Η συζήτηση για το αν και με ποιον τρόπο πρέπει να περιορίζεται η οδήγηση σε πολύ προχωρημένη ηλικία επιστρέφει δυναμικά στην Ευρώπη, με την Ιταλία να εξετάζει ένα ιδιαίτερα αυστηρότερο πλαίσιο για τους οδηγούς άνω των 85 ετών. Η πρόταση, η οποία βρίσκεται ακόμη σε διαδικασία διαβούλευσης και δεν αποτελεί οριστικό νόμο, συνδέει την ανανέωση της άδειας οδήγησης με συγκεκριμένους περιορισμούς ως προς την περιοχή και τις συνθήκες οδήγησης.
Τι αλλάζει στην Ιταλία μετά τα 85
Σύμφωνα με το υπό επεξεργασία κείμενο για τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας της γειτονικής χώρας, οι οδηγοί που έχουν συμπληρώσει το 85ο έτος της ηλικίας τους θα μπορούν να ανανεώνουν την άδειά τους για δύο χρόνια, αλλά η ανανέωση θα συνοδεύεται από συγκεκριμένους περιορισμούς. Από την ηλικία των 90 ετών και μετά, η ισχύς της άδειας θα περιορίζεται στο ένα έτος.
Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η μικρότερη διάρκεια της άδειας. Οι οδηγοί άνω των 85 ετών θα μπορούν, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να κινούνται σε ακτίνα έως 100 χιλιομέτρων από τον τόπο κατοικίας ή τη συνήθη διαμονή τους. Παράλληλα, δεν θα επιτρέπεται να χρησιμοποιούν αυτοκινητοδρόμους, ενώ θα προβλέπεται μηδενική ανοχή στην κατανάλωση αλκοόλ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί προβλέπεται να αναγράφονται στην ίδια την άδεια οδήγησης, ώστε να είναι σαφές το πλαίσιο μέσα στο οποίο επιτρέπεται η οδήγηση. Η πρόταση, πάντως, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς η σχετική διαβούλευση στην Ιταλία βρίσκεται σε εξέλιξη και οι ενδιαφερόμενοι φορείς έχουν περιθώριο να καταθέσουν τις απόψεις τους έως τις 13 Σεπτεμβρίου.
Η ελληνική πραγματικότητα και οι έλεγχοι
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει αντίστοιχος ηλικιακός «κόφτης» στα 85 ή στα 90 χρόνια. Το ελληνικό σύστημα βασίζεται κυρίως στη συχνότερη ανανέωση της άδειας και στην ιατρική πιστοποίηση της ικανότητας του οδηγού. Μετά τη συμπλήρωση των 80 ετών, η διοικητική ισχύς της άδειας οδήγησης δεν μπορεί να ξεπερνά τα δύο χρόνια.
Η διαδικασία ανανέωσης για τους μεγαλύτερους σε ηλικία οδηγούς συνοδεύεται από αυξημένες ιατρικές απαιτήσεις. Εκτός από την προβλεπόμενη ιατρική εξέταση και τον οφθαλμίατρο, για όσους έχουν ξεπεράσει το 80ό έτος απαιτείται υποχρεωτικά εξέταση από ωτορινολαρυγγολόγο και νευρολόγο ή ψυχίατρο. Οι γιατροί καλούνται να πιστοποιήσουν εάν ο ενδιαφερόμενος είναι «ικανός» ή «μη ικανός» να οδηγεί.
Το ζήτημα της τήρησης αυτών των κανόνων αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ένα περιστατικό στον δρόμο αποκαλύπτει ότι ένας ηλικιωμένος οδηγός εξακολουθεί να κινείται χωρίς να διαθέτει ενεργή άδεια. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό της 16ης Αυγούστου στην Αθηνών-Κορίνθου, όταν 82χρονη οδηγός καταγράφηκε να κινείται στο αντίθετο ρεύμα, κοντά στην έξοδο της Μαγούλας. Ο έλεγχος των Αρχών έδειξε ότι η άδειά της είχε λήξει στις 28 Μαΐου 2026.
Η ηλικία δεν είναι από μόνη της κριτήριο
Η ευρωπαϊκή συζήτηση αναδεικνύει ένα δύσκολο ζήτημα για τις κυβερνήσεις: πώς μπορεί να προστατευθεί η οδική ασφάλεια χωρίς να θεωρείται αυτομάτως ότι ένας άνθρωπος παύει να είναι ικανός να οδηγεί μόνο και μόνο επειδή ξεπέρασε ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο.
Η προσέγγιση της Ελλάδας είναι διαφορετική από αυτή που εξετάζει σήμερα η Ιταλία. Αντί για απαγόρευση συγκεκριμένων δρόμων ή περιορισμό της ακτίνας μετακίνησης, το ελληνικό πλαίσιο δίνει μεγαλύτερο βάρος στην περιοδική επανεξέταση της υγείας και της ικανότητας οδήγησης. Μετά τα 80, η άδεια ανανεώνεται για μικρότερο χρονικό διάστημα και οι ιατρικοί έλεγχοι γίνονται αυστηρότεροι.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η ηλικία που αναγράφεται στην ταυτότητα του οδηγού, αλλά το κατά πόσο παραμένουν επαρκείς η όραση, η ακοή, οι νευρολογικές λειτουργίες και συνολικά η ικανότητα ασφαλούς αντίδρασης στο οδικό περιβάλλον.
Είναι γεγονός πως η ιταλική πρόταση ανοίγει έναν νέο κύκλο συζήτησης στην Ευρώπη και μένει να φανεί εάν παρόμοιοι γεωγραφικοί και λειτουργικοί περιορισμοί θα αποτελέσουν στο μέλλον μέρος της ευρωπαϊκής πολιτικής για τους οδηγούς πολύ μεγάλης ηλικίας.
