Ο εντοπισμός τριών νεκρών αρκούδων μέσα σε δύο ημέρες δεν αποτελούν ατυχή περιστατικά, αλλά την πιο τραγική απόδειξη πως «το πρόβλημα παραμένει χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση, και ότι η επιχειρησιακή ετοιμότητα των αρμόδιων μηχανισμών εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες», τονίζει ο Αρκτούρος.
Μέσα σε δύο ημέρες, τρεις αρκούδες βρέθηκαν νεκρές σε Φλώρινα και Κοζάνη: οι δύο με τραύματα από πυροβόλο όπλο και η μία από δηλητηριασμένο δόλωμα, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις.
«Τρεις νεκρές αρκούδες μέσα σε δύο ημέρες αποκαλύπτουν το κόστος της αδράνειας και την ανάγκη άμεσης, οργανωμένης διαχείρισης», τονίζει ο Αρκτούρος σε ανακοίνωση και επισημαίνει ότι πριν από ένα χρόνο είχε κάνει παρέμβαση για τις αυξανόμενες προσεγγίσεις αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές, επισημαίνοντας ότι τόσο οι πολίτες, όσο και τα ζώα, πληρώνουν την αδράνεια της Πολιτείας στην αντιμετώπιση του φαινομένου. «Έναν χρόνο μετά, η διαπίστωση αυτή παραμένει δυστυχώς επίκαιρη», συμπληρώνει η οργάνωση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι εμφανίσεις αρκούδων μέσα ή κοντά σε κατοικημένες περιοχές συνεχίζονται σε πολλές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και όχι μόνο, τονίζει ο Αρκτούρος. Οι κάτοικοι καλούνται συχνά να αντιμετωπίσουν μόνοι τους καταστάσεις που δημιουργούν ανησυχία και ανασφάλεια, ενώ η οργανωμένη ενημέρωση, η πρόληψη και η άμεση παρέμβαση των αρμόδιων μηχανισμών παραμένουν, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ανεπαρκείς, συμπληρώνει.
Ταυτόχρονα, τα ζώα εξακολουθούν να πέφτουν θύματα ανθρωπογενών απειλών, υπογραμμίζει, κάνοντας αναφορά στις τρεις αρκούδες που βρέθηκαν νεκρές μέσα σε μόλις δύο ημέρες.
- Στο Πυλωρί του δήμου Βοΐου, αρσενική αρκούδα ηλικίας περίπου 2,5 ετών θανατώθηκε με τρεις σφαίρες στο κεφάλι.
- Κοντά στο Αρμενοχώρι Φλώρινας, άλλη μία αρκούδα βρέθηκε νεκρή, επίσης πυροβολημένη.
- Νεκρή βρέθηκε και η Κίρκη, η νεαρή αρκούδα που περιέθαλψε ο Αρκτούρος για περίπου ένα έτος και επέστρεψε στη φύση πριν από λίγο καιρό. Ο θάνατός της προκλήθηκε σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις από δηλητηριασμένο δόλωμα.
Ιδιαίτερη ανησυχία για το περιστατικό της Κίρκης
Τον Αύγουστο του 2025, η Κίρκη μεταφέρθηκε στις εγκαταστάσεις του Αρκτούρου σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, καθώς είχε βρεθεί σε κώμα, έπειτα από σοβαρό ατύχημα. Έπειτα από μακρά πορεία αποκατάστασης, στις 29 Μαΐου η οργάνωση ανακοίνωσε πως η αρκούδα επέστρεψε στη φύση. Δυστυχώς όμως, εντοπίστηκε νεκρή.
{https://www.instagram.com/p/DY63IBYD8UA/}
Το περιστατικό αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, επισημαίνει ο Αρκτούρος, που καταγγέλλει πως παρά την επίσημη και έγκαιρη ενημέρωση των αρμόδιων αρχών από την πρώτη στιγμή, «δεν υπήρξε η προβλεπόμενη και αναγκαία άμεση κινητοποίηση για τη διαχείριση του συμβάντος παρά μόνο έπειτα από τρεις ημέρες».
Αυτή η καθυστέρηση δεν επηρεάζει μόνο τη διερεύνηση του περιστατικού, αλλά ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, την κτηνοτροφία και την άγρια πανίδα, υπογραμμίζει η οργάνωση. «Ένα δηλητηριασμένο ζώο που παραμένει στο πεδίο μπορεί να αποτελέσει δευτερογενή πηγή δηλητηρίασης για άλλα άγρια ή οικόσιτα ζώα, πολλαπλασιάζοντας τις συνέπειες ενός περιβαλλοντικού εγκλήματος. Η έγκαιρη ανταπόκριση των αρμόδιων υπηρεσιών σε τέτοια περιστατικά δεν αποτελεί ζήτημα διακριτικής ευχέρειας αλλά θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική προστασία της βιοποικιλότητας και την αποτροπή περαιτέρω απωλειών», εξηγεί.
