Ένα νέο, πρωτοποριακό σχέδιο υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις αντιμετωπίζουν τη ζέστη του καλοκαιριού, μετατρέποντας απλές αστικές κατασκευές σε παθητικά συστήματα ψύξης.
Δύο νεαροί εφευρέτες, όπως αναφέρει το ecoticias, ο Andrin Stocker και ο Luc Schweizer, ανέπτυξαν ένα αρθρωτό «τούβλο» από τερακότα, το οποίο αξιοποιεί φυσικές διεργασίες όπως η εξάτμιση και η ροή του αέρα, σε συνδυασμό με ηλιακή ενέργεια, για να μειώνει τη θερμοκρασία σε υπαίθριους δημόσιους χώρους έως και περίπου 9°C (16°F), σύμφωνα με τον σχεδιασμό τους.
Το σύστημα, που φέρει την ονομασία «Bloc», στοχεύει κυρίως σε σημεία όπου η θερμική καταπόνηση είναι πιο έντονη για τους πολίτες, όπως στάσεις λεωφορείων, πλατείες, σχολικές αυλές και πεζοδρόμια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι πόλεις που «βράζουν» το καλοκαίρι
Το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η ιδέα είναι γνωστό ως φαινόμενο αστικής θερμικής νησίδας. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές μελέτες, οι επιφάνειες μέσα σε μεγάλες πόλεις μπορεί να είναι έως και 18°C–27°C θερμότερες σε σχέση με τις γύρω αγροτικές περιοχές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Η άσφαλτος, το σκυρόδεμα και οι σκούρες επιφάνειες απορροφούν θερμότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας και την αποδεσμεύουν τη νύχτα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που παραμένει δυσάρεστα ζεστό ακόμη και μετά τη δύση του ηλίου.
Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο θέμα άνεσης. Η ακραία ζέστη συνδέεται με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, με εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο να αποδίδονται σε υψηλές θερμοκρασίες.
Πώς λειτουργεί το «έξυπνο» τούβλο
Η τεχνολογία πίσω από το Bloc βασίζεται σε μια απλή φυσική αρχή: την ψύξη μέσω εξάτμισης.
Η τερακότα, ως πορώδες υλικό, απορροφά νερό. Όταν ο θερμός αέρας περνά μέσα από το υγρό υλικό, μέρος του νερού εξατμίζεται, αφαιρώντας θερμότητα από τον περιβάλλοντα αέρα. Το αποτέλεσμα είναι μια τοπική πτώση της θερμοκρασίας.
Το σύστημα ενισχύεται με ηλιακή ενέργεια, η οποία τροφοδοτεί τη ροή αέρα μέσα από τη δομή. Παράλληλα, ο σχεδιασμός επιτρέπει τη συλλογή βρόχινου νερού, μειώνοντας την ανάγκη εξωτερικής τροφοδοσίας.
Κάθε μονάδα μπορεί να λειτουργεί με σημαντικά μειωμένη κατανάλωση νερού σε ημέρες έντονης ζέστης, αξιοποιώντας περίπου 15 γαλόνια ημερησίως, ενώ η δομή της επιτρέπει και την παθητική συλλογή νερού από βροχοπτώσεις.
Από τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στον δημόσιο χώρο
Το έργο αναπτύχθηκε στο πλαίσιο πανεπιστημιακού προγράμματος στο Πανεπιστήμιο Τεχνών της Ζυρίχης και δεν στοχεύει να αντικαταστήσει τα παραδοσιακά συστήματα κλιματισμού, αλλά να προσφέρει τοπική ανακούφιση σε «θερμά σημεία» της πόλης.
Η μορφή του θυμίζει χαμηλό τοίχο, επιτρέποντας στους πολίτες να κάθονται ή να στέκονται κοντά του, ενώ παράλληλα δημιουργεί μικρές ζώνες σκιάς και κατευθύνει τη ροή του αέρα.
Η φιλοσοφία του σχεδιασμού δανείζεται στοιχεία από παραδοσιακές τεχνικές ψύξης, όπως πήλινα δοχεία, ανεμόπυργους και φυσικά συστήματα αερισμού που συναντώνται στη φύση.
Παθητική ψύξη με χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα
Σε αντίθεση με τα κλασικά κλιματιστικά συστήματα, το Bloc δεν χρησιμοποιεί ψυκτικά αέρια και δεν απαιτεί συνεχή ενεργειακή κατανάλωση από το ηλεκτρικό δίκτυο.
Αντίθετα, στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες και ηλιακή ενέργεια, προσφέροντας μια πιο βιώσιμη λύση για υπαίθριους χώρους. Αυτό το καθιστά ιδιαίτερα ενδιαφέρον για πόλεις που αντιμετωπίζουν αυξημένες θερμοκρασίες αλλά και περιορισμένους ενεργειακούς πόρους.
Παρότι η ιδέα έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στον χώρο του σχεδιασμού και της αστικής καινοτομίας, οι δημιουργοί της επισημαίνουν ότι απαιτείται δοκιμή σε πραγματικές συνθήκες. Παράγοντες όπως ο άνεμος, η σκόνη, η υγρασία και η καθημερινή χρήση των δημόσιων χώρων μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την απόδοση του συστήματος.
