Νέο πλαίσιο για τις τοποθετήσεις και τις μεταθέσεις των στρατευσίμων εισάγει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και εξειδικεύει τις διατάξεις του νέου νόμου για τη στρατιωτική θητεία. Οι αλλαγές στοχεύουν στη μεγαλύτερη διαφάνεια της διαδικασίας, στην ψηφιοποίηση των δηλώσεων προτίμησης και στη θέσπιση ενιαίων κανόνων για την εξέταση αιτημάτων που αφορούν σοβαρούς οικογενειακούς, κοινωνικούς ή οικονομικούς λόγους.
Ηλεκτρονική δήλωση προτίμησης
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δήλωση του τόπου προτίμησης. Πλέον, κάθε στρατεύσιμος θα πρέπει να υποβάλλει ηλεκτρονικά τη δήλωσή του πριν από την κατάταξη, μέσω της διαδικτυακής πύλης του οικείου Γενικού Επιτελείου. Η δήλωση αυτή θα αποτελεί βασικό κριτήριο για την πρώτη τοποθέτηση αλλά και για τις μελλοντικές τακτικές μεταθέσεις. Κατά την κατάταξη, η δήλωση θα επιβεβαιώνεται και θα υπογράφεται από τον οπλίτη, αποκτώντας οριστικό χαρακτήρα.
Η απόφαση προβλέπει επίσης ότι όποιος δεν υποβάλει για πρώτη φορά δήλωση πριν από την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου εκπαίδευσης χάνει τη δυνατότητα να τη χρησιμοποιήσει για τις μελλοντικές μεταθέσεις του. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο για ειδικές περιπτώσεις, όπως οι κατατασσόμενοι εκτός ΕΣΣΟ ή οι στρατεύσιμοι που δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα ή είναι αναλφάβητοι, για τους οποίους η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη συνδρομή της μονάδας κατάταξης.
Ειδικές επιτροπές
Παράλληλα, σε κάθε Κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων δημιουργούνται ειδικές πενταμελείς επιτροπές, οι οποίες θα εξετάζουν αιτήσεις για κατ' εξαίρεση τοποθετήσεις και έκτακτες μεταθέσεις. Στις επιτροπές συμμετέχουν ανώτατα στελέχη των Γενικών Επιτελείων και εκπρόσωποι των υγειονομικών υπηρεσιών, ενώ κάθε απόφαση θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη και να καταγράφεται στα πρακτικά.
Για να εγκριθεί ένα τέτοιο αίτημα, ο στρατεύσιμος θα πρέπει να αποδείξει με επίσημα δικαιολογητικά ότι συντρέχουν σοβαροί λόγοι. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η οικονομική αδυναμία της οικογένειας, η ανεργία, η αναπηρία, η επιμέλεια ατόμου με αναπηρία ή ανήλικου τέκνου, καθώς και η απώλεια συγγενούς πρώτου βαθμού. Τα δικαιολογητικά θα ελέγχονται από τις επιτροπές πριν διατυπωθεί η σχετική εισήγηση προς το αρμόδιο όργανο.
Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη είναι ότι όσοι μετατίθενται κατ' εξαίρεση για σοβαρούς κοινωνικούς ή οικογενειακούς λόγους δεν θα μπορούν στη συνέχεια να αποσπώνται ή να μετατίθενται σε μονάδες εκτός του τόπου προτίμησης για τον οποίο εγκρίθηκε το αίτημά τους, εκτός από τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να διασφαλιστεί ότι η κατ' εξαίρεση μετάθεση θα εξυπηρετεί πραγματικά τον λόγο για τον οποίο εγκρίθηκε.
Παραδείγματα
1. Ένας στρατεύσιμος από την Πάτρα δηλώνει ηλεκτρονικά ως τόπο προτίμησης την Αχαΐα πριν από την κατάταξή του. Η δήλωσή του λαμβάνεται υπόψη κατά την πρώτη τοποθέτηση και στις επόμενες τακτικές μεταθέσεις, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις και πληρούνται τα προβλεπόμενα κριτήρια.
2. Οπλίτης που υπηρετεί μακριά από τον τόπο κατοικίας του αποκτά την επιμέλεια του αδελφού του με αναπηρία. Καταθέτει τα προβλεπόμενα πιστοποιητικά και τις σχετικές γνωματεύσεις και η ειδική επιτροπή εξετάζει το αίτημά του για κατ' εξαίρεση μετάθεση σε μονάδα κοντά στον τόπο κατοικίας της οικογένειάς του.
3. Στρατεύσιμος δεν υποβάλλει ποτέ δήλωση τόπου προτίμησης και επιχειρεί να το κάνει μετά την ολοκλήρωση της βασικής εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τη νέα διαδικασία, η αρχική δήλωση δεν λαμβάνεται πλέον υπόψη, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητά του να επηρεάσει τις επόμενες μεταθέσεις του.