«Το πρόβλημα δεν είναι η παρουσία της αρκούδας»
Η παρουσία της αρκούδας δεν είναι το πρόβλημα, επισημαίνει ο Αρκτούρος, συμπληρώνοντας ότι τα πρόσφατα περιστατικά αναδεικνύουν πως μεταξύ των βασικών ανθρωπογενών απειλών για την καφέ αρκούδα στην Ελλάδα παραμένουν η λαθροθηρία και τα δηλητηριασμένα δολώματα.
«Η πιο συχνή παρουσία αρκούδων σε ορισμένες περιοχές δε μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την απουσία ουσιαστικής διαχείρισης, ούτε ως εύκολη εξήγηση για κάθε περιστατικό», τονίζει η οργάνωση, υπογραμμίζοντας πως υπάρχουν τα αναγκαία εργαλεία για την αντιμετώπιση του φαινομένου της προσέγγισης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές, αλλά «εξακολουθεί να απουσιάζει» η συνεπής εφαρμογή τους και η επαρκής επιχειρησιακή υποστήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η εμπειρία από την Ελλάδα και το εξωτερικό δείχνει ότι η συνύπαρξη ανθρώπου και αρκούδας είναι εφικτή όταν εφαρμόζονται συστηματικά μέτρα πρόληψης και ενημέρωσης, συνεχίζει η ανακοίνωση του Αρκτούρου, που τονίζει ότι υπάρχει το θεσμικό πλαίσιο, αλλά λείπει η πλήρης και συνεπής εφαρμογή του, όπως και η αναγκαία επιχειρησιακή ετοιμότητα των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η οργάνωση καλεί την Πολιτεία και τις αρμόδιες υπηρεσίες να ανταποκριθούν «χωρίς άλλη καθυστέρηση» στις ευθύνες που τους αναλογούν και να προχωρήσουν άμεσα στην πλήρη στελέχωση και επιχειρησιακή λειτουργία των Ομάδων Άμεσης Επέμβασης, στην ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών και στην εφαρμογή μέτρων πρόληψης στις περιοχές όπου το φαινόμενο έχει πλέον παγιωθεί. «Η επανάληψη παρόμοιων περιστατικών καταδεικνύει ότι η απλή διαπίστωση του προβλήματος δεν αρκεί πλέον· απαιτείται άμεση και αποτελεσματική εφαρμογή των ήδη προβλεπόμενων λύσεων», υπογραμμίζει.
Τα μέτρα για τη μείωση προσέλκυσης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές
Παράλληλα η οργάνωση παραθέτει τα βασικά μέτρα για τη μείωση της προσέλκυσης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές:
1. Διαχείριση απορριμμάτων
- Τα απορρίμματα να απορρίπτονται μόνο μέσα σε καλά κλεισμένους κάδους.
- Οι σακούλες απορριμμάτων να τοποθετούνται στους κάδους την ημέρα της αποκομιδής και όχι από το προηγούμενο βράδυ.
- Σακούλες απορριμμάτων, οργανικά υπολείμματα ή άλλα αντικείμενα με έντονες οσμές να μην αφήνονται σε αυλές, μπαλκόνια ή εξωτερικούς χώρους.
2. Τρόφιμα και κατοικίδια
- Να μην αποθηκεύονται ή αφήνονται τρόφιμα σε εξωτερικούς χώρους.
- Η τροφή κατοικιδίων να παρέχεται και να αποθηκεύεται σε εσωτερικούς χώρους.
- Να αποφεύγεται η τοποθέτηση τροφής για αδέσποτα ζώα σε περιοχές όπου παρατηρείται παρουσία αρκούδων.
3. Αυλές, κήποι και οπωρώνες
- Οι καρποί των οπωροφόρων δέντρων να συλλέγονται έγκαιρα.
- Τα πεσμένα φρούτα να απομακρύνονται άμεσα από το έδαφος.
- Να μην παραμένουν σε εξωτερικούς χώρους τρόφιμα, ζωοτροφές ή άλλα υλικά που μπορούν να προσελκύσουν αρκούδες.
4. Κτηνοτροφικές και αγροτικές εγκαταστάσεις
- Μελίσσια, κοτέτσια, μικρές κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, λαχανόκηποι και οπωρώνες μπορούν να προστατευτούν αποτελεσματικά με ηλεκτροφόρες περιφράξεις.
- Όπου απαιτείται, να χρησιμοποιούνται πιστοποιημένες απωθητικές συσκευές για άγρια ζώα που είναι ένα πολύ φθηνό και ταυτόχρονα αποδοτικό μέτρο (Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ προμηθεύει τέτοιες συσκευές στον δήμο Αμυνταίου).
5. Ενημέρωση και αναφορά περιστατικών
- Κάθε εμφάνιση αρκούδας κοντά σε οικισμό να αναφέρεται άμεσα στις αρμόδιες αρχές.
- Οι πολίτες να αποφεύγουν ενέργειες που μπορεί να οδηγήσουν σε εξοικείωση των ζώων με τον άνθρωπο.
«Τα μέτρα αυτά είναι απλά, εφαρμόσιμα και αποδεδειγμένα αποτελεσματικά. Η εφαρμογή τους είναι ασύγκριτα πιο αποτελεσματική από παράνομες και επικίνδυνες πρακτικές όπως οι πυροβολισμοί ή η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων», αναφέρει η οργάνωση.
