Όλοι έχουμε ακούσει ότι τα επεξεργασμένα κρέατα, τα ζαχαρούχα ποτά και τα τρανς λιπαρά δεν είναι καλά για την υγεία μας — αλλά πόσο κακά είναι στην πραγματικότητα; Αν και προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει αυτές τις τροφές με τον διαβήτη και άλλες χρόνιες παθήσεις, όπως οι καρδιοπάθειες και ο καρκίνος, δεν υπήρχε ξεκάθαρη εικόνα για τη σχέση δόσης- απόκρισης: δηλαδή πώς και πόσο επηρεάζεται το σώμα μας ανάλογα με την ποσότητα που καταναλώνουμε.
Για να το διερευνήσουν καλύτερα, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα για να μελετήσουν την επίδραση των επεξεργασμένων κρεάτων, των ζαχαρούχων ποτών και των τρανς λιπαρών στην υγεία μας. Χρησιμοποιώντας σύγχρονες μεθόδους για να λάβουν υπόψη διαφορές μεταξύ των μελετών, εντόπισαν λεπτομερέστερα στοιχεία που συνδέουν αυτές τις τροφές με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο περιοδικό Nature Medicine.
Τι αναφέρει η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα σχετικά με τη σύνδεση συγκεκριμένων τροφών (όπως τα επεξεργασμένα κρέατα, τα ζαχαρούχα ποτά και τα τρανς λιπαρά) με συγκεκριμένα προβλήματα υγείας.
Εξέτασαν:
Τη σχέση επεξεργασμένων κρεάτων με τον διαβήτη τύπου 2, τις καρδιοπάθειες και τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Τη σύνδεση των ζαχαρούχων ποτών με τον διαβήτη τύπου 2 και τις καρδιοπάθειες.
Τη σχέση των τρανς λιπαρών με τις καρδιοπάθειες.
Τι Διαπίστωσε η Μελέτη;
Επεξεργασμένα Κρέατα
Η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Ο κίνδυνος αυξάνεται σταθερά με την ποσότητα που καταναλώνεται, αλλά η αύξηση εμφανίζεται ακόμη και σε χαμηλή κατανάλωση.
Τι σημαίνει αυτό; Η κατανάλωση 50 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος την ημέρα (δηλαδή περίπου δύο με τρία λουκάνικα στο πρωινό) σχετίζεται με 30% αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με τη μη κατανάλωση.
Με μια πιο συντηρητική εκτίμηση βρέθηκε ότι κατανάλωση 0,6 έως 57 γραμμαρίων ημερησίως συνδέεται με τουλάχιστον 11% αυξημένο κίνδυνο.
Όσον αφορά άλλες παθήσεις, η κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων είχε μικρή συσχέτιση με καρδιοπάθειες, αλλά ο κίνδυνος καρκίνου του παχέος εντέρου αυξανόταν με την ποσότητα. Π.χ., 50 γρ. ημερησίως συνδέονται με 26% αυξημένο κίνδυνο.
Ζαχαρούχα Ποτά
Αναλύθηκαν δεδομένα από πάνω από 560.000 συμμετέχοντες.
Η καθημερινή κατανάλωση περίπου 240 ml ζαχαρούχου ποτού συνδέεται με 20% αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.
Επίσης, σχετίζεται με 7% αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας σε σχέση με τη μη κατανάλωση.
Τρανς Λιπαρά
Η μελέτη δεν εξέτασε τη σύνδεση των τρανς λιπαρών με τον διαβήτη, αλλά εξέτασε τη σχέση με τις καρδιοπάθειες.
Η κατανάλωση τρανς λιπαρών που αντιστοιχεί στο 1% των ημερήσιων θερμίδων συνδέεται με 11% αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας.
Περιορισμοί της Μελέτης
Η ανασκόπηση βασίζεται κυρίως σε μελέτες, που δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιακή σχέση, μόνο συσχετίσεις.
Παρόλο που έγιναν διορθώσεις για παράγοντες όπως ηλικία, βάρος και άσκηση, ενδέχεται να υπάρχουν αδιευκρίνιστοι παράγοντες.
Οι περισσότερες μελέτες βασίστηκαν σε ερωτηματολόγια συχνότητας τροφίμων, τα οποία είναι επιρρεπή σε σφάλματα λόγω λάθους ή λήθης των συμμετεχόντων.
Τι sημαίνει αυτό στην καθημερινή ζωή;
Η μελέτη αυτή προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για το πώς οι καθημερινές διατροφικές μας επιλογές επηρεάζουν την υγεία μας μακροπρόθεσμα. Παρόλο που γνωρίζουμε ότι τα επεξεργασμένα κρέατα, τα ζαχαρούχα ποτά και τα τρανς λιπαρά δεν είναι υγιεινές επιλογές, η έρευνα δείχνει πόσο επικίνδυνες μπορεί να είναι ακόμη και σε μέτρια κατανάλωση.
Για παράδειγμα, η κατανάλωση ενός μόνο λουκάνικου ή ενός αναψυκτικού την ημέρα μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων όπως ο διαβήτης τύπου 2.
Τι Λένε οι Ειδικοί
Η μελέτη στο Nature Medicine αναδεικνύει τους πραγματικούς κινδύνους που σχετίζονται με την κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων, ζαχαρούχων ποτών και τρανς λιπαρών. Το βασικό μήνυμα είναι ότι μικρές, συνειδητές αλλαγές στη διατροφή μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.
Η μείωση της κατανάλωσης αυτών των τροφίμων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη, καρδιοπάθειας και καρκίνου. Παρότι ο κίνδυνος φαίνεται μικρός για ένα άτομο, σε πληθυσμιακό επίπεδο γίνεται πολύ σημαντικός, καθιστώντας τα ευρήματα ιδιαίτερα χρήσιμα και για τη δημόσια υγεία.
