Ο αριθμός των μουσουλμάνων παγκοσμίως βρίσκεται στα πρόθυρα να ξεπεράσει εκείνον των χριστιανών, ενώ η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα εκτοπίσει τελικά τις Ηνωμένες Πολιτείες από την πρώτη θέση των χωρών με τον μεγαλύτερο χριστιανικό πληθυσμό.
Αυτές είναι ορισμένες μόνο από τις προβλέψεις της νέας έρευνας που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη και χαρτογραφεί τον τρόπο με τον οποίο οι μεταβολές στη γονιμότητα, το προσδόκιμο ζωής και τις μεταναστευτικές ροές θα αναδιαμορφώσουν τον θρησκευτικό χάρτη του πλανήτη έως το 2070.
Το ερευνητικό πρόγραμμα «Το μέλλον των παγκόσμιων θρησκειών» (The Future of World Religions), που εκπονήθηκε από το ερευνητικό κέντρο Pew και το Κέντρο Προηγμένων Μελετών Πληθυσμού και Θρησκείας της Πολωνίας (CASPAR), προβλέπει ριζικές ανακατατάξεις σε ορισμένες περιοχές του κόσμου μεταξύ 2020 και 2070, τη στιγμή που άλλες θα διατηρήσουν αναλλοίωτη τη θρησκευτική τους σύνθεση.
Ο πληθυσμός της Κίνας εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 421 εκατομμύρια, γεγονός που θα προκαλέσει κατακόρυφη πτώση στο παγκόσμιο ποσοστό των ανθρώπων χωρίς θρησκευτική ταυτότητα - οι οποίοι σήμερα ζουν κυρίως στην Ασία. Παράλληλα, λόγω των υψηλών δεικτών γονιμότητας, το κέντρο βάρους του παγκόσμιου χριστιανισμού θα μετακινηθεί από τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη στην υποσαχάρια Αφρική.
Οι μουσουλμάνοι θα αυξηθούν κυρίως σε χώρες ήδη μουσουλμανικές
«Μια διαδεδομένη παρανόηση είναι ότι η ανάδειξη των μουσουλμάνων στην πολυπληθέστερη ομάδα θα γίνει εις βάρος των χριστιανών», εξηγεί ο Conrad Hackett, επικεφαλής δημογράφος στο Pew και συντονιστής της μελέτης, αναφερόμενος στην πρωτιά των μουσουλμάνων που αναμένεται έως το 2035. «Στην πραγματικότητα, το 74% της αύξησης του μουσουλμανικού πληθυσμού θα σημειωθεί σε χώρες που έχουν ήδη μουσουλμανική πλειοψηφία. Αντίστοιχα, η μεγαλύτερη αύξηση των χριστιανών καταγράφεται σε περιοχές όπου οι χριστιανοί πλειοψηφούν ήδη».
Όπως επισημαίνει ο Hackett, οι δημογραφικοί αριθμοί μεταφράζονται σε μια πραγματικότητα που βιώνεται εντελώς διαφορετικά ανάλογα με τον τόπο διαμονής.
Για παράδειγμα, στις περισσότερες χώρες θα αυξηθούν οι άνθρωποι που δηλώνουν άθρησκοι ή χωρίς θρησκευτικό δόγμα - οι λεγόμενοι «Nones». Ωστόσο, λόγω του τεράστιου πληθυσμιακού μεγέθους της Κίνας, η ραγδαία μείωση του πληθυσμού της θα συρρικνώσει το συνολικό ποσοστό των «Nones» παγκοσμίως από το 24,2% στο 17%.
Το ποσοστό των μουσουλμάνων θα συνεχίσει να αυξάνεται στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η οποία εκτείνεται από την Τουρκία έως τις Φιλιππίνες και φιλοξενεί σήμερα το 59% του μουσουλμανικού πληθυσμού. Εντούτοις, εξαιτίας της εκρηκτικής αύξησης των μουσουλμάνων στην υποσαχάρια Αφρική, η Ασία-Ειρηνικός θα χάσει τα πρωτεία. Στη Νιγηρία, ο μουσουλμανικός πληθυσμός αναμένεται να διπλασιαστεί, αγγίζοντας τα 282 εκατομμύρια, λόγω του νεαρού μέσου όρου ηλικίας και της υψηλής γονιμότητας.
Συνολικά, ο πληθυσμός της Γης προβλέπεται να αυξηθεί κατά 29% μεταξύ 2020 και 2070, έναντι 80% για τους μουσουλμάνους και 30% για τους χριστιανούς.
