Σας υπενθυμίζουμε ότι τα πρωτογενή προγνωστικά δεδομένα που χρησιμοποιούμε προέρχονται επίσημα από μεγάλα διεθνή κέντρα, όπως το ECMWF και η NOAA/NCEP. Στη συνέχεια τα συλλέγουμε, τα επεξεργαζόμαστε και συγκρίνουμε τις επιμέρους παραμέτρους και τις τάσεις των μοντέλων. Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται σε δικό μας γραφιστικό περιβάλλον, με στόχο να γίνονται πιο κατανοητά και εύχρηστα. Οι κάρτες και οι συνδυαστικοί δείκτες δεν αποτελούν αυτούσια επίσημα προϊόντα των προγνωστικών κέντρων, αλλά δική μας οπτικοποίηση και μετεωρολογική ερμηνεία, βασισμένη στα επίσημα δεδομένα . Η συστηματική αξιοποίηση των υποεποχικών προγνώσεων των δύο μεγάλων διεθνών προγνωστικών κέντρων, του ECMWF και της NOAA/NCEP, και η παρουσίασή τους σε απλή, κατανοητή και επιστημονικά τεκμηριωμένη μορφή φιλοδοξούν να αποτελέσουν έναν σταθερό και έγκυρο πυρήνα ενημέρωσης των πολιτών μέσα από το kolydas.eu.
Παράλληλα, είμαστε ανοιχτοί σε συνεργασίες με φορείς, οργανισμούς, επιχειρήσεις, επιστημονικές ομάδες και σχήματα του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα που χρειάζονται εξειδικευμένη μετεωρολογική υποστήριξη. Στόχος μας είναι η ανάπτυξη προσαρμοσμένων υπηρεσιών παρακολούθησης, έγκαιρης ενημέρωσης και εκτίμησης μετεωρολογικών κινδύνων, ώστε η επιστημονική πληροφορία να μετατρέπεται σε ένα ουσιαστικό και πρακτικό εργαλείο για τον σχεδιασμό, την πρόληψη και τη λήψη αποφάσεων.
