Το αιώνιο ερώτημα «πότε είναι καλύτερα να κάνω ντους; Το πρωί ή το βράδυ;» αναζητά ακόμα λύσεις. Ο Shahabag Haghayegh καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης ίσως έχει την απάντηση.
«Όταν κάνουμε ένα νυχτερινό ντους την κατάλληλη ώρα και στην κατάλληλη θερμοκρασία, αυτό μάς βοηθά να κοιμηθούμε», λέει. Η εμπειρία του τον ενέπνευσε να μελετήσει πώς τα ζεστά νυχτερινά ντους βελτιώνουν την ποιότητα του ύπνου.
Ποιο είναι λοιπόν το καλύτερο; Σύμφωνα με το περιοδικό TIME, «Αυτό εξαρτάται από τους στόχους του καθενός» απαντά ο ίδιος. Δείτε πώς να προγραμματίσετε το ντους σας, έτσι ώστε να έχετε τα καλύτερα δυνατά ψυχικά και σωματικά οφέλη.
Νυχτερινή χαλάρωση
Σύμφωνα με έρευνες που επικαλείται ο Haghayegh, τα νυχτερινά ντους μπορούν να βελτιστοποιήσουν τον ύπνο ισορροπώντας τη θερμοκρασία του σώματος με τον κιρκάδιο ρυθμό ή τον βιολογικό 24ωρο κύκλο του σώματος. Κάθε βράδυ, το σώμα πρέπει να κρυώνει για να κοιμάται καλά. Ο άνθρωπος έχει εξελιχθεί μέσα στα χρόνια, για να κοιμάται σε δροσερά περιβάλλοντα. Αλλά στη σύγχρονη εποχή, οι ελεγχόμενες εσωτερικές θερμοκρασίες κρατούν το σώμα ζεστό τη νύχτα. Αυτό μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ, υπονομεύοντας τον ύπνο.
Ένα ζεστό ντους μπορεί να βοηθήσει- ναι ακόμα και με καύσωνα-. Το ζεστό νερό σηματοδοτεί ένα ζεστό περιβάλλον στο σώμα και αυτό αντιδρά στέλνοντας ζεστό αίμα από τον πυρήνα σας στο δέρμα. Ωστόσο, η αντίθεση με το περιβάλλον, ισορροπεί την εσωτερική θερμοκρασία με αποτέλεσμα έναν καλύτερο και πιο ξεκούραστο ύπνο. «Έρευνες έχουν δείξει ότι το ντους μειώνει την καθυστέρηση του ύπνου και βελτιώνει την ποιότητά του», λέει ο Matthew Ebben, αναπληρωτής καθηγητής ψυχολογίας στην κλινική νευρολογία στο Πανεπιστήμιο Cornell και σύμβουλος του Αμερικανικού Συμβουλίου Ιατρικής Ύπνου.
Ωστόσο και στην περίπτωση του νυχτερινού ντους υπάρχει ο σωστός και ο λάθος τρόπος. Ο Haghayegh διαπίστωσε ότι η ιδανική διάρκεια του νυχτερινού ντους είναι τουλάχιστον 10 λεπτά και ο καλύτερος χρόνος είναι 1-2 ώρες πριν τον ύπνο. Αν κάνετε ντους πιο κοντά στην ώρα του ύπνου, δεν δίνετε στο σώμα αρκετό χρόνο να κρυώσει πριν. Και θυμηθείτε πως η ιδανική θερμοκρασία είναι το νερό στους 34°C, λέει ο Haghayegh.
Θα χρειαστούν ωστόσο ορισμένες ημέρες για να προσαρμοστεί ο κιρκαδικός σας ρυθμός. «Το βιολογικό ρολόι δεν αλλάζει τόσο εύκολα», λέει ο Haghayegh. Μια καλή τεχνική είναι να κάνετε ντους για αρκετές νύχτες με την ίδια θερμοκρασία ενώ σταδιακά μετατοπίζετε την ώρα του ύπνου νωρίτερα κατά 30 λεπτά κάθε βράδυ.
