Οι υψηλές θερμοκρασίες και τα συχνότερα κύματα καύσωνα επιβαρύνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής στην Αθήνα, όπως αποδεικνύει έρευνα που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου GRID (Green Routes Intelligent Districts).
Το ερωτηματολόγιο της έρευνας σχεδιάστηκε από το Ινστιτούτο ΕΝΑ, σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Commonspace και η έρευνα πεδίου διενεργήθηκε από την εταιρεία ερευνών Prorata.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η θερμική καταπόνηση αγγίζει σχεδόν το σύνολο των πολιτών, όμως οι επιπτώσεις της δεν κατανέμονται ισότιμα.
Η ακραία ζέστη δεν είναι κοινωνικά ουδέτερη: επηρεάζει δυσανάλογα όσους και όσες διαθέτουν λιγότερους πόρους, περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτικούς δημόσιους χώρους ή ζουν σε περιοχές με αυξημένη θερμική επιβάρυνση.
Μερικά από τα βασικά ευρήματα της έρευνας:
- Το 81% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η ζέστη έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια στην περιοχή του.
- Το 88% πιστεύει ότι θα αυξηθεί τα επόμενα 10 χρόνια.
- Το 85% θεωρεί ανεπαρκή τη σκίαση στη γειτονιά του.
- Το 75% δηλώνει ότι δεν διαθέτει επαρκείς χώρους πρασίνου κοντά του ή ότι αυτοί δεν καλύπτουν τις ανάγκες του.
- Μόλις το 5% επισκέπτεται δροσερούς δημόσιους χώρους για την αντιμετώπιση της ζέστης.
- Το 47% περιορίζει τη χρήση κλιματισμού για οικονομικούς λόγους — το ποσοστό φτάνει στο 59% στα χαμηλά εισοδήματα.
- Το 65% των ερωτηθέντων ζητά περισσότερο πράσινο και σκίαση στους δημόσιους χώρους.
- Το 81% θεωρεί ότι η ευθύνη για την προστασία από τον καύσωνα ανήκει (κυρίως ή με έμφαση) στις δημόσιες αρχές.
Η έρευνα αναδεικνύει ότι η προσαρμογή στην ακραία ζέστη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ατομική ευθύνη. Όταν σχεδόν οι μισοί πολίτες περιορίζουν τη χρήση κλιματισμού για οικονομικούς λόγους και η έκθεση στη ζέστη εντοπίζεται κυρίως στις μετακινήσεις και στους δημόσιους χώρους, η προστασία από τον καύσωνα αναδεικνύεται σε ζήτημα δημόσιας πολιτικής, κοινωνικής συνοχής και αστικής ανθεκτικότητας.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι πολίτες ζητούν από τις δημόσιες αρχές να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο για πιο δροσερές γειτονιές, περισσότερο πράσινο και σκίαση, ασφαλείς διαδρομές και στοχευμένες παρεμβάσεις που θα επιτρέπουν σε όλους να ζουν και να κινούνται στην πόλη με ασφάλεια κατά τις περιόδους ακραίας ζέστης.
Η έρευνα κοινής γνώμης πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2026, γεγονός που ενισχύει μεθοδολογικά την αντικειμενικότητα των αποτελεσμάτων, καθώς οι απαντήσεις των συμμετεχόντων δεν επηρεάστηκαν από έκτακτες ή επιβαρυντικές συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών. Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έρευνα ΕΔΩ.
