Ο τελικός στόχος των επιστημόνων είναι να υπάρξει ένα τεστ αίματος που όλοι οι άνθρωποι θα κάνουν κάθε χρόνο, π.χ. όπως συμβαίνει με τις μαστογραφίες στις γυναίκες, ώστε έγκαιρα να γίνεται η διάγνωση τυχόν καρκίνου, προκειμένου έτσι να αυξάνεται η πιθανότητα θεραπείας και επιβίωσης. Ένα τέτοιο καθολικό τεστ έγκαιρης διάγνωσης, πριν την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων του καρκίνου, θεωρείται το «ιερό δισκοπότηρο» της ογκολογίας.
Το νέο μη επεμβατικό τεστ υγρής βιοψίας με την ονομασία CancerSEEK αναλύει το DNA που κυκλοφορεί στο αίμα και ελέγχει την παρουσία μεταλλάξεων σε 16 γονίδια και οκτώ πρωτεΐνες, που συνδέονται με τον καρκίνο.
Το τεστ δοκιμάσθηκε σε 1.005 ασθενείς με διαγνωσμένους μη μεταστατικούς καρκίνους (σταδίου ένα έως τρία) των ωοθηκών, του ήπατος, του στομάχου, του παγκρέατος, του οισοφάγου, του παχέος εντέρου, των πνευμόνων και του μαστού, οι οποίοι δεν είχαν εξαπλωθεί σε άλλα όργανα. Για πέντε από αυτούς τους καρκίνους (ωοθηκών, ήπατος, στομάχου, παγκρέατος και οισοφάγου) δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κανένα τεστ έγκαιρης διάγνωσης.
Το νέο τεστ ανίχνευσε κατά μέσο όρο περίπου το 70% αυτών των καρκίνων, με ποσοστά επιτυχίας που κυμαίνονταν ανάλογα με το είδος καρκίνου: από το 33% για τον καρκίνο του μαστού έως το 98% για τον καρκίνο στις ωοθήκες.
Το τεστ, του οποίου το κόστος αναμένεται να είναι έως 500 δολάρια ανά ασθενή, χρησιμοποιεί υπολογιστικό αλγόριθμο μηχανικής μάθησης για να εντοπίσει το σημείο του σώματος όπου βρίσκεται το όργανο που έχει τον καρκίνο. Το τεστ είναι αποτελεσματικότερο στην ανίχνευση καρκίνων δεύτερου και τρίτου σταδίου από ό,τι πρώτου (ανιχνεύει το 43% κατά μέσο όρο των καρκίνων αρχικού σταδίου).
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή ογκολογίας και παθολογίας Νικόλα Παπαδόπουλο τη; Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Science", δήλωσαν ότι το τεστ δεν είναι ακόμη έτοιμο για κλινική χρήση και ήδη το δοκιμάζουν όχι σε καρκινοπαθείς, αλλά σε ανθρώπους χωρίς καρκίνο, για να διαπιστώσουν την πραγματική χρησιμότητά του.
Αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον τα αποτελέσματα αυτής της δεύτερης μεγαλύτερης πενταετούς δοκιμής, που γίνεται σε περίπου 50.000 γυναίκες ηλικίας 65 έως 75 ετών, οι οποίες δεν είχαν ποτέ καρκίνο έως τώρα. Μια πρώτη δοκιμή του τεστ σε 812 υγιή άτομα δείχνει ότι το CancerSEEK εμφανίζει ψευδώς θετικά αποτελέσματα (δείχνει καρκίνο χωρίς να υπάρχει πραγματικά) σε λιγότερο από το 1% των περιπτώσεων.
«Η χρήση ενός συνδυασμού επιλεγμένων βιοδεικτών για την έγκαιρη ανίχνευση έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τον τρόπο που ελέγχουμε την παρουσία του καρκίνου και βασίζεται στην ίδια λογική που χρησιμοποιούμε συνδυασμούς φαρμάκων για να θεραπεύσουμε τους καρκίνους» δήλωσε ο Ν.Παπαδόπουλος. Σχετικά με το πόσο αξιοποιήσιμο είναι στην πράξη, τόνισε ότι «ένα τεστ δεν χρειάζεται να είναι τέλειο, για να είναι χρήσιμο».
