Σοβαρές αδυναμίες στον τρόπο διαχείρισης και ελέγχου των φαρμάκων υψηλού κόστους στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ αποκαλύπτει η έκθεση 1/2026 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αναδεικνύοντας κινδύνους τόσο για την ορθή διαχείριση δημόσιων πόρων όσο και για την έγκαιρη εξυπηρέτηση των ασθενών.
Το μέγεθος του προβλήματος αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη η αξία των φαρμάκων που διακινούνται. Σύμφωνα με την έκθεση, το κόστος των φαρμάκων που διαχειρίστηκαν τα φαρμακεία του Οργανισμού ανήλθε σε περίπου 2,3 δισ. ευρώ το 2024 και 2,6 δισ. ευρώ το 2025, με βάση τις τιμές προμήθειας χωρίς ΦΠΑ και πριν από ορισμένες εκπτώσεις και επιστροφές.
Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε σε 14 φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, με περίοδο αναφοράς το 2024 και το πρώτο τετράμηνο του 2025.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορά το πληροφοριακό σύστημα, το οποίο κατά τον χρόνο του ελέγχου δεν μπορούσε να παρακολουθεί αυτοματοποιημένα τις ημερομηνίες λήξης των φαρμάκων. Έτσι, ο έλεγχος γινόταν σε μεγάλο βαθμό χειροκίνητα από τους εργαζομένους, αυξάνοντας τον κίνδυνο λαθών.
Παράλληλα, δεν υπήρχε δυνατότητα αυτόματης ειδοποίησης όταν τα αποθέματα ενός φαρμάκου πλησίαζαν στην εξάντληση. Αυτό σημαίνει ότι η αναπλήρωση των ποσοτήτων βασιζόταν κυρίως στην εμπειρία και την καθημερινή παρακολούθηση του προσωπικού.
Η έκθεση καταγράφει, μάλιστα, περιπτώσεις παραγγελιών φαρμάκων ενώ υπήρχαν ήδη διαθέσιμα αποθέματα, χωρίς να έχει προηγηθεί κατανάλωση τους προηγούμενους μήνες.
Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η αδυναμία άμεσης επικοινωνίας μεταξύ των ηλεκτρονικών αποθηκών των φαρμακείων. Όταν ένα σκεύασμα εξαντλείται σε κάποιο σημείο, οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να διαπιστώσουν αυτομάτως εάν υπάρχει διαθέσιμο σε άλλο φαρμακείο, αλλά χρειάζεται να αναζητήσουν την πληροφορία μέσω της κεντρικής υπηρεσίας ή τηλεφωνικών επικοινωνιών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις απογραφές. Οι ελεγκτές εντόπισαν διαφορές ανάμεσα στις ποσότητες που εμφανίζονταν στο ηλεκτρονικό σύστημα και στα φάρμακα που υπήρχαν πραγματικά στις αποθήκες.
Οι αποκλίσεις αποδίδονται, μεταξύ άλλων, σε παλαιότερες εκκρεμότητες και καθυστερημένες καταχωρίσεις φαρμάκων που είχαν ήδη χορηγηθεί. Διαπιστώθηκε επίσης ότι δεν τηρούνταν πάντοτε οι προβλεπόμενες διαδικασίες απογραφής και ενημέρωσης των αρμόδιων οργάνων.
Σημαντικές ελλείψεις καταγράφονται και στη στελέχωση. Ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του ΕΟΠΥΥ, που προβλέπεται από το 2014, δεν είχε ακόμη εκδοθεί, δυσχεραίνοντας την κατανομή προσωπικού και αρμοδιοτήτων. Ως αποτέλεσμα, εργαζόμενοι αναλαμβάνουν συχνά πολλαπλά καθήκοντα, ενώ οι ανάγκες καλύπτονται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και αποσπάσεις.
Ανησυχητική είναι και η εικόνα των ελεγκτικών μηχανισμών. Στην πλειονότητα των φαρμακείων που εξετάστηκαν δεν προέκυψε η διενέργεια συστηματικών ελέγχων από τα αρμόδια όργανα του ΕΟΠΥΥ κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Επιπλέον, η λειτουργία των φαρμακείων δεν είχε αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου του Οργανισμού. Ο ΕΟΠΥΥ, από την πλευρά του, υποστηριξε ότι οι τεχνολογικές αδυναμίες αναμένεται να αντιμετωπιστούν μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού.
