Νέα στοιχεία και ντοκουμέντα βλέπουν το φως της δημοσιότητας για την υπόθεση των Τεμπών αναφορικά με το ποιος αλλά και υπό ποιες συνθήκες διέταξε να μπαζωθεί ο τόπος του σιδηροδρομικού δυστυχήματος.
Η ερευνητική ομάδα των Data Journalists με τον δημοσιογράφο Άρη Χατζηστεφάνου αποκαλύπτουν ότι οπρώην Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, Γιάννης Ξιφαράς, είναι εκείνος που έδωσε εντολή να μπαζωθεί το επίμαχο σημείο, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε στέλεχος της Hellenic Train σε σχετική εσωτερική έρευνα της εταιρείας και φέρνει στο φως της δημοσιότητας η ερευνητική ομάδα των Data Journalists.
Όπως παραθέτεται στο σχετικό άρθρο με εντολή Ξιφαρά ζητήθηκε να απομακρυνθούν όλα τα συντρίμμια των τρένων εντός του Σαββατοκύριακου, 3-4 Μαρτίου 2023, ώστε τουλάχιστον μία από τις δύο τροχιές να παραδοθεί την Δευτέρα το πρωί, για να ξεκινήσει εργασίες ο ΟΣΕ, με σκοπό να ξεκινήσουν εκ νέου τα δρομολόγια. Εκείνη την ημέρα παρουσιάστηκαν και οι πραγματογνώμονες που ορίστηκαν από την Εισαγγελία, ο Μπαρτζόπουλος Σταύρος και ο Βασιλάκος Απόστολος, οι οποίοι ζητούσαν ενημέρωση για οποιαδήποτε πληροφορία ή εξέλιξη αφορά τα ευρήματα των τρένων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αναλυτικά το ρεπορτάζ των Data Journalists για το «εντέλλεσθε» Ξιφαρά
Ξημερώματα Τετάρτης 1ης Μαρτίου 2023
Το στέλεχος αναφέρει ότι μαθαίνει για το δυστύχημα με την Ιντερσίτι 62 στις 23:43, δηλαδή 25 λεπτά από την στιγμή της μετωπικής σύγκρουσης. Παραθέτει ένας πλήθος τηλεφωνημάτων με άλλα στελέχη της Hellenic Train από την Αθήνα, την Βόρεια Ελλάδα και την Λάρισα. Λέει επίσης ότι μέσα στη νύχτα συνεννοείται για να φθάσουν στα Τέμπη γερανοί της εταιρείας και φορτηγά που εδρεύουν στον Πειραιά. Οι πρώτες του διαπιστώσεις, πάντως, αφορούν όχι στην επιβατική αλλά στην εμπορική αμαξοστοιχία:
«Από τον πρώτο έλεγχο διαπιστώσαμε ότι τα τελευταία οκτώ βαγόνια της εμπορευματικής αμαξοστοιχίας δεν είχαν εκτροχιαστεί και θα μπορούσαν να απομακρυνθούν σιδηροδρομικώς από το σημείο. Για το λόγο αυτό δόθηκε εντολή σε σωστική ομάδα από τη Θεσσαλονίκη να φέρει και δύο MLW (δηζελάμαξες καναδικής κατασκευής που χρησιμοποιούνται για να ρυμουλκούν φορτία) για τη μεταφορά των βαγονιών με το φορτίο τους στη Θεσσαλονίκη».
Αφού η απομάκρυνση των φορτίων έχει δρομολογηθεί, η περιγραφή στρέφεται στα συντρίμμια και πάλι του εμπορικού τρένου: «Οι δύο ηλεκτρομηχανές της εμπορικής (με αριθμούς 120022 και 120012) είχαν καταστραφεί ενώ σοβαρές καταστροφές εμφάνιζαν τα βαγόνια με τα μεταλλικά ελάσματα. Τα κομμάτια του κατεστραμμένου τροχαίου υλικού και των φορτίων, είχαν διασκορπιστεί στην περιοχή».
Αίσθηση προκαλεί ότι δεν γίνεται καμία περιγραφή σχετικά με τη φωτιά που καίει για αρκετές ώρες, τις αναθυμιάσεις και τα εγκαύματα που έχουμε διαβάσει σε άλλες μαρτυρίες διασωθέντων επιβατών και διασωστών. Η καταγραφή της κατάστασης συνεχίζεται τώρα για το επιβατικό τρένο:
«Στην επιβατική IC62, βρέθηκε ότι τα δύο τελευταία βαγόνια (με αριθμούς 6-2096563 και 7-2096507) παρέμεναν στις ράγες, το τεταρτο και το πέμπτο (με αριθμούς 2096569 και 2096567) είχαν εκτροχιαστεί δίπλα στις γραμμές, το τρίτο (2096503) ήταν σε κάθετη θέση και τα υπόλοιπα, η ηλεκτρομηχανή (120023), η πρώτη θέση (8496019), το εστιατόριο (8896734) είχαν μετατραπεί όλα μαζί σε μία μάζα».
