Μία από τις πιο δραστήριες καταιγιδοφόρες περιόδους των τελευταίων ετών φαίνεται να καταγράφηκε στο πρώτο μισό του Ιουνίου, σύμφωνα με την ανάλυση του μετεωρολόγου Θοδωρή Κολυδά, η οποία βασίζεται στα δεδομένα του νέου δορυφορικού συστήματος Meteosat Third Generation και ειδικότερα του Lightning Imager.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, από την 1η έως και τη 12η Ιουνίου καταγράφηκαν περίπου 667.000 κεραυνικές αναλαμπές σε ολόκληρη τη βαλκανική χερσόνησο, ενώ σχεδόν 221.000 από αυτές εντοπίστηκαν στον ελληνικό χώρο. Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν τη συχνότητα και τη διάρκεια των καταιγίδων που επηρέασαν διαδοχικά πολλές περιοχές της χώρας.
Αναλυτικά όσα αναφέρει ο μετεωρολόγος:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Η πρώτη περίοδος του Ιουνίου 2026 χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα αυξημένη καταιγιδοφόρο δραστηριότητα στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Για πρώτη φορά έχουμε τη δυνατότητα να αποτυπώσουμε με μεγάλη χρονική λεπτομέρεια την εξέλιξη αυτών των επεισοδίων, αξιοποιώντας τις παρατηρήσεις του Lightning Imager του δορυφόρου Meteosat Third Generation.
Κατά το διάστημα από την 1η έως και τη 12η Ιουνίου, καταγράφηκαν συνολικά περίπου 667.000 κεραυνικές αναλαμπές στα Βαλκάνια, από τις οποίες σχεδόν 221.000 εντοπίστηκαν μέσα στο γεωγραφικό πλαίσιο που χρησιμοποιήθηκε για την Ελλάδα. Οι αριθμοί αυτοί αποκαλύπτουν ότι η ατμοσφαιρική αστάθεια δεν περιορίστηκε σε ένα μόνο επεισόδιο, αλλά επανεμφανίστηκε σε αρκετές διαδοχικές ημέρες.
Η εντονότερη ημέρα για την Ελλάδα ήταν η 12η Ιουνίου, όταν καταγράφηκαν 49.604 αναλαμπές. Ακολούθησαν η 9η Ιουνίου με 28.801, η 8η Ιουνίου με 24.682 και η 4η Ιουνίου με 24.230 αναλαμπές. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα σε διάστημα μόλις δώδεκα ημερών σημειώθηκαν αρκετές διαφορετικές κορυφώσεις, κάτι που επιβεβαιώνει τη διαδοχική διέλευση ή ανάπτυξη οργανωμένων ζωνών αστάθειας.
Η εικόνα στα Βαλκάνια δεν ήταν πάντοτε ίδια με εκείνη της Ελλάδας. Για παράδειγμα, στις 11 Ιουνίου καταγράφηκε η μεγαλύτερη ημερήσια δραστηριότητα στην ευρύτερη βαλκανική περιοχή, με 94.863 αναλαμπές, ενώ στην Ελλάδα ο αντίστοιχος αριθμός ήταν σαφώς χαμηλότερος. Αυτό δείχνει ότι η καταιγιδοφόρος δραστηριότητα μετατοπιζόταν γεωγραφικά από ημέρα σε ημέρα και δεν επηρέαζε με τον ίδιο τρόπο όλες τις περιοχές.
Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η ωριαία κατανομή. Συνολικά, η δραστηριότητα αυξανόταν γρήγορα από τις προμεσημβρινές ώρες, παρουσίαζε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση γύρω στις 13:00 UTC, δηλαδή στις 16:00 ώρα Ελλάδας, και στη συνέχεια μειωνόταν σταδιακά. Η κατανομή αυτή αποτυπώνει καθαρά τον σημαντικό ρόλο της ημερήσιας θέρμανσης και της απογευματινής αστάθειας πάνω από την ηπειρωτική χώρα.
