Ελπιδοφόρα αποτελέσματα στη μάχη κατά του Αλτσχάιμερ παρουσιάζει έρευνα με ελληνική υπογραφή, με επίκεντρο ένα νέο φαρμακευτικό μόριο που κατάφερε σε προκλινικές μελέτες να αποκαταστήσει την ικανότητα μάθησης και μνήμης σε ζωικά μοντέλα.
Το μόριο RSQ-020 εντοπίστηκε από τον δρ Γιώργο Σκρέτα και ερευνητές από το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ», το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και τη ResQ Biotech.
Στόχος του είναι η πρωτεΐνη Ταυ, η προβληματική αναδίπλωση και συσσώρευση της οποίας συνδέεται με το Αλτσχάιμερ και άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η τεχνολογία που «ανάβει πράσινο φως»
Για την ανακάλυψη του RSQ-020 χρησιμοποιήθηκε μια καινοτόμος τεχνολογία, με την οποία τροποποιημένα βακτήρια παράγουν και ελέγχουν ταυτόχρονα δισεκατομμύρια υποψήφια μόρια.
Οι ερευνητές παράγουν μέσα στα βακτήρια την ανθρώπινη πρωτεΐνη που θέλουν να μελετήσουν. Τα κύτταρα έχουν προγραμματιστεί ώστε να εκπέμπουν έντονο πράσινο φως όταν κάποιο από τα μόρια καταφέρει να αντιμετωπίσει την προβληματική αναδίπλωση της πρωτεΐνης. Έτσι μπορούν μέσα σε λίγες ημέρες να ξεχωρίσουν υποψήφιες ουσίες που λειτουργούν σε ζωντανό κύτταρο.
Η μέθοδος αναπτύχθηκε αρχικά για την πλάγια μυατροφική σκλήρυνση (ALS), ωστόσο μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες παθήσεις που συνδέονται με λανθασμένα αναδιπλωμένες πρωτεΐνες, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον.
Αποκατάσταση της μνήμης σε ζωικά μοντέλα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των δοκιμών του RSQ-020 σε φρουτόμυγες που είχαν ήδη εμφανίσει απώλεια της ικανότητας μάθησης και μνήμης. Μετά τη χορήγηση του μορίου, οι συγκεκριμένες λειτουργίες αποκαταστάθηκαν στα επίπεδα υγιών ζώων, ενώ η βελτίωση διατηρήθηκε για σημαντικό διάστημα ακόμη και μετά τη διακοπή της χορήγησης.
Παράλληλα, το μόριο κατάφερε να διασπάσει συσσωματώματα πρωτεϊνών που προέρχονταν απευθείας από εγκεφάλους ανθρώπων που είχαν νοσήσει από Αλτσχάιμερ, νόσο του Pick και προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση.
Το επόμενο βήμα
Η έρευνα, ωστόσο, όπως επισημαίνει και το ΑΠΕ-ΜΠΕ, βρίσκεται ακόμη σε προκλινικό στάδιο και τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι έχει βρεθεί θεραπεία για ανθρώπους. Επόμενος κρίσιμος σταθμός είναι η δοκιμή του RSQ-020 σε ποντίκια, για την οποία απαιτείται πρόσθετη χρηματοδότηση.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα και σε αυτά τα μοντέλα, η ερευνητική ομάδα θα μπορέσει να προχωρήσει στα επόμενα στάδια ανάπτυξης. Ο Γιώργος Σκρέτας εκτιμά ότι μέσα στην επόμενη τριετία θα μπορούσαν να προκύψουν δεδομένα ικανά να δικαιολογήσουν την έναρξη κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους.
