Μια νέα αμφιλεγόμενη μελέτη υποστηρίζει ότι οι άνδρες έχουν δυσανάλογα αρνητική επίδραση στο περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, φέρνοντας στο προσκήνιο τη σχέση μεταξύ φύλου, συμπεριφορών και οικολογικού αποτυπώματος.
Η έρευνα, με τίτλο «Men, masculinities, and the planet at the end of (M)Anthropocene» εκπονήθηκε από 22 επιστήμονες από 13 χώρες και δημοσιεύτηκε στο International Journal for Masculinity Studies, επιχειρώντας να αναλύσει πώς οι κοινωνικές αντιλήψεις περί αρρενωπότητας επηρεάζουν το περιβάλλον.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι άνδρες εμφανίζουν κατά μέσο όρο μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα συγκριτικά με τις γυναίκες, κυρίως λόγω αυξημένων μετακινήσεων, ταξιδιών και τουριστικών δραστηριοτήτων, αλλά και υψηλότερης κατανάλωσης κρέατος. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η κατανάλωση κρέατος παραμένει σε πολλές κοινωνίες συνδεδεμένη με κυρίαρχα πρότυπα ανδρισμού, κάτι που ενισχύει επιβαρυντικές για το περιβάλλον διατροφικές επιλογές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, η μελέτη υποστηρίζει ότι οι άνδρες τείνουν να δείχνουν μικρότερη ανησυχία για την κλιματική αλλαγή και εμφανίζονται περισσότερο απρόθυμοι να προσαρμόσουν την καθημερινότητά τους προς πιο βιώσιμες πρακτικές. Αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερη συμμετοχή τόσο σε ατομικές αλλαγές όσο και σε συλλογικές δράσεις ή πολιτικές πρωτοβουλίες για το περιβάλλον.
Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης ότι οι άνδρες είναι λιγότερο ενεργοί και φιλόδοξοι σε επίπεδο περιβαλλοντικής πολιτικής, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως σε κύκλους πολιτικών ελίτ, η άρνηση της κλιματικής αλλαγής συνδέεται με άλλες ιδεολογικές στάσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο γεγονός ότι οι άνδρες κυριαρχούν σε ηγετικές θέσεις σε βιομηχανίες με υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως η βαριά βιομηχανία, η εντατική γεωργία, η αυτοκινητοβιομηχανία και άλλοι εξορυκτικοί κλάδοι. Αυτή η κυριαρχία, σύμφωνα με τη μελέτη, ενισχύει πρακτικές που επιβαρύνουν το οικοσύστημα, καθώς συνδέονται με μεγάλης κλίμακας παραγωγή, κατανάλωση φυσικών πόρων και εκπομπές ρύπων.
Επιπλέον, δραστηριότητες που συχνά θεωρούνται «παραδοσιακά ανδρικές», όπως το κυνήγι, το ψάρεμα και η ενασχόληση με βαριά μηχανήματα ή με ενεργοβόρες δραστηριότητες, καταγράφονται ως παράγοντες που συμβάλλουν στην περιβαλλοντική επιβάρυνση. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο στρατιωτικός τομέας, ο οποίος επίσης έχει σημαντικό οικολογικό αποτύπωμα.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτά τα μοτίβα είναι ιδιαίτερα έντονα σε εύπορες χώρες του Βορρά όπου η οικονομική ισχύς και τα καταναλωτικά πρότυπα εντείνουν τις περιβαλλοντικές πιέσεις.
Ωστόσο, διευκρινίζουν ότι τα συμπεράσματα δεν ισχύουν για όλους τους άνδρες, καθώς πολλοί συμμετέχουν ενεργά στην προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και προωθούν πιο βιώσιμες επιλογές.
Ο καθηγητής κοινωνιολογίας Τζεφ Χερν υπογραμμίζει ότι, παρά τα αυξανόμενα στοιχεία για τη σύνδεση ορισμένων ανδρικών συμπεριφορών με περιβαλλοντικές επιπτώσεις, το θέμα αυτό παραμένει σε μεγάλο βαθμό εκτός του δημόσιου διαλόγου και των πολιτικών για τη βιωσιμότητα. Η μελέτη φιλοδοξεί να ανοίξει αυτή τη συζήτηση, αναδεικνύοντας ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν αφορά μόνο την τεχνολογία ή την οικονομία, αλλά και βαθύτερες κοινωνικές και πολιτισμικές αντιλήψεις.