Η ισχυρότερη μεμονωμένη ώρα καταγράφηκε στις 12 Ιουνίου, μεταξύ 11:00 και 12:00 UTC, όταν σημειώθηκαν 6.973 αναλαμπές στο γεωγραφικό πλαίσιο της Ελλάδας. Την ίδια ημέρα καταγράφηκαν και οι επόμενες δύο υψηλότερες ωριαίες τιμές, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι επρόκειτο για το σημαντικότερο ηλεκτρικά ενεργό επεισόδιο της εξεταζόμενης περιόδου. Τα αναλυτικά στοιχεία των κορυφαίων ημερών και ωρών προκύπτουν από τη συνοπτική αναφορά του επεξεργασμένου dataset.
Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι το Lightning Imager καταγράφει κεραυνικές αναλαμπές μέσα στα νέφη, μεταξύ νεφών και προς το έδαφος. Επομένως, οι συγκεκριμένοι αριθμοί δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως αριθμός κεραυνών που έπληξαν το έδαφος. Αποτελούν όμως έναν ιδιαίτερα αξιόπιστο δείκτη της έντασης, της διάρκειας και της οργάνωσης των καταιγίδων.
Η χωρική αποτύπωση των κεραυνικών αναλαμπών
Η χωρική αποτύπωση των κεραυνικών αναλαμπών από το Lightning Imager του Meteosat Third Generation προσφέρει μια ιδιαίτερα καθαρή εικόνα για το πού οργανώθηκε και εκδηλώθηκε η εντονότερη καταιγιδοφόρος δραστηριότητα κατά την περίοδο 1–12 Ιουνίου 2026. Στον χάρτη αποτυπώνονται συνολικά περισσότερες από 665.000 αναλαμπές στα Βαλκάνια, από τις οποίες περίπου 221.000 εντοπίστηκαν στο γεωγραφικό πλαίσιο της Ελλάδας. Οι υψηλότερες πυκνότητες εμφανίζονται κυρίως πάνω από την ηπειρωτική βαλκανική ενδοχώρα, τη βόρεια Ελλάδα, τη Θεσσαλία, την Ήπειρο και τμήματα της κεντρικής χώρας, ενώ σαφώς περιορισμένη δραστηριότητα καταγράφεται στο νότιο Αιγαίο και στην Κρήτη.
Η κατανομή αυτή αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο της ηπειρωτικής θέρμανσης, του αναγλύφου και της τοπικής αστάθειας στην ανάπτυξη καταιγίδων. Το προϊόν δεν δείχνει κεραυνούς που έφτασαν αποκλειστικά στο έδαφος, αλλά το σύνολο των οπτικά ανιχνευόμενων κεραυνικών αναλαμπών, μέσα στα νέφη, μεταξύ νεφών και προς το έδαφος. Για τον λόγο αυτό αποτελεί έναν πολύτιμο δείκτη της έντασης και της οργάνωσης των καταιγίδων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με δεδομένα βροχόπτωσης και επίγειες παρατηρήσεις. Σαν υποσημείωση αξίζει να αναφέρουμε ότι: το πλέγμα είναι 0,10° × 0,10°, η τιμή κάθε κελιού εκφράζει πλήθος αναλαμπών και όχι χιλιοστά βροχής, η υψηλή πυκνότητα δεν σημαίνει πάντα και το μεγαλύτερο ύψος υετού και το προϊόν είναι ιδανικό για χωρική σύγκριση επεισοδίων και εντοπισμό των πιο ενεργών καταιγιδοφόρων ζωνών.
