Από τα τέλη του 2022, οι χώρες της ΕΕ αναφέρουν ελλείψεις σημαντικών φαρμάκων, όπως αναφέρει το Politico.
Πόσο σοβαρές είναι οι ελλείψεις;
Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε φαρμακεία σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των μελών της ΕΕ καθώς και της Τουρκίας, του Κοσσυφοπεδίου, της Νορβηγίας και της Βόρειας Μακεδονίας, σχεδόν το ένα τέταρτο των χωρών ανέφερε ότι περισσότερα από 600 φάρμακα βρίσκονται σε έλλειψη. Ενώ το 20% ανέφερε ελλείψεις 200-300 φαρμάκων.
Τα τρία τέταρτα των χωρών δήλωσαν ότι οι ελλείψεις ήταν περισσότερες αυτόν τον χειμώνα από ό,τι πριν από ένα χρόνο
Ομάδες σε τέσσερις χώρες δήλωσαν ότι οι ελλείψεις είχαν συνδεθεί με θανάτους.
Οι βελγικές αρχές αναφέρουν σχεδόν 300 φάρμακα σε έλλειψη.
Στη Γερμανία ο αριθμός αυτός είναι 408, ενώ στην Αυστρία περισσότερα από 600 φάρμακα είναι σε έλλειψη αυτή τη στιγμή.
Στην Ιταλία πάνω από 3000 φάρμακα βρίσκονται σε έλλειψη
Ο κατάλογος της Ιταλίας είναι ακόμη μεγαλύτερος - με πάνω από 3.000 φάρμακα, αν και πολλά από αυτά είναι διαφορετικά σκευάσματα του ίδιου φαρμάκου.
Ποια φάρμακα βρίσκονται σε έλλειψη
Τα αντιβιοτικά - ιδίως η αμοξικιλλίνη, η οποία χρησιμοποιείται για τη θεραπεία λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος - βρίσκονται σε έλλειψη.
Άλλες κατηγορίες φαρμάκων, όπως το σιρόπι για το βήχα, η παιδική παρακεταμόλη και τα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, είναι επίσης σπάνια.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Είναι ένα μείγμα αυξημένης ζήτησης και μειωμένης προσφοράς.
Οι εποχικές λοιμώξεις - η γρίπη και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) πρώτα και κύρια - ξεκίνησαν νωρίς και είναι ισχυρότερες από το συνηθισμένο.
Υπάρχει επίσης ένα ασυνήθιστο ξέσπασμα της ασθένειας του λαιμού Strep A στα παιδιά.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο δραστηριότητας των ασθενειών συνδέεται με τα ασθενέστερα ανοσοποιητικά συστήματα που δεν είναι πλέον εξοικειωμένα με τα μικρόβια που μας περιτριγυρίζουν στην καθημερινή ζωή, λόγω των lockdown.
Αυτός ο χειμώνας έπιασε απροετοίμαστους τις φαρμακοβιομηχανίες
Ο πληθωρισμός και η ενεργειακή κρίση έχουν επίσης επιβαρύνει τις φαρμακευτικές εταιρείες.
Πέρυσι, η Centrient Pharmaceuticals, ένας ολλανδικός παραγωγός δραστικών φαρμακευτικών συστατικών, δήλωσε ότι το εργοστάσιό της παρήγαγε ένα τέταρτο λιγότερη παραγωγή από ό,τι το 2021 λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους.
Τον Δεκέμβριο, η InnoGenerics, ένας άλλος παραγωγός από την Ολλανδία, διασώθηκε από την κυβέρνηση αφού κήρυξε πτώχευση για να κρατήσει το εργοστάσιό της ανοιχτό.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τη Sandoz, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς στην ευρωπαϊκή αγορά γενοσήμων, είναι μια ιδιαίτερα "σφιχτή κατάσταση προσφοράς". Ένας εκπρόσωπος δήλωσε στο POLITICO ότι άλλοι ένοχοι είναι η έλλειψη πρώτων υλών και οι περιορισμοί στην παραγωγική ικανότητα. Πρόσθεσαν ότι η Sandoz είναι σε θέση να ανταποκριθεί στη ζήτηση προς το παρόν, αλλά "αντιμετωπίζει προκλήσεις".
Πώς αντιδρούν οι κυβερνήσεις;
Ορισμένες χώρες πατάνε φρένο στις εξαγωγές για να προστατεύσουν τις εγχώριες προμήθειες. Τον Νοέμβριο, η ρυθμιστική αρχή φαρμάκων της Ελλάδας διεύρυνε τον κατάλογο των φαρμάκων των οποίων η μεταπώληση σε άλλες χώρες - γνωστή ως παράλληλο εμπόριο - απαγορεύεται.
Η Ρουμανία σταμάτησε προσωρινά τις εξαγωγές ορισμένων αντιβιοτικών και παιδικών παυσίπονων. Νωρίτερα τον Ιανουάριο, το Βέλγιο δημοσίευσε διάταγμα που επιτρέπει στις αρχές να σταματήσουν τις εξαγωγές σε περίπτωση κρίσης.
Αυτά τα παγώματα μπορεί να έχουν αλυσιδωτές επιπτώσεις. Σε επιστολή της Ευρωπαίας Επιτρόπου Υγείας Στέλλας Κυριακίδη προς τον υπουργό Υγείας της Ελλάδας Θάνο Πλεύρη του ζητήθηκε να λάβει υπόψη του τις επιπτώσεις των απαγορεύσεων σε τρίτες χώρες.
Η κυβέρνηση της Γερμανίας εξετάζει το ενδεχόμενο να αλλάξει τον νόμο για να χαλαρώσει τις απαιτήσεις προμήθειας, οι οποίες επί του παρόντος αναγκάζουν τους ασφαλιστές υγείας να αγοράζουν φάρμακα εκεί όπου είναι φθηνότερα, συγκεντρώνοντας την προσφορά στα χέρια λίγων από τους πιο ανταγωνιστικούς σε τιμές παραγωγούς.
Ο νέος νόμος θα υποχρεώνει τους αγοραστές να αγοράζουν φάρμακα από πολλαπλούς προμηθευτές.
Οι Κάτω Χώρες εισήγαγαν πρόσφατα νόμο που απαιτεί από τους προμηθευτές να διατηρούν αποθέματα έξι εβδομάδων για να γεφυρώσουν τις ελλείψεις και στη Σουηδία η κυβέρνηση προτείνει παρόμοιους κανόνες.
Σε πιο λεπτομερές επίπεδο, μια επιτροπή υπό την ηγεσία της ρυθμιστικής αρχής φαρμάκων της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ), συνέστησε να χαλαρώσουν οι κανόνες ώστε να επιτρέπεται στα φαρμακεία να χορηγούν χάπια ή δόσεις φαρμάκων μεμονωμένα, μεταξύ άλλων μέτρων.
Στη Γερμανία, ο πρόεδρος του Γερμανικού Ιατρικού Συλλόγου έφτασε στο σημείο να ζητήσει τη δημιουργία άτυπων "υπαίθριων αγορών" φαρμάκων, όπου οι άνθρωποι θα μπορούσαν να δίνουν τα αχρησιμοποίητα φάρμακά τους σε ασθενείς που τα χρειάζονται. Και στη Γαλλία και τη Γερμανία, οι φαρμακοποιοί άρχισαν να παράγουν τα δικά τους φάρμακα - αν και αυτό είναι απίθανο να κάνει μεγάλη διαφορά, δεδομένης της έκτασης του ελλείμματος.