Όσον αφορά τον εβραϊκό πληθυσμό, αναμένεται να αυξηθεί από 15 σε 18 εκατομμύρια, με την πλειοψηφία να συγκεντρώνεται στο Ισραήλ. Σήμερα στο Ισραήλ ζουν 6,8 εκατομμύρια Εβραίοι, στις ΗΠΑ 5,7 εκατομμύρια και στην Ευρώπη 1,3 εκατομμύρια, σύμφωνα με τα στοιχεία της Berman Jewish DataBank.
Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν τάσεις που είχαν διαφανεί εδώ και καιρό.
Η άνοδος του μουσουλμανικού πληθυσμού οφείλεται στον χαμηλό μέσο όρο ηλικίας και στους υψηλούς δείκτες γεννητικότητας: ο δείκτης γονιμότητας των μουσουλμάνων ανέρχεται σε 3,1 παιδιά ανά γυναίκα, έναντι 2,0 για τους μη μουσουλμάνους, ενώ στην υποσαχάρια Αφρική φτάνει τα 5,1 παιδιά.
Και οι 53 χώρες και περιοχές που είχαν μουσουλμανική πλειοψηφία το 2020 θα τη διατηρήσουν, με τους μουσουλμάνους να ξεπερνούν το 90% του πληθυσμού στις περισσότερες από αυτές. Αντίθετα, σε πολλές άλλες χώρες αναμένεται να παραμείνουν μια σχετικά μικρή μειονότητα.
Η μετατόπιση του χριστιανισμού
Μία ακόμα μακροχρόνια τάση που επιβεβαιώνεται είναι η μετατόπιση του πληθυσμιακού κέντρου του χριστιανισμού από τη Δύση στον Παγκόσμιο Νότο.
Ο ιστορικός του χριστιανισμού Mark Noll παρατηρεί ότι η θρησκευτική έκφραση στην Αφρική, όπου η πίστη γνωρίζει τη μεγαλύτερη άνθηση, διαφέρει αισθητά από εκείνη των Αμερικανών χριστιανών, καθώς διέπεται από έντονα υπερφυσικά στοιχεία (θαύματα, πνεύματα, θεραπείες).
«Τα υπερφυσικά στοιχεία του χριστιανισμού, τα οποία στη Δύση υπήρχαν μεν, αλλά σε ηπιότερη και πιο ελεγχόμενη μορφή, κυριαρχούν απόλυτα στον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο», τονίζει ο Noll, προσθέτοντας ότι στην Αφρική ο χριστιανισμός και το ισλάμ βρίσκονται σε διαρκή ανταγωνισμό λόγω του τεράστιου μεγέθους και των δύο κοινοτήτων.
Όπως διευκρίνισε ο Hackett, η μελέτη βασίστηκε στα σημερινά ποσοστά «διατήρησης» ή «αλλαγής» θρησκεύματος, χωρίς να ενσωματώσει θεωρίες όπως αυτή της εκκοσμίκευσης - η οποία υποστηρίζει ότι ο εκσυγχρονισμός οδηγεί αναπόφευκτα στην αύξηση των άθρησκων — ούτε θεολογικούς ή ιεραποστολικούς παράγοντες.
Στις ΗΠΑ, η υποχώρηση των χριστιανών σε μειονότητα - από 64% σήμερα σε 48% έως το 2070 - αναμένεται να εγείρει «σύνθετα» ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η αμερικανική δημοκρατία στηρίζεται στις αξίες του χριστιανισμού και του ιουδαϊσμού, σημειώνει ο Noll. Κατά τον ίδιο, οι Αμερικανοί χριστιανοί θα χρειαστεί να αντλήσουν παραδείγματα από χριστιανικές κοινότητες άλλων χωρών όπου ζουν ως μειονότητα, ή ακόμη και από τους πρώτους αιώνες της Εκκλησίας.
Παρόλα αυτά, οι χριστιανοί θα παραμείνουν η μεγαλύτερη επιμέρους ομάδα στις ΗΠΑ, με τους μη θρησκευόμενους να ακολουθούν σε απόσταση αναπνοής, ενώ οι μουσουλμάνοι, οι Εβραίοι, οι βουδιστές, οι ινδουιστές και οι υπόλοιπες θρησκείες θα κινηθούν σε χαμηλά μονοψήφια ποσοστά.
«Υπάρχουν αρκετά εφόδια, τόσο στον σύγχρονο κόσμο όσο και στην ιστορία, για να καθοδηγήσουν τους πιστούς όταν πλέον δεν θα έχουν τον έλεγχο», καταλήγει.
Πηγή: Washington Post




























