Ισχυρές ενδείξεις εξωγήινης ζωής έρχονται από τις καταγραφές και τις παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (JWST) της Nasa.
Μια ομάδα του Cambridge που μελετά την ατμόσφαιρα του πλανήτη K2-18b εντόπισε σημάδια μορίων που στη Γη παράγονται μόνο από απλούς οργανισμούς. Αυτή είναι η δεύτερη,και πιο ελπιδοφόρα ένδειξη για την ύπαρξη χημικών ουσιων που σχετίζονται με τη ζωή στην ατμόσφαιρα ενός πλανήτη αρκετά μακριά από τον δικό μας.
Η ομάδα και αστρονόμοι τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα αυτά όμως οι πρώτες καταγραφές και ενδείξεις είναι άκρως ενθαρρυντικές
«Αυτή είναι η ισχυρότερη απόδειξη μέχρι στιγμής ότι ενδεχομένως υπάρχει ζωή εκεί έξω. Μπορώ ρεαλιστικά να πω ότι μπορούμε να επιβεβαιώσουμε αυτό το σήμα μέσα σε ένα με δύο χρόνια» ανέφερε ο καθηγητής Nikku Madhusudhan από το Ινστιστούτο Αστρονομίας του Πανεπιστημίου Cambridge.
Ο K2-18b έχει δυόμισι φορές το μέγεθος της Γης και απέχει 700 τρισεκατομμύρια μίλια ή 124 έτη φωτός από εμάς - μια απόσταση που ξεπερνά κατά πολύ την απόσταση που θα μπορούσε να διανύσει ένας άνθρωπος σε μια ζωή. Το τηλεσκόπιο James Webb είναι τόσο ισχυρό που μπορεί να αναλύσει τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας του πλανήτη από το φως που περνάει από τον μικρό κόκκινο ήλιο γύρω από τον οποίο περιστρέφεται.
Οι ενδείξεις στον πλανήτη K2-18b που «φούντωσαν» τα σενάρια για εξωγήινη ζωή
Η ομάδα του Κέιμπριτζ διαπίστωσε ότι η ατμόσφαιρα φαίνεται να περιέχει τη χημική υπογραφή τουλάχιστον ενός από τα δύο μόρια που σχετίζονται με τη ζωή: το διμεθυλοσουλφίδιο (DMS) και το διμεθυλοδιθειούχο (DMDS). Στη Γη, τα αέρια αυτά παράγονται από το θαλάσσιο φυτοπλαγκτόν και τα βακτήρια.
Ο καθηγητής Madhusudhan δήλωσε ότι έμεινε έκπληκτος από το πόσο πολύ αέριο προφανώς ανιχνεύθηκε κατά τη διάρκεια ενός μόνο παραθύρου παρατήρησης.
«Η ποσότητα που εκτιμούμε ότι υπάρχει στην ατμόσφαιρα αυτού του αερίου είναι χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή που έχουμε στη Γη», είπε. «Έτσι, αν η συσχέτιση με τη ζωή είναι πραγματική, τότε αυτός ο πλανήτης θα βρίθει από ζωή», πρόσθεσε.
Ο καθηγητής Madhusudhan προχώρησε περαιτέρω: «Αν επιβεβαιώσουμε ότι υπάρχει ζωή στον K2-18b, αυτό θα πρέπει βασικά να επιβεβαιώσει ότι η ζωή είναι πολύ συχνή στον γαλαξία».
{https://www.youtube.com/watch?v=HjWwTw-zEIM}
Ο καθηγητής Μαντουσουντάν δήλωσε ότι εξεπλάγη από την ποσότητα του αερίου που φαίνεται να ανιχνεύθηκε κατά τη διάρκεια ενός μόνο παραθύρου παρατήρησης. «Η ποσότητα που εκτιμούμε για αυτό το αέριο στην ατμόσφαιρα είναι χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή που έχουμε στη Γη», είπε.
«Άρα, αν η σύνδεση με τη ζωή είναι πραγματική, τότε αυτός ο πλανήτης θα βρίθει από ζωή», πρόσθεσε.
Ο καθηγητής Μαντουσουντάν προχώρησε ακόμη περισσότερο: «Αν επιβεβαιώσουμε ότι υπάρχει ζωή στον K2-18b, αυτό ουσιαστικά θα επιβεβαιώσει ότι η ζωή είναι πολύ κοινή στον γαλαξία». Αν υπάρχει ένα παράδειγμα, και δεδομένου ότι το σύμπαν είναι άπειρο, τότε υπάρχει πιθανότητα να υπάρχει ζωή σε πολλούς ακόμα πλανήτες.»
Ο Δρ Σούμπιρ Σάρκαρ, λέκτορας αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και μέλος της ερευνητικής ομάδας, δήλωσε ότι η έρευνα υποδηλώνει πως ο K2-18b μπορεί να έχει έναν ωκεανό που ενδεχομένως να είναι γεμάτος ζωή – αν και προειδοποίησε ότι οι επιστήμονες «δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα».