Δημιουργικότητα
Παράλληλα, το νυχτερινό ντους βελτιώνει τη δημιουργικότητα. Αρκετές μελέτες υποδηλώνουν ότι τα ντους παρέχουν γόνιμο έδαφος για χαλάρωση και ελεύθερο συνειρμό, λέξεις κλειδιά για τη δημιουργικότητα. Πολλοί άνθρωποι γίνονται πιο ανοιχτοί στην αυθόρμητη σκέψη το βράδυ, όταν ο εγκέφαλος είναι λιγότερο συγκεντρωμένος.
Το βραδινό μπάνιο θα μπορούσε επίσης να ωφελήσει την προσωπική υγιεινή. «Τα νυχτερινά ντους επιτρέπουν τον καθαρισμό της βρωμιάς της ημέρας», λέει η δρ. Ranella Hirsch, δερματολόγος στη Βοστώνη. Αυτό περιλαμβάνει τη σκόνη, τα αλλεργιογόνα, τον ιδρώτα και τη ρύπανση. Αν πηγαίνετε για ύπνο χωρίς να έχετε κάνει ντους όλα αυτά μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα και να μεταφερθούν στα σεντόνια σας.
Επίσης, τα νυχτερινά ντους μπορεί να λειτουργούν καλύτερα εάν έχετε πολύ λιπαρό δέρμα, το οποίο δεν τα πάει καλά κατά τη διάρκεια της νύχτας όταν είναι βρώμικο.
Πρωινό ντους
Από την άλλη «το πρωί έχει το φαινομενικό όφελος της απομάκρυνσης τυχόν νυχτερινής τριχόπτωσης», λέει η δερματολόγος. Οι άνθρωποι αποβάλλουν περίπου 200 εκατομμύρια κύτταρα του δέρματος κάθε ώρα. Αυτή η δραστηριότητα εντείνεται το βράδυ κατά τη διάρκεια του ύπνου, και ένα πρωινό ντους μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων του δέρματος.
Πρακτικότητα
Σίγουρα, ο ύπνος και η καθαριότητα είναι ωραία. Αλλά το ίδιο ισχύει και για την αποτελεσματικότητα. Πολλοί άνθρωποι προτιμούν τα πρωινά ντους κυρίως επειδή έχουν την ευκαιρία να φτιάξουν τα μαλλιά τους πριν τη δουλειά τους για παράδειγμα.
«Μερικοί άνθρωποι προτιμούν να λούζουν τα μαλλιά τους το πρωί για να μπορούν να τα χτενίζουν πιο εύκολα», λέει η κλινική ψυχολόγος δρ. Shelby Harris.
Πρωινή εγρήγορση
Η αλήθεια είναι ότι το πρωινό ντους σε ξυπνάει. Η επίδραση των πρωινών ντους στην εγρήγορση του οργανισμού συγχρονίζεται με το φυσικό ξύπνημα. Στην πραγματικότητα, ενδέχεται να ενισχύουν τον κιρκάδιο ρυθμό νωρίς την ημέρα - όπως ακριβώς βοηθούν τα ντους πριν τον ύπνο το βράδυ - αν όμως γίνονται με έναν τακτικό και συγκεκριμένο τρόπο.
Εξάλλου, όπως ακριβώς η θερμοκρασία του σώματός πέφτει φυσικά και παραμένει χαμηλή κατά τη διάρκεια της νύχτας, έτσι αντίστοιχα αυξάνεται νωρίς το πρωί. Το πρωινό ντους μπορεί να ενισχύσει αυτή τη διαδικασία. Αλλά εδώ θα πρέπει να ακολουθηθεί η αντίστροφη διαδικασία σε σχέση με το νυχτερινό ντους. Δηλαδή «κάνουμε ένα κρύο ντους, έτσι το σώμα νομίζει ότι βρίσκεται σε κρύο περιβάλλον» λένε οι ειδικοί. Το σώμα προσπαθεί να διατηρήσει τη θερμότητα. Μετά το ντους, ζεσταίνεται και, τουλάχιστον θεωρητικά, ο άνθρωπος νιώθει πιο ενεργητικός. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι αισθάνονται πιο δραστήριοι και με καλύτερη διάθεση μετά από κρύα ντους.
Είτε κάνετε ντους πρωί είτε το βράδυ το κόλπο είναι να είστε συνεπείς. Το σώμα αναζητά μία ρουτίνα.