Ο συνολικός υετός της περιόδου από το NASA GPM IMERG
Για την αποτίμηση των βροχοπτώσεων από την 1η έως τη 12η Ιουνίου 2026 αξιοποιήθηκαν τα ελεύθερα διαθέσιμα δεδομένα του δορυφορικού συστήματος GPM IMERG Late V07 της NASA. Το IMERG συνδυάζει παρατηρήσεις από πολλούς δορυφόρους και παρέχει εκτιμήσεις βροχόπτωσης ανά 30 λεπτά, σε χωρικό πλέγμα 0,1° × 0,1°, δηλαδή περίπου 10 × 10 km. Με την άθροιση όλων των μισάωρων πεδίων προέκυψε ο συνολικός υετός της εξεταζόμενης περιόδου. Ο χάρτης δείχνει ότι τα μεγαλύτερα αθροιστικά ύψη βροχής επικεντρώθηκαν κυρίως στη βόρεια Ελλάδα και στις γειτονικές βαλκανικές περιοχές. Το μέγιστο του δορυφορικού πεδίου έφτασε τα 185,4 mm, βόρεια των ελληνικών συνόρων, ενώ σημαντικά ύψη καταγράφηκαν επίσης στη Μακεδονία, στη Θράκη, στην Ήπειρο και σε τμήματα της Θεσσαλίας και της κεντρικής χώρας. Αντίθετα, σαφώς μικρότερες ποσότητες εμφανίζονται στο νότιο Αιγαίο, στην Κρήτη και σε μεγάλο μέρος της νοτιοανατολικής νησιωτικής χώρας.
Η χωρική κατανομή του υετού παρουσιάζει ουσιαστική συμφωνία με την εικόνα της κεραυνικής δραστηριότητας από το Lightning Imager του MTG. Οι περιοχές με συχνότερες και πιο οργανωμένες καταιγίδες ήταν σε μεγάλο βαθμό και εκείνες που δέχθηκαν τα υψηλότερα αθροιστικά ποσά βροχής. Η αντιστοιχία δεν είναι απόλυτη, καθώς η ηλεκτρική δραστηριότητα και το ύψος βροχής δεν συνδέονται πάντοτε γραμμικά, αποτελεί όμως ισχυρή ένδειξη για τη θέση και τη διάρκεια των σημαντικότερων επεισοδίων αστάθειας. Οι επαναλαμβανόμενες βροχοπτώσεις των πρώτων δώδεκα ημερών του Ιουνίου εκτιμάται ότι συνέβαλαν ουσιαστικά στη διατήρηση της εδαφικής υγρασίας, ιδιαίτερα στις περιοχές της βόρειας και κεντρικής Ελλάδας. Η σημασία αυτής της υγρασίας είναι μεγάλη τόσο για τη βλάστηση όσο και για τη βραχυπρόθεσμη συμπεριφορά του κινδύνου πυρκαγιάς. Τις επόμενες ημέρες η επίδραση αυτή θα εξεταστεί αναλυτικότερα, με τη βοήθεια σχετικού δείκτη εδαφικής υγρασίας και τη σύγκρισή του με τη θερμοκρασία, τον άνεμο και την εξέλιξη της ξηρασίας.
Πρέπει, τέλος, να υπογραμμιστεί ότι το IMERG αποτελεί δορυφορική εκτίμηση και όχι απευθείας μέτρηση βροχομέτρου. Η αξία του βρίσκεται κυρίως στη συνεχή χωρική κάλυψη και στη δυνατότητα αποτύπωσης της βροχής και σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν επίγειοι σταθμοί. Για την τελική αξιολόγηση των επεισοδίων είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τις καταγραφές της ΕΜΥ, του ΕΑΑ/meteo.gr και άλλων αξιόπιστων δικτύων.
Η παρούσα ανάλυση είναι προκαταρκτική, καθώς καλύπτει μόνο τις πρώτες δώδεκα ημέρες του Ιουνίου. Με την ολοκλήρωση του μήνα θα μπορεί να παρουσιαστεί η πλήρης χωρική κατανομή, να εντοπιστούν οι περιοχές με τη μεγαλύτερη πυκνότητα αναλαμπών και να γίνει σύγκριση με τα ύψη βροχής από το NASA IMERG, το JAXA GSMaP και τα επίγεια δίκτυα μετεωρολογικών σταθμών. Η νέα γενιά των ευρωπαϊκών μετεωρολογικών δορυφόρων δεν προσφέρει απλώς εντυπωσιακές εικόνες. Παρέχει πλέον συνεχή και μετρήσιμη πληροφορία για τον κύκλο ζωής των καταιγίδων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην έγκαιρη παρακολούθηση των έντονων καιρικών φαινομένων.
