Μια σημαντική απόφαση για φορολογικά πρόστιμα έχει εκδώσει το Συμβούλιο της Επικρατείας (78/2025). Το βασικό μήνυμα της απόφασης είναι απλό: όταν ο νόμος αλλάζει και προβλέπει μικρότερο πρόστιμο για μια φορολογική παράβαση, ο φορολογούμενος μπορεί να ζητήσει να εφαρμοστεί η πιο ήπια ποινή και σε παλιότερη υπόθεση που δεν έχει ακόμη κλείσει οριστικά.
Η υπόθεση αφορούσε μια εταιρεία στην οποία είχαν επιβληθεί πολύ μεγάλα πρόστιμα για 27 τιμολόγια, τα οποία η φορολογική αρχή είχε θεωρήσει πλαστά. Τα πρόστιμα είχαν υπολογιστεί με τον παλιό νόμο και έφταναν συνολικά περίπου τις 729.000 ευρώ.
Αργότερα όμως ο νόμος άλλαξε και έγινε πιο ευνοϊκός για τέτοιες παραβάσεις. Συγκεκριμένα, αντί για πολύ βαρύτερα πρόστιμα, προβλέφθηκε πρόστιμο ίσο με το 50% της αξίας κάθε φορολογικού στοιχείου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η προσφυγή της ΑΑΔΕ και η απόφαση του ΣτΕ
Το Διοικητικό Εφετείο εφάρμοσε αυτή τη νεότερη και ηπιότερη ρύθμιση και μείωσε σημαντικά τα πρόστιμα. Η ΑΑΔΕ προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, υποστηρίζοντας ότι για να πάρει η εταιρεία το χαμηλότερο πρόστιμο θα έπρεπε πρώτα να δεχθεί χωρίς επιφύλαξη όλες τις παραβάσεις, να πληρώσει το ποσό που θα προέκυπτε και να παραιτηθεί από τα ένδικα μέσα.
Το ΣτΕ όμως δεν δέχθηκε αυτή τη θέση.
Έκρινε ότι δεν είναι σωστό να λέει το κράτος στον φορολογούμενο: «Για να σου εφαρμόσω το μικρότερο πρόστιμο, πρέπει να παραδεχθείς όλες τις παραβάσεις και να σταματήσεις να διεκδικείς το δίκιο σου στα δικαστήρια».
Με απλά λόγια, ο φορολογούμενος δεν μπορεί να αναγκάζεται να διαλέξει ανάμεσα σε δύο δικαιώματα: είτε να πάρει το μικρότερο πρόστιμο είτε να συνεχίσει να αμφισβητεί δικαστικά την παράβαση.
Για παράδειγμα, αν ένας επαγγελματίας είχε παλιότερα πρόστιμο 100.000 ευρώ και αργότερα ο νόμος άλλαξε ώστε για την ίδια παράβαση το πρόστιμο να είναι 25.000 ευρώ, δεν μπορεί το κράτος να του λέει ότι θα ισχύσει μόνο αν παραδεχθεί ότι έκανε την παράβαση και παραιτηθεί από την προσφυγή του.
Αυτό, σύμφωνα με το ΣτΕ, παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας αλλά και το δικαίωμα του πολίτη να προσφεύγει αποτελεσματικά στη Δικαιοσύνη.
Γι’ αυτό και το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι η ευνοϊκότερη διάταξη μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς αυτές τις αυστηρές προϋποθέσεις.
Έτσι, η αίτηση της ΑΑΔΕ απορρίφθηκε και παρέμεινε σε ισχύ η απόφαση του Εφετείου που είχε μειώσει τα πρόστιμα.