Κάπου εδώ αρχίζουν οι μετακινήσεις με μια πρώτη αναφορά στους αγνοούμενους: «Στην πλευρά του επιβατικού τρένου, ξεκίνησε η μετακίνηση του κατεστραμμένου τροχαίου υλικού από τον εργολάβο γερανών που είχε καλέσει η Περιφέρεια, στον βαθμό που γνωρίζω. Η δουλειά έγινε σε συνεννόηση με την Πυροσβεστική και την ΕΜΑΚ, οι οποίες ήταν υπεύθυνες για τον εντοπισμό και την διαχείριση των αγνοουμένων ατόμων». Το απόγευμα της 1ης Μαρτίου, φτάνουν οι γερανοί της Hellenic Train και ξεκινούν «εργασία στην πλευρά του εμπορικού τρένου για την απομάκρυνση των συντριμμιών από τις δύο ηλεκτρομηχανές».
Πέμπτη 2 Μαρτίου 2023
Μια ημέρα και δύο νύχτες έχουν περάσει από την ώρα της μετωπικής και το πρωί της Πέμπτης εντοπίζονται οι νεκροί μηχανοδηγοί της εμπορικής:
«Το πρωί ξεκίνησε η μετακίνηση κομματιών από το τροχαίο υλικό στην πλευρά του επιβατικού τρένου, σε συνεργασία με την Πυροσβεστική για τον εντοπισμό αγνοουμένων από το πλήρωμα. Ο γερανός της εταιρείας ξεκίνησε την διαδικασία μετακίνησης της πρώτης ηλεκτρομηχανής (120022) της εμπορικής. Στο ξεκίνημα των εργασιών, εντοπίστηκαν ίχνη ανθρωπίνου σώματος και η Πυροσβεστική ανέλαβε να ελέγξει ολόκληρο τον θάλαμο».
Οι εργασίες συνεχίζονται χωρίς να γίνεται καμία αναφορά σε διερευνητές που συλλέγουν στοιχεία και θα μπορούσαν για τον λόγο αυτό να διαταράξουν την διακοπή της απομάκρυνσης των συντριμμιών.
«Στις 14:17 αναχώρησαν τα οκτώ βαγόνια της εμπορικής για Θεσσαλονίκη, αφού δόθηκε η άδεια από την Πυροσβεστική και την Αστυνομία. Συνοδεύονταν από δύο τεχνικούς για να ελέγχουν την σύνθεση καθ’ οδόν».
Παρασκευή 3 Μαρτίου 2023
Η περιγραφή της τρίτης ημέρας ξεκινά με ένα πλήθος εργαζομένων της Hellenic Train που έχουν φτάσει στα Τέμπη από Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Βόλο, Πειραιά και Ρέντη. Γίνεται και η πρώτη δειλή αναφορά για περιορισμούς στη μετακίνηση συντριμμιών:
«Ενημερώθηκα από τον κ. Βλαχογιάννη, αρμόδιο της αστυνομίας για την προανάκριση ότι με εντολή Εισαγγελέα δεν πρέπει να απομακρυνθούν όλα τα επιβατικά οχήματα από τη Λάρισα και να μεταφερθούν σε ένα σημείο μέχρι το τέλος της έρευνας».
Κάπου εδώ εμφανίζονται και οι πραγματογνώμονες της Τροχαίας που προσφάτως αποφάνθηκαν και για τα βίντεο της εταιρείας με τις κάμερες:
«Επίσης παρουσιάστηκαν οι πραγματογνώμονες που ορίστηκαν από την Εισαγγελία κ. Μπαρτζόπουλος Σταύρος και Βασιλάκος Απόστολος, οι οποίοι ζητούσαν ενημέρωση για οποιαδήποτε πληροφορία ή εξέλιξη σχετικά με τα ευρήματα των τρένων». Δηλαδή, οι διερευνητές ζητούσαν ενημέρωση (που θα έπρεπε εκείνοι πρώτοι να έχουν) από τα στελέχη της εταιρείας που ελέγχεται για τις ευθύνες της στο δυστύχημα…
Εμφάνιση Ξιφαρά
Εδώ όμως εμφανίζεται στο προσκήνιο ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών Γιάννης Ξιφαράς:
«Το μεσημέρι ενημερώθηκα από τον κ. Ξιφαρά ότι το κατεστραμμένο τροχαίο υλικό πρέπει να απομακρυνθεί το συντομότερο δυνατό», γράφει το στέλεχος της Hellenic Train. Σαν να ήταν εκείνος επικεφαλής της διερεύνησης ή Εισαγγελέα,ς δίνει εντολή άμεσης απομάκρυνσης, ώστε μέσα στο Σαββατοκύριακο να έχει ελευθερωθεί τουλάχιστον μία από τις δύο γραμμές του τρένου.
