Διευκρινίσεις για τον χρόνο παραγραφής των απαιτήσεων που απορρέουν από ασφαλίσεις ζωής παρέχει γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), βάζνοντας τέλος στην αβεβαιότητα που υπήρχε σχετικά με το αν οι συγκεκριμένες απαιτήσεις παραγράφονται σε πέντε ή σε είκοσι χρόνια.
Το ερώτημα που οδήγησε στη γνωμοδότηση
Η γνωμοδότηση εκδόθηκε έπειτα από ερώτημα του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο προκλήθηκε μετά από αίτημα της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος να αποσαφηνιστεί το ισχύον καθεστώς. Η αμφιβολία αφορούσε κυρίως ασφαλιστήρια ζωής με αποταμιευτικό ή επενδυτικό χαρακτήρα, όπου το ποσό που καταβάλλεται στον ασφαλισμένο προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από κεφάλαια που έχουν συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια του συμβολαίου. Για τον λόγο αυτό είχε τεθεί το ερώτημα αν οι απαιτήσεις αυτές μοιάζουν περισσότερο με τραπεζικές καταθέσεις, οι οποίες υπόκεινται σε εικοσαετή παραγραφή, ή αν εξακολουθούν να θεωρούνται ασφαλιστικές απαιτήσεις, οι οποίες παραγράφονται σε πέντε χρόνια.
Το ΝΣΚ ξεκαθαρίζει: Ισχύει η πενταετής παραγραφή
Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους καταλήγει ότι ισχύει η δεύτερη εκδοχή. Όπως επισημαίνει, από την έναρξη ισχύος του νόμου 2496/1997, όλες οι αξιώσεις που απορρέουν από ασφαλιστικές συμβάσεις διέπονται από το άρθρο 10 του συγκεκριμένου νόμου. Η διάταξη προβλέπει ότι οι απαιτήσεις από ασφαλίσεις προσώπων, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι ασφαλίσεις ζωής, παραγράφονται μετά την πάροδο πέντε ετών από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε η απαίτηση.
Σύμφωνα με το ΝΣΚ, το γεγονός ότι ένα ασφαλιστήριο ζωής μπορεί να περιλαμβάνει στοιχεία αποταμίευσης ή επένδυσης δεν αλλάζει τη νομική φύση της απαίτησης. Το ποσό που δικαιούται ο ασφαλισμένος εξακολουθεί να απορρέει από ασφαλιστική σύμβαση και όχι από τραπεζική κατάθεση ή άλλη μορφή χρηματοοικονομικού προϊόντος. Επομένως, εφαρμόζεται η πενταετής παραγραφή και όχι η εικοσαετής.
Παράδειγμα εφαρμογής της προθεσμίας
Για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος διαθέτει ασφαλιστήριο ζωής που έληξε στις 10 Μαρτίου 2022 και από τη λήξη του δικαιούται να εισπράξει αποζημίωση ή κεφάλαιο ύψους 50.000 ευρώ. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η πενταετής παραγραφή αρχίζει να υπολογίζεται από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε η απαίτηση, δηλαδή από τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Αυτό σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος έχει προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 για να εισπράξει το ποσό που δικαιούται. Αν δεν υποβάλει σχετικό αίτημα μέχρι τότε, η απαίτησή του παραγράφεται. Στη συνέχεια, η ασφαλιστική εταιρεία υποχρεούται να δηλώσει και να αποδώσει το παραγεγραμμένο ασφάλισμα στο Δημόσιο κατά τον Απρίλιο του επόμενου έτους, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία.