«Στη Γη παράγεται από μικροοργανισμούς στον ωκεανό, αλλά ακόμα και με τέλεια δεδομένα δεν μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι έχει βιολογική προέλευση σε έναν εξωπλανήτη, γιατί συμβαίνουν πολλά παράξενα πράγματα στο Σύμπαν και δεν γνωρίζουμε τι άλλες γεωλογικές διεργασίες μπορεί να υπάρχουν σε αυτόν τον πλανήτη που να παράγουν τα ίδια μόρια.»
Αυτή η άποψη είναι κάτι με το οποίο συμφωνεί και η ομάδα του Κέιμπριτζ. Συνεργάζονται με άλλες ομάδες για να διαπιστώσουν αν το DMS και το DMDS μπορούν να παραχθούν με μη-βιολογικά μέσα στο εργαστήριο.
«Υπάρχει ακόμα μια πιθανότητα 0.3% ότι πρόκειται για στατιστικό τυχαίο αποτέλεσμα,» είπε ο καθηγητής Μαντουσουντάν.
Το να προτείνεις ότι μπορεί να υπάρχει ζωή σε άλλον πλανήτη είναι «μια μεγάλη δήλωση, αν είναι αληθινή», είπε στο πρόγραμμα Today του BBC Radio 4, προσθέτοντας: «Θέλουμε να είμαστε πραγματικά, μα πραγματικά σχολαστικοί, να κάνουμε περισσότερες παρατηρήσεις και να φτάσουμε τα στοιχεία σε επίπεδο που η πιθανότητα να είναι λάθος να είναι λιγότερη από μία στο εκατομμύριο.»
Είπε πως αυτό θα μπορούσε να είναι εφικτό «σε ένα ή δύο χρόνια».
Άλλες ερευνητικές ομάδες έχουν προτείνει εναλλακτικές, μη-βιολογικές εξηγήσεις για τα δεδομένα που λήφθηκαν από τον πλανήτη K2-18b. Υπάρχει έντονη επιστημονική διαφωνία όχι μόνο για το αν το DMS και το DMDS υπάρχουν, αλλά και για τη σύνθεση του πλανήτη.
Ο λόγος που πολλοί ερευνητές υποθέτουν ότι ο πλανήτης διαθέτει έναν τεράστιο υγρό ωκεανό είναι η απουσία αμμωνίας στην ατμόσφαιρα του K2-18b. Η θεωρία τους είναι ότι η αμμωνία απορροφάται από μια μεγάλη μάζα νερού από κάτω.
Αλλά αυτό θα μπορούσε επίσης να εξηγηθεί από έναν ωκεανό λιωμένων πετρωμάτων, που αποκλείει την ύπαρξη ζωής, σύμφωνα με τον καθηγητή Όλιβερ Σόρτλ του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.
«Ό,τι γνωρίζουμε για πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από άλλα άστρα προέρχεται από ελάχιστες ποσότητες φωτός που αντανακλώνται από τις ατμόσφαιρές τους. Οπότε είναι ένα εξαιρετικά ασθενές σήμα που προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε, όχι μόνο για σημάδια ζωής, αλλά για τα πάντα,» είπε.
«Με τον K2-18b, μέρος της επιστημονικής συζήτησης αφορά ακόμα τη δομή του πλανήτη.»
Ο Δρ Νικολάς Γουόγκαν από το Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA έχει μια ακόμα διαφορετική ερμηνεία των δεδομένων. Δημοσίευσε έρευνα που υποστηρίζει ότι ο K2-18b είναι ένας μίνι γίγαντας αερίου χωρίς επιφάνεια.
Αυτές οι εναλλακτικές ερμηνείες έχουν επίσης τεθεί υπό αμφισβήτηση από άλλες ομάδες, καθώς θεωρούνται ασύμβατες με τα δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, εντείνοντας έτσι τη συζήτηση γύρω από τον K2-18b.
Ο καθηγητής Μαντουσουντάν αναγνωρίζει ότι υπάρχει ακόμα ένα μεγάλο επιστημονικό εμπόδιο να ξεπεραστεί για να απαντηθεί ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της επιστήμης. Αλλά πιστεύει ότι αυτός και η ομάδα του βρίσκονται στον σωστό δρόμο. «Ίσως, δεκαετίες από τώρα, να κοιτάμε πίσω σε αυτή τη στιγμή και να αναγνωρίσουμε ότι ήταν τότε που το ζωντανό σύμπαν έγινε κάτι που μπορούμε να προσεγγίσουμε,» είπε.
«Αυτό μπορεί να είναι το σημείο καμπής, όπου ξαφνικά το θεμελιώδες ερώτημα του αν είμαστε μόνοι στο σύμπαν γίνεται ένα ερώτημα που μπορούμε να απαντήσουμε.»
Η έρευνα έχει δημοσιευτεί στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal Letters.