Το στέλεχος της Hellenic Train δεν κάνει εδω καμία αναφορά στον υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ Χρήστο Τριαντόπουλο ή τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κώστα Αγοραστό. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με καταθέσεις και πλήθος δημοσιευμάτων, την ίδια εκείνη ημέρα πραγματοποιήθηκε η επιτόπια σύσκεψη στην οποία συμμετείχαν Τριαντόπουλος, Ξιφαράς και Αγοραστός και εκεί λήφθηκε η απόφαση για το «μπάζωμα», όπως ονομάστηκε η απομάκρυνση εκατοντάδων κυβικών χώματος από την περιοχή.
Ενώ, όμως, εις βάρος του κ. Αγοραστού έχουν ήδη ασκηθεί διώξεις και ο κ.Τριαντόπουλος μοιάζει να ετοιμάζεται ως «Ιφιγένεια» προκειμένου να διασωθεί κάθε άλλος κυβερνητικός υπεύθυνος, ο κ. Ξιφαράς έχει ως τώρα προστατευθεί με μεγάλη επιμέλεια. Είναι ένα από τα πρόσωπα που δεν κλήθηκαν να καταθέσουν στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για τα Τέμπη, παρά το γεγονός ότι ήταν εκείνος που διαχειριζόταν τα θέματα του σιδηροδρόμου τόσο επί Κ. Αχ. Καραμανλή όσο και επί Γ. Γεραπετρίτη. Ήταν το ίδιο πρόσωπο που πριν έρθει ως Γενικός Γραμματέας στο υπουργείο το 2021, ήταν από το 2019 σύμβουλος στην διοίκηση της ΕΡΓΟΣΕ και αρμόδιος ακριβώς για έργα όπως εκείνα της σύμβασης 717 (σηματοδότηση-τηλεδιοίκηση-ETCS) που δεν ολοκληρώθηκαν αλλά θα μπορούσαν να αποτρέψουν την καταστροφή στα Τέμπη. Όμως η εξεταστική-παρωδία, προτίμησε να καλέσει υπουργούς και στελέχη από την δεκαετία του ‘90, όπως τον Τάσο Μαντέλη… Για τον ρόλο του Γιάννη Ξιφαρά θα μιλήσουμε όμως και παρακάτω.
Η αστυνομική φύλαξη και ο αγωγός φυσικού αερίου
Παράλληλα με την επιχείρηση ταχείας εκκαθάρισης του χώρου, το απόγευμα της Παρασκευής αρχίζουν να εμφανίζονται και κάποιοι φόβοι για αλλοίωση στοιχείων, έστω και καθυστερημένα:
«Το απόγευμα, κατά την επιτόπια επίσκεψη του Περιφερειάρχη, ενημερώθηκα ότι στην περιοχή Ζάχαρη-Κουλούρι όπου μεταφέρονται τα τεμάχια χρειάζεται περίφραξη για τη φύλαξή τους αφού αποτελούν προανακριτικό υλικό και για μελλοντική χρήση από τυχόν πραγματογνώμονες». Μόνον τότε, «ο χώρος άρχισε να φυλάσσεται και από την Αστυνομία».
Το στέλεχος της Hellenic Train δίνει και μια δική του εκδοχή για το μπάζωμα της περιοχής αλλά και την μεταγενέστερη προσπάθεια της κυβέρνησης να το δικαιολογήσει μέσω της ύπαρξης αγωγού φυσικού αερίου που περνά δίπλα από τις γραμμές του τρένου:
«Μετά την απομάκρυνση της ηλεκτράμαξας 120012, προκειμένου να συνεχιστούν το βράδυ οι εργασίες για την απομάκρυνση των βαγονιών, των μεταλλικών πλακών και όλων των εξαρτημάτων, συμφωνήθηκε η μεταφορά του γερανού του κ. Μπίντα. Στο μεταξύ, διαμορφώθηκε χώρος στην πλευρά του επιβατικού τρένου, ώστε να μπορούν να στηθούν και οι δύο μεγάλοι γερανοί για την απομάκρυνση των βαγονιών. Να σημειωθεί ότι στην περιοχή δίπλα από τη γραμμή διέρχεται ο κεντρικός αγωγός φυσικού αερίου. Για τον λόγο αυτό σημειώθηκε η πορεία του και περιορίστηκε ο χώρος όπου μπορούσαν να στηθούν τα πόδια του γερανού».
Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση έχει ισχυριστεί ότι απομακρύνθηκαν χώματα (που θα μπορούσαν να περιέχουν κρίσιμες αποδείξεις αλλά και ανθρώπινα υπολείμματα) για να στερεωθεί το έδαφος και να μην κινδυνεύσει ο αγωγός που περνά από κάτω. Όμως, η αναφορά λέει σαφώς ότι σημάνθηκε ο χώρος που περνά ο αγωγός και οι γερανοί πάτησαν μακριά από αυτόν.
Σάββατο θυμήθηκαν τα «μαύρα κουτιά»
Χρειάστηκε να φτάσει η τέταρτη ημέρα από την τραγωδία, για να αποφασίσουν Σάββατο (4/3/23) οι διερευνητές να αναζητήσουν τα καταγραφικά ταχύτητας και πορείας, δηλαδή τα «μαύρα κουτιά» που υπάρχουν σε κάθε μηχανή τρένου. Προφανώς, η εκκαθάριση του χώρου ήταν πιο…σημαντική:
«Η απομάκρυνση των συντριμμιών από τη γραμμή ανόδου και των κοντέινερ συνεχίστηκε για την απελευθέρωση της γραμμής, προκειμένου να ξεκινήσουν οι εργασίες από τον ΟΣΕ. Το ένα κοντέινερ που ήταν στο κατεστραμμένο βαγόνι θα μεταφερόταν οδικώς και το άλλο με τρένο.
Παράλληλα, μετά από συνεννόηση με τους ειδικούς, τεχνικοί επισκέφτηκαν τον χώρο στο Κουλούρι για να ελέγξουν τις μηχανές 120022 και το 12012 σε μια προσπάθεια να βρουν τα καταγραφικά ταχύτητας. Βρέθηκαν τα σημεία όπου τοποθετήθηκαν και συμφωνήθηκε την επόμενη ημέρα με τα κατάλληλα εργαλεία να πάνε να τα αφαιρέσουν και να τα παραδώσουν σε ειδικούς». Τα καταγραφικά εντοπίστηκαν την Κυριακή ενώ συνεχιζόταν η μεταφορά με φορτηγά των υπόλοιπων συντριμμιών για αποθήκευση.
Κυριακή με στουπιά και πανιά
Η γραμμή ανόδου ήταν καθαρή από το απόγευμα του Σαββάτου και ο ΟΣΕ μπορούσε να ξεκινήσει τις εργασίες αποκατάστασης. Δίπλα της, η γραμμή καθόδου στην οποία έτρεχαν ταυτόχρονα και με αντίθετη κατεύθυνση οι δύο αμαξοστοιχίες πριν συγκρουστούν μετωπικά, κρατούσε πάνω της τα σημάδια των τεράστιων δυνάμεων που της ασκήθηκαν.
Όμως υπήρχε ένα τελευταίο εμπόδιο για να αποδοθεί ο χώρος «πεντακάθαρος», τα έλαια που είχαν χυθεί από τις μηχανές του εμπορικού τρένου. Ισως τα ίδια «έλαια σιλικόνης» που θεωρήθηκαν αρχικά υπεύθυνα για την πυρόσφαιρα, εκείνα που ταλαιπωρούν εδώ και σχεδόν ένα χρόνο τον καθηγητή του ΕΜΠ από τον οποίο ο εφέτης ανακριτής ζήτησε ειδική πραγματογνωμοσύνη. Η περιγραφή που κάνει στο στέλεχος της Hellenic Train είναι πολύ μακριά από τέτοια βάσανα, καθώς τα υπολείμματα των ελαίων μαζεύονται με στουπιά και υφάσματα και πετιούνται στα σκουπίδια:
«Με την απομάκρυνση όλων των λαμαρινών από την πλευρά της εμπορικής αμαξοστοιχίας, βρέθηκαν πετρελαϊκά υπολείμματα του τροχαίου υλικού στο κανάλι απορροής και ζητήθηκε από την Πυροσβεστική να τα περισυλλέξει για να μην φύγουν στο ρέμα. Έγινε προσπάθεια απορροής με αντλία αλλά λόγω παρουσίας άμμου και πολύ χαμηλής στάθμης η αντλία δεν μπορούσε να λειτουργήσει. Επίσης λόγω της ημέρας (Σάββατο απόγευμα και Κυριακή) δεν βρισκόταν εταιρεία που θα ερχόταν αμέσως. Για το λόγο αυτό, καθαρίστηκαν με στουπιά και υφάσματα και το κανάλι παραδόθηκε καθαρό τη Δευτέρα. Τα πανιά που χρησιμοποιήθηκαν τοποθετήθηκαν σε δοχεία για να αντιμετωπιστούν ως σκουπίδια».
