Στα επαγγελματικά πλυντήρια πιάτων το ζεστό νερό και το απορρυπαντικό διαβρέχουν με υψηλή πίεση τα βρώμικα πιάτα και μαχαιροπήρουνα, καθαρίζοντάς τα ως επί το πλείστον σε μόλις 60 δευτερόλεπτα. Ο επόμενος κύκλος περιλαμβάνει ένα ξέπλυμα 60 δευτερολέπτων με νερό και λαμπρυντικά, με το οποίο ολοκληρώνεται η διαδικασία καθαρισμού και ακολουθεί το γρήγορο στέγνωμα χωρίς τελικό ξέβγαλμα μόνο με καθαρό νερό.
«Αυτό που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι σε πολλές συσκευές, δεν υπάρχει πρόσθετος κύκλος πλύσης για να αφαιρεθούν τα υπολείμματα του λαμπρυντικού», σημειώνει ο επικεφαλής της μελέτης καθηγητής Cezmi Akdis, διευθυντής του Ελβετικού Ινστιτούτου Έρευνας Αλλεργίας και Άσθματος (SIAF). Οι ουσίες που μπορεί να είναι τοξικές στεγνώνουν και παραμένουν στα πιάτα μέχρι την επόμενη φορά που θα υποδεχθούν φαγητό. Τότε αυτό το χημικό υπόλειμμα μπορεί εύκολα να καταλήξει στο έντερο ενός ατόμου.
Το επιθήλιο του εντέρου είναι μια προστατευτική ασπίδα που καλύπτει την εντερική οδό και ελέγχει τι εισέρχεται στο σώμα. Οι διαταραχές αυτού του φραγμού έχουν συνδεθεί με μια ποικιλία ασθενειών όπως ο διαβήτης, οι αλλεργίες, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η γαστρίτιδα, η κίρρωση του ήπατος, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού, η χρόνια κατάθλιψη και η νόσος του Αλτσχάιμερ. «Τα ελαττώματα στους επιθηλιακούς φραγμούς θα μπορούσαν να αυξάνουν τον κίνδυνο χρόνιων ασθενειών σε δισεκατομμύρια ανθρώπους», λέει ο Akdis.
Σε αυτή τη μελέτη χρησιμοποιήθηκε ένα οργανοειδές, δηλαδή ένα τρισδιάστατο μοντέλο κυτταρικής καλλιέργειας σε μικροτσίπ που μιμείται το ανθρώπινο εντερικό επιθήλιο. Τα μοντέλα εκτέθηκαν σε απορρυπαντικά του εμπορίου και σε παράγοντες έκπλυσης που αραιώθηκαν σε συγκεντρώσεις που θα μπορούσαν να βρεθούν σε στεγνά πιάτα (1/10.000 έως 1/40.000). Αυτή η εργασία έδειξε ότι σε υψηλότερες συγκεντρώσεις οι παράγοντες έκπλυσης μπορούν να σκοτώσουν τα επιθηλιακά κύτταρα, ενώ σε χαμηλότερες αυξάνουν τη διαπερατότητα στα κύτταρα. Διαφορετικά γονίδια και πρωτεΐνες ενεργοποιήθηκαν επίσης από τους καθαριστικούς παράγοντες, οι οποίοι θα μπορούσαν να προάγουν τη φλεγμονή.
Πρόσθετες εργασίες αποκάλυψαν ότι μια χημική ουσία του παράγοντα έκπλυσης που συγκεκριμένα ονομάζεται αιθοξυλική αλκοόλη είναι αυτή κυρίως που προκαλεί βλάβη.
Ο Adkis ελπίζει σε μια γρήγορη απάντηση σε αυτά τα ευρήματα, επειδή σχετίζονται ιδιαίτερα με τη δημόσια υγεία. Οι άνθρωποι θα πρέπει να ενημερώνονται, γιατί οι αιθοξυλικές αλκοόλες φαίνεται να χρησιμοποιούνται συχνά σε πλυντήρια πιάτων του εμπορίου.
Αυτή η έρευνα έχει αναφερθεί στο Journal of Allergy and Clinical Immunology
