Το Μητρώο Πολιτών συνίσταται στην δημιουργία κεντρικής βάσης δεδομένων που αποτελείται από το σύνολο των ληξιαρχικών πράξεων που έχουν συνταχθεί στα ληξιαρχεία της χώρας (Εθνικό Ληξιαρχείο) και των δημοτολογικών εγγραφών (Εθνικό Δημοτολόγιο), η οποία βάση τηρείται στο ΥΠΕΣΔΑ και όπου μέσω μίας ενιαίας διαδικτυακής εφαρμογής διαχείρισης, διαπιστευμένοι χρήστες των Δήμων - αρμόδιοι υπάλληλοι ληξιαρχίου και δημοτολογίου-, θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να εισέρχονται στο σύστημα, προκειμένου να καταχωρίζουν ληξιαρχικές πράξεις και δημοτολογικές εγγραφές, να αναζητήσουν και να εκτυπώσουν οποιοδήποτε είδος ληξιαρχικής πράξης, πιστοποιητικών και βεβαιώσεων δημοτολογίου.
Η κεντρική βάση δεδομένων του πληροφοριακού συστήματος Μητρώου Πολιτών συγκροτείται, κατά την αρχική φάση λειτουργίας του, από την μετάπτωση των στοιχείων που τηρούνται στο ΟΠΣΕΔ, στο ΠΣΛΗΠ, στο ΠΣΛΗΨ, στο Τμήμα Ειδικού Ληξιαρχείου του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Α., στα μηχανογραφημένα Ληξιαρχεία της Χώρας και στα λοιπά έργα ψηφιοποίησης ληξιαρχικών πράξεων.
Η λειτουργία του Μητρώου Πολιτών αποβλέπει τόσο στην ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης όσο και στην προώθηση του οργανωτικού και διοικητικού εκσυγχρονισμού της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και θα συμβάλει σημαντικά στη εκκαθάριση και επικαιροποίηση άλλων κρίσιμων εξειδικευμένων μητρώων που τηρούνται από φορείς της Δημόσιας Διοίκησης.
Διαπιστευμένοι φορείς της Δημόσιας Διοίκησης θα έχουν τη δυνατότητα να αντλούν αυτοματοποιημένα από το Μητρώο Πολιτών στοιχεία ληξιαρχικών πράξεων και στοιχεία αστικής και δημοτικής κατάστασης των Ελλήνων Πολιτών καθώς και των αλλοδαπών για τους οποίους υφίστανται ληξιαρχικά γεγονότα στην Ελλάδα.
Αποτέλεσμα της λειτουργίας του Μητρώου Πολιτών θα είναι η γρήγορη και αποτελεσματική εξυπηρέτηση του πολίτη κατά τις συναλλαγές του τόσο με τους Δήμους της Χώρας (είτε τα Ληξιαρχεία ή τα Δημοτολόγια τους), όσο και με άλλους φορείς του Δημοσίου τομέα, με αυτοματοποιημένη ηλεκτρονική έκδοση αποσπασμάτων ληξιαρχικών πράξεων και πιστοποιητικών Δημοτολογίου, καθώς και η διαλειτουργικότητα φορέων της Δημόσιας Διοίκησης με την κεντρική βάση του Μητρώου Πολιτών.
Στο πλαίσιο της υλοποίησης του έργου Μητρώου Πολιτών είναι συμβατικά απαραίτητη η εκπαίδευση χρηστών στο εν λόγω πληροφοριακό σύστημα ώστε να είναι εφικτή η αποτελεσματική και απρόσκοπτη λειτουργία του καθώς και η διαχείριση και συντήρησή του. Ως εκ τούτου θα ξεκινήσει άμεσα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τους αρμόδιους υπαλλήλους των Δήμων, καθώς και η εφαρμογή της δοκιμαστικής λειτουργίας του Μητρώου Πολιτών.
