Τα τελευταία χρόνια τα περιστατικά που έρχονται στην δημοσιότητα έχουν αυξήθεί, ωστόσο το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών που υφίσταται κακοποίηση δυστυχώς δεν έρχονται στην επιφάνεια δεδομένου ότι υπάρχει ένα τεράστιο ταμπού και πολλές φορές δεν αποκαλύπτονται.
Η ψυχολόγος - παιδοψυχολόγος κα. Καππάτου Αλεξάνδρα μιλά στα Dnews για τα περιστατικά κακοποίησης παιδιών, για τα είδη κακοποίησης, το προφίλ ενός ατόμου που προβεί σε τέτοιες πράξεις, ενώ δίνει τεράστια έμφαση στο κομμάτι της πρόληψης. Τι πρέπει να κάνουμε αν υποπέσει στην αντίληψη μας μία κακοποιητικη συμπεριφορά; Η περίοδος της πανδημίας έχει ενισχύσει τέτοιου είδος πράξεις;
Η κακοποίηση ενός παιδιού δυστυχώς ακόμη και σήμερα παραμένει πίσω από τις ερμητικά κλεισμένες πόρτες των σπιτιών . Συνήθως διαπράττεται από άτομα της «διπλανής πόρτας», υπεράνω υποψίασ , από όλα τα κοινωνικά και μορφωτικά επίπεδα συνήθως γνώριμο του παιδιού εξηγεί η κα Καππάτου. Αποτελεί ακραίο εφιάλτη των περισσότερων γονιών ιδίως η σεξουαλική κακοποίηση . Την ευθύνη φέρει αποκλειστικά ο ενήλικας και συνιστά κατάφωρη παραβίαση των δικαιωμάτων του παιδιού.
«Η κακοποίηση δεν έχει ηλικίες και είναι διαφόρων ειδών»
Οι περισσότεροι γνωρίζουμε την σεξουαλική που δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχει έρθει στην επικαιρότητα με θλιβερά περιστατικά . Υπάρχουν ωστόσο και η σωματική , η συναισθηματική και η παραμέληση, καθώς παντός είδους εκμετάλλευση του παιδιού. Αυτές οι συμπεριφορές έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ανάπτυξη του παιδιού και στην ψυχική του υγεία.
Είναι καθοριστικής σημασίας παρόμοια περιστατικά να καταγγέλονται το συντομότερο ώστε να σταματά το μαρτύριο του παιδιού . Η αμεσότητα , η σωστή διαχείριση καθώς και η διαβεβαίωση του παιδιού ότι δεν ευθύνεται το ίδιο θα βοηθήσουν καθοριστικά.
«Στα δυόμιση χρόνια πανδημίας τα προβλήματα δυσλειτουργίας σχέσεων αναδείχθησαν»
Κάθε φορά που έχουμε μια σοβαρή κοινωνική συνθήκη που μπορεί να επηρεάσει το επίπεδο της ζωής μας τα ψυχικά προβλήματα αναδεικνύονται και συχνά εντείνονται ., Αυξάνονται οι δείκτες της ανεργίας και τα τα οικονομικά προβλήματα διογκώνονται καθώς και η κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών. Δοκιμάζονται οι σχέσεις .. Αυτά μεταξύ άλλων συντελούν στην εμφάνιση συμπεριφορών κακοποίησης..
Τα απόνερα από τα δυόμιση χρόνια της ιδιαίτερης αυτής κατάστασης που ακόμη δεν έχει παρέλθει απεικονίζονται στην ένταση των κοινωνικών και ψυχικών προβλημάτων .
Τι οδηγεί ένα γονέα να κακοποιεί το παιδί του;
Οι λόγοι μπορεί να είναι πολλοί όπως τα ατομικά χαρακτηριστικά τους. Συνήθως είναι ανασφαλείς με χαμηλή αυτοεκτίμηση , έχουν και οι ίδιοι βιώσει εμπειρία κακοποίησης από τους δικούς τους γονείς, ή ζούσαν σε περιβάλλον κακοποιητικό, παρουσιάζουν ανεπάρκεια στον γονεϊκό τους ρόλο και τις υποχρεώσεις που αυτός απαιτεί. Αδυνατούν να αντιληφθούν ή και να δεχθούν ότι τα παιδιά τους είναι ανώριμα λόγω της ηλικίας τους και έχουν υπερβολικές προσδοκίες δυσανάλογες με το στάδιο της ανάπτυξής τους. Μπορεί να κάνουν κατάχρηση ουσιών ή αλκοόλ , ή να έχουν χαμηλά ή μη σταθερά εισοδήματα ιδίως αν είναι νέοι σε ηλικία κλπ.
Τι πρέπει να κάνουμε αν υποπέσει στην αντίληψη μας μία κακοποιητικη συμπεριφορά;
Αυτό που χρειάζεται να κάνουμε όλοι χωρίς να φοβόμαστε ότι θα μπλέξουμε είναι όταν πέφτουν στην αντίληψή μας κακοποιητικές συμπεριφορές να τις καταγγέλλουμε.
- «Άμεση δράση»
Χρειάζεται η «άμεση δράση» προκειμένου να απαλλαγεί το παιδί από αυτό το μαρτύριο και να κατανοήσει ότι δεν ευθύνεται το ίδιο για αυτό που του συμβαίνει. Έχει ανάγκη ηρεμίας κατανόησης και διαλόγου. Να νιώσει ασφάλεια και να απομακρυνθεί από ένα άτομο ή περιβάλλον κακοποιητικό. Εξηγούμε στο παιδί ότι πρέπει να απευθυνθούμε για βοήθεια σε συγκεκριμένες υπηρεσίες και ειδικούς.
- «Η πρόληψη»
Η στενή σχέση με τα παιδιά μας τα θωρακίζει . Είναι σημαντικό να συζητάμε μαζί τους από νωρίς για τα συναισθήματά τους . Να ακούμε τις ανάγκες τους . Να καταλάβουν ότι στην οικογένειά μας δεν υπάρχουν μυστικά. Να μάθουν από νωρίς τα μέρη του σώματός τους , να καταλάβουν ότι το σώμα είναι δικό τους και δεν έχει κανείς το δικαίωμα να το αγγίζει . Να καλλιεργήσουμε την αυτοεκτίμηση τους , την ενσυναίσθηση και να αποκτήσουν δεξιότητες συνεργασίας . Να μάθουν πως να διαχειρίζονται τον οποιοδήποτε τους ασκεί βία .. Να είστε παρατηρητικοί σε πιθανές αλλαγές της συμπεριφοράς τους. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι σημαντικός γιατί με την εμπειρία τους και τη σχέση που αναπτύσσουν με τα παιδιά μπορεί να παρατηρήσουν συμπεριφορές τους περίεργες και να βοηθήσουν το παιδί να αποκαλύψει αυτό που βιώνει. Τέλος θέλω να τονίσω την αναγκαιότητα την παρουσίας ειδικών ψυχικής υγείας στα σχολεία που μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά στον εντοπισμό και στην διαχείριση περιστατικών κακοποίησης παιδιών αλλά και στον τομέα της πρόληψης που αποτελεί κεντρικό στόχο .
