Περίπου το 12% των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως το 2024 συνδεόταν με λοιμώξεις που προκαλούνται από ιούς και βακτήρια, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC).
Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό ποσοστό των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως θα μπορούσε να αποφευχθεί με τα διαθέσιμα μέσα πρόληψης, όπως τα εμβόλια, επισημαίνουν οι ερευνητές.
«Υπάρχουν συγκεκριμένα πεδία στα οποία μπορούμε να παρέμβουμε αποτελεσματικά», δήλωσε ο Γκάρι Κλίφορντ, επιδημιολόγος με ειδίκευση στον καρκίνο και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Oncology. «Διαθέτουμε ήδη πολλά μέσα για την αντιμετώπιση αυτών των ιών».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αρκετές λοιμώξεις, όπως εκείνες που προκαλούνται από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και τον ιό Epstein-Barr, είναι γνωστό ότι συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου. Οι ιοί και άλλοι λοιμογόνοι παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνιση καρκίνου με διάφορους τρόπους: προκαλώντας γενετικές μεταλλάξεις στα κύτταρα, διαταράσσοντας τη φυσιολογική λειτουργία και τον πολλαπλασιασμό τους, προκαλώντας χρόνια φλεγμονή ή εξασθενώντας το ανοσοποιητικό σύστημα.
«Οι ιοί δεν έχουν σχεδιαστεί ούτε έχουν εξελιχθεί με σκοπό να προκαλούν καρκίνο», ανέφερε ο Κλίφορντ. «Ωστόσο, αυτό μπορεί να αποτελεί μια παρενέργεια».
Ποιες λοιμώξεις συνδέονται συχνότερα με τον καρκίνο
Πρόσφατες έρευνες έχουν διευρύνει το φάσμα των μορφών καρκίνου που συνδέονται με ορισμένες λοιμώξεις και μικροοργανισμούς, σύμφωνα με ειδικούς.
Η νέα μελέτη συμπεριέλαβε και μορφές καρκίνου που συνδέονται με τον HIV, ο οποίος σχετίζεται με έναν σπάνιο καρκίνο του οφθαλμού, ενώ παράλληλα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης και άλλων κακοηθειών που συνδέονται με λοιμώξεις. Παράλληλα, ο ιός Epstein-Barr, που μέχρι πρότινος συνδεόταν κυρίως με μια σπάνια μορφή καρκίνου της κεφαλής και του τραχήλου, έχει επίσης συσχετιστεί και με τον καρκίνο του στομάχου.
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι οι συγκεκριμένες λοιμώξεις σπάνια εξελίσσονται σε καρκίνο, καθώς ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου εξαρτάται και από άλλους παράγοντες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι κυριότερες λοιμώξεις που συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου είναι οι εξής:
- Ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV): Μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και άλλες μορφές καρκίνου. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο πέμπτος συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως.
- Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori): Βακτήριο που μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού και συνδέεται με συνθήκες ανεπαρκούς υγιεινής. Προκαλεί λοίμωξη στο στομάχι και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του στομάχου.
- Ιός Epstein-Barr: Ιός που προσβάλλει μεγάλο μέρος του πληθυσμού, συχνά χωρίς να προκαλεί συμπτώματα. Μεταδίδεται κυρίως μέσω του σάλιου και μπορεί να συνδεθεί με την εμφάνιση καρκίνου του ρινοφάρυγγα και άλλων μορφών της νόσου.
- Ιός της ηπατίτιδας Β: Μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του ήπατος και μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής, της χρήσης μολυσμένων βελονών και από τη μητέρα στο παιδί κατά τον τοκετό. Μεταδίδεται μέσω του αίματος, του σπέρματος και άλλων σωματικών υγρών.
Συνολικά, οι λοιμώξεις αυτές συνδέθηκαν με περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου το 2024, δηλαδή το 12% των 20 εκατομμυρίων νέων περιστατικών που καταγράφηκαν παγκοσμίως εκείνη τη χρονιά.
Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο
Τα διαθέσιμα μέτρα για την πρόληψη των λοιμώξεων και των μορφών καρκίνου που συνδέονται με αυτές περιλαμβάνουν τον εμβολιασμό, τη χρήση προφυλακτικού και τον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Εμβόλιο κατά του HPV: Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά η πρώτη δόση να χορηγείται μεταξύ 9 και 12 ετών. Ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει και σε μεγαλύτερη ηλικία, εφόσον δεν έχει προηγηθεί, αν και η αποτελεσματικότητά του μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία.
Εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β: Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά τον εμβολιασμό όλων των βρεφών, με την πρώτη δόση να χορηγείται μέσα στις πρώτες 24 ώρες μετά τη γέννηση και να ακολουθούν δύο ακόμη δόσεις, για την εξασφάλιση μακροχρόνιας προστασίας.
Ο Γκάρι Κλίφορντ υπογράμμισε ότι σημαντικό μέρος των καρκίνων που συνδέονται με λοιμώξεις οφείλεται στις ανισότητες μεταξύ των χωρών όσον αφορά την πρόσβαση στους εμβολιασμούς και στις εξετάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η εμβολιαστική κάλυψη κατά του HPV έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των σχετικών μορφών καρκίνου στο μέλλον.
«Τα αποτελέσματα θα φανούν», δήλωσε. «Οι γενιές που έχουν εμβολιαστεί προστατεύονται ήδη, αλλά αυτό δεν έχει αποτυπωθεί ακόμη στα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου. Θα αποτυπωθεί, όμως, στο μέλλον».
Με πληροφορίες από Washington Post