Ο ρόλος του Γ. Ξιφαρά πριν από τα Τέμπη
Μπορεί έως τώρα, ο Γιάννης Ξιφαράς να έχει κρατηθεί μακριά από τους προβολείς για το έγκλημα των Τεμπών, είναι όμως εκείνος που είχε την μεγαλύτερη εμπλοκή από πλευράς κυβέρνησης με τον σιδηρόδρομο, τουλάχιστον σε σύγκριση με Τριαντόπουλο και Αγοραστό.
Είναι μηχανικός και ισχυρό συνδικαλιστικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) που πήγε στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τον Μάρτιο του 2021, με υπουργό τον Κ. Αχ. Καραμανλή. Εως τότε, όμως, αμειβόταν ως στέλεχος της διοίκησης της ΕΡΓΟΣΕ υπό τον τότε πρόεδρό της Χρ. Βίνη. Ο κ. Βίνης όπως και ο διάδοχος του στην ΕΡΓΟΣΕ Χρ. Παληός είναι επίσης στελέχη της ίδιας παράταξης στο ΤΕΕ.
Ο κ. Ξιφαράς ήταν ο βασικός δίαυλος των κυβερνητικών εντολών προς τους Ιταλούς της Hellenic Train και γνώριζε πολύ καλά την κατάσταση του ελληνικού σιδηροδρόμου. Στην πανηγυρική εκδήλωση που έγινε λίγους μήνες πριν τα Τέμπη, τον Ιούλιο του 2022, για την μετονομασία της ΤΡΑΙΝΟΣΕ σε Hellenic Train, παρέστησαν μεν ο αρμόδιος υπουργός Καραμανλής και ο νυν υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας (ως τότε επί των Οικονομικών), αλλά η εταιρεία έστειλε φωτογραφίες με τον Γ. Ξιφαρά να φωτογραφίζεται δίπλα στον τότε διευθύνοντα σύμβουλο Maurizio Capotorto και τον διευθύνοντα σύμβουλο της μητρικής TRENITALIA, Luigi Corradi.
Ο Maurizio Capotorto κλήθηκε να καταθέσει στην Εξεταστική και βρέθηκε να κατηγορείται για ψευδορκία αλλά ο κ. Ξιφαράς έλαμψε δια της απουσίας του και ποτέ δεν κλήθηκε παρά τα συνεχή αιτήματα βουλευτών της Αντιπολίτευσης. Πάντως, για τον ρόλο του κ. Ξιφαρά μίλησαν άλλα πρόσωπα που κατέθεσαν στην ίδια Εξεταστική. Για παράδειγμα, η πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) ανέφερε πως όλα αυτά τα χρόνια δεν είχε ποτέ συναντήσει τον υπουργό Καραμανλή αλλά είχε στενή συνεργασία με τον Γ. Ξιφαρά.
Επίσης, ήταν ο Γ. Ξιφαράς που είχε υπογράψει για την σύσταση της «επιτροπής Γεραπετρίτη» η οποία εκπόνησε ένα ταχύρυθμο πόρισμα για τα Τέμπη πριν τις εκλογές του 2023, δηλώνοντας ότι δεν ασχολήθηκε με την πυρκαγιά μετά την μετωπική σύγκρουση. Υπενθυμίζεται ότι αρχικά στην σύνθεση αυτής της επιτροπής συμμετείχε ο Αθανάσιος Ζηλιασκόπουλος ο οποίος σήμερα είναι πρόεδρος της Hellenic Train.
Ο Γιάννης Ξιφαράς ήταν ένας από τους Γενικούς Γραμματείς που παρέμειναν στην ίδια θέση μετά τις εκλογές του 2023 και συνέχισε να ασχολείται με τα θέματα του σιδηροδρόμου. Απομακρύνθηκε αθορύβως και χωρίς αιτιολογία τον Σεπτέμβριο του 2024 και λίγο αργότερα εμφανίστηκε στα κοινωνικά δίκτυα να φωτογραφίζεται στην γέφυρα του Μπρούκλιν…
Πηγή: DataJournalists.co.uk
