Η επόμενη μεγάλη περίοδος νηστείας μετά τα Χριστούγεννα και το Δωδεκαήμερο είναι η Τεσσαρακοστή, η οποία φέτος ξεκινά την Καθαρά Δευτέρα, στις 23 Φεβρουαρίου. Η Σαρακοστή αποτελεί τη σημαντικότερη νηστεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και οδηγεί στη γιορτή του Πάσχα 2026 την Κυριακή 12 Απριλίου.
Οι Απόκριες δίνουν σκυτάλη στην Σαρακοστή: Το χρονοδιάγραμμα της νηστείας
Οι Απόκριες αρχίζουν με το άνοιγμα του Τριωδίου την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου. Κατά τη διάρκειά τους δεν τηρείται γενική νηστεία, πέρα από τις καθιερωμένες Τετάρτες και Παρασκευές. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση Τετάρτη και Παρασκευή είναι μέρες αυστηρής νηστείας καθόλη τη διάρκεια του χρόνου και ιδιαίτερα των περιόδων νηστείας (Σαρακοστής). Την Τετάρτη και την Παρασκευή τις νηστεύουμε σε ένδειξη πένθους. Διότι την μεν Τετάρτη έγινε το συμβούλιο των Εβραίων κατά Του Κυρίου, την δε Παρασκευή σταυρώθηκε.
Η Τσικνοπέμπτη «πέφτει» στις 12 Φεβρουαρίου, ενώ η Κυριακή της Αποκριάς, τελευταία ημέρα κατανάλωσης κρέατος, είναι στις 22 Φεβρουαρίου. Αμέσως μετά, με την Καθαρά Δευτέρα, ξεκινά η αυστηρή νηστεία της Σαρακοστής, η οποία διαρκεί έως και το Μεγάλο Σάββατο ήτοι στις 11 Απριλίου για φέτος. Την Κυριακή των Βαΐων (5 Απριλίου) επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού, πριν την αυστηρή νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Μεγάλη Εβδομάδα προηγείται του Πάσχα και αποτελεί το αποκορύφωμα της νηστευτικής περιόδου, με τη Μεγάλη Παρασκευή (10 Απριλίου) να θεωρείται η αυστηρότερη ημέρα νηστείας. Η περίοδος αυτή ολοκληρώνεται με την Ανάσταση και το εορταστικό τραπέζι της Κυριακής του Πάσχα, σηματοδοτώντας το τέλος της μακράς νηστείας και την αρχή της Λαμπροβδομάδας.
Η νηστεία της Σαρακοστής: Τι τρώμε και πότε μέχρι το Πάσχα 2026
Σε γενικές γραμμές στην νηστεία απαγορεύεται η κατανάλωση κρέατος, αυγών, αλλαντικών, ζωικών προϊόντων, γάλακτος και λοιπών γαλακτοκομικών προϊόντων, ψαριών (με εξαίρεση τα θαλασσινά και τα όστρακα, όπως και τα παρασκευάσματα από τα αυγά ψαριών όπως ταραμάς και αυγοτάραχο), ελαιολάδου (με εξαίρεση τις ελιές) καθώς και η κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών.
Στο αντίποδα νηστίσιμα είναι όλα τα λαχανικά, τα χόρτα, τα φρούτα, οι χυμοί φρούτων, όλα τα προϊόντα που βασίζονται στα δημητριακά, όπως τα σιτηρά, αρτοσκευάσματα (ψωμί, φρυγανιές)κλπ. όσπρια χωρίς λάδι, ζυμαρικά, ρύζι, πατάτες, πλιγούρι, βρώμη, το βραστό σιτάρι (κόλλυβα), σησαμέλαιο, ταχίνι, χαλβάς κ.α. Θαλασσινά όπως το χταπόδι, το καλαμάρι, οι γαρίδες και οι σουπιές. Οστρακοειδή όπως τα κυδώνια, τα μύδια, οι ξηροί καρποί, οι ελιές, τα αποξηραμένα φρούτα, το μέλι και οι μαρμελάδες.
Μετά την Κυριακή της Απόκρεω (15 Φεβρουαρίου), που είναι η τελευταία ημέρα που τρώμε κρέας πριν εισέλθουμε στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, διανύουμε την Εβδομάδα της Τυρινής ή «τυρινή εβδομάδα», «εβδομάδα της τυροφάγου» και «λευκή εβδομάδα». Αυτή την εβδομάδα (16-22 Φεβρουαρίου) οι πιστοί προετοιμάζονται για τη μεγάλη νηστεία της Σαρακοστής και δεν καταναλώνουν κρέας. Κατά τη διάρκεια της Τυρινής εβδομάδας τρώνε ψάρια, τυρί, γάλα και αυγά. Η τελευταία μέρα της εβδομάδας αυτής είναι η Κυριακή της Τυρινής, που φέτος «πέφτει» στις 22 Φεβρουαρίου και απ' την επόμενη η οποία είναι η Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Μεγάλη Σαρακοστή για το Πάσχα.
Η Μεγάλη Σαρακοστή, που είναι η αυστηρότερη νηστεία του εκκλησιαστικού μας έτους, ξεκινάει στις 23 Φεβρουαρίου. Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής επιτρέπεται η κατάλυσις οίνου και ελαίου μόνο κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές. Μόνη εξαίρεση αποτελεί η γιορτή των Αγίων Τεσσαράκοντα μαρτύρων ήτοι στις 9 Μαρτίου όπου καταλύεται το λάδι, καθώς και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, οπότε καταλύεται το ψάρι όποια μέρα κι αν πέσει ενώ σημειωτέον φέτος «πέφτει» Τετάρτη η 25η Μαρτίου. Μαζί με την εβδομάδα των Αγίων Παθών, η νηστεία του Πάσχα έχει διάρκεια 48 ημερών.
Πάσχα 2026: Τι τρώμε τη Μεγάλη Εβδομάδα, τι απαγορεύεται
Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι εβδομάδα πένθους και πνευματικής περισυλλογής. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, αποκλείονται πλήρως όλα τα ζωικά προϊόντα: κρέας, ψάρι, αυγά και γαλακτοκομικά. Εξαίρεση αποτελούν τα θαλασσινά όπως το χταπόδι, οι γαρίδες, τα καλαμάρια και τα όστρακα καθώς θεωρούνται «νηστίσιμα» λόγω της απουσίας αίματος, μια αντίληψη που έχει ρίζες στον αρχαίο ιουδαϊκό νόμο. Για τους αυστηρά νηστεύοντες, η αποχή επεκτείνεται και στο λάδι και το αλκοόλ, ειδικά τη Μεγάλη Τετάρτη, τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο.
