Το όνομά της έχει πλέον ταυτιστεί με την ιστορική πρωτόδικη απόφαση για την υπόθεση της Χρυσής Αυγής. Ως πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων της Αθήνας η Μαρία Λεπενιώτη ήταν αυτή που στις 22 Οκτωβρίου του 2020 είχε ανακοινώσει, καταχειροκροτούμενη από το ακροατήριο, την καταδικαστική ετυμηγορία του δικαστηρίου, στέλνοντας στη φυλακή τον Νίκο Μιχαλολιάκο και συνολικά 13 από τους 18 χρυσαυγίτες πρώην βουλευτές, κρίνοντας εγκληματική τη δράση της Χρυσής Αυγής. Η κραυγή της μητέρας του Παύλου Φύσσα «Δικαιωθήκαμε… Ο Παύλος τα κατάφερε», λίγο μετά την καταδίκη του Γιώργου Ρουπακιά για την εν ψυχρώ δολοφονία του, έχει μείνει ανεξίτηλα χαραγμένη σε όσους έζησαν εκείνες τις στιγμές, στις οποίες η Δικαιοσύνη έγραφε ιστορία, σε μία υπόθεση με έντονο πολιτικό και κοινωνικό αποτύπωμα.
Διηύθυνε τη δίκη της ΧΑ με αυστηρότητα αλλά και με ψυχραιμία
Ύστερα από διαδικασία που κράτησε σχεδόν πεντέμιση χρόνια, μέσα σε φορτισμένο κλίμα και σημαδεύτηκε πολλές φορές από εντάσεις και αντεγκλήσεις, δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναγνωρίζουν στην κ. Λεπενιώτη την ικανότητά της να κρατήσει τα ηνία της εμβληματικής αυτής δίκης, με αυστηρότητα αλλά και ψυχραιμία, τηρώντας εύθραυστες ισορροπίες και στο τέλος να βάλει τη «σφραγίδα» της σε μία από τις σημαντικότερες δικαστικές αποφάσεις της Μεταπολίτευσης.
Guardian: Ήπιων τόνων και λακωνική
Δεν είναι τυχαίο ότι η φήμη της, μετά την απαγγελία της απόφασης, ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα . Δημοσίευμα της εφημερίδας «Guardian» έκανε εκτενή αναφορά στον ρόλο που διαδραμάτισε η Μαρία Λεπενιώτη στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «η ελληνίδα δικαστικός, πάντα λακωνική και ήπιων τόνων, είχε την ευθύνη να κρατήσει τις λεπτές ισορροπίες προεδρεύοντας σε μια υπόθεση που έφερε στο εδώλιο τους περισσότερους ναζί μετά τη δίκη της Νυρεμβέργης».
«Στο δικαστήριο κατά τη διάρκεια της μαραθώνιας δίκης κάθε λέξη μέτρησε. Σε καμία περίπτωση δεν έδειξε ανοχή στην ακραία ρητορική που τροφοδότησε τη θεαματική άνοδο της νεοφασιστικής ομάδας και ούτε ανοχή για υπερβολές από την άλλη πλευρά. Η Μαρία Λεπενιώτη διατηρούσε την ισορροπία», σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα.
Οι δύο προαγωγές κατά τη διάρκεια της δίκης της ΧΑ
Η κ. Λεπενιώτη η οποία ανέβηκε στην έδρα, με την έναρξη της δίκης της Χρυσής Αυγής, τον Απρίλιο του 2015 ως εφέτης, μέχρι το τέλος της δίκης ανέβηκε στην ιεραρχία του δικαστικού σώματος , παίρνοντας δύο προαγωγές για να φτάσει τελικά στα 62 χρόνια της στο βαθμό του αρεοπαγίτη. Από το 2023 μέχρι την περυσινή αφυπηρέτηση της από το δικαστικό σώμα, ήταν αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου ενώ πλέον έχει συνταξιοδοτηθεί.
Οι υποθέσεις που χειρίστηκε η Μαρία Λεπενιώτη
Κατά τη διάρκεια της δικαστικής πορείας η Μαρία Λεπενιώτη χειρίστηκε σειρά μεγάλων και σύνθετων υποθέσεων, όπως το αποκαλούμενο «συνδικάτο του εγκλήματος», υποθέσεις εκβιαστών και τη δίκη για εξοπλιστικά προγράμματα με βασικό κατηγορούμενο πρώην υπουργό Εσωτερικών της Κύπρου.
Τα χρόνια μάλιστα που ήταν ακόμα πρωτοδίκης και υπηρετούσε ως 9η τακτική ανακρίτρια στα δικαστήρια της πρώην Σχολής Ευελπίδων, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 είχε αναλάβει την υπόθεση της επίθεσης σε βάρος του Δημήτρη Κουσουρή από ομάδα μελών της Χρυσής Αυγής με επικεφαλής τον Αντώνη Ανδρουτσόπουλο, γνωστό ως «Περίανδρο».
Η κ. Λεπενιώτη ασχολήθηκε επίσης με έρευνες για τη συμμετοχή αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ σε κυκλώματα προστασίας νυχτερινών κέντρων, την εμπλοκή πρώην δημάρχου σε σκάνδαλο ύψους 6 εκατομμυρίων ευρώ, αλλά και την υπόθεση καταπάτησης Κωπηλατοδρομίου.
«Σιδηρά κυρία της Δικαιοσύνης»
Στις «αποσκευές» της η πρώην ανώτατη δικαστική λειτουργός έχει μεταπτυχιακό στο αστικό και εργατικό δίκαιο, ενώ μιλάει Αγγλικά και Γαλλικά. Πολλοί την έχουν αποκαλέσει ως «σιδηρά κυρία» της Δικαιοσύνης ενώ αρκετοί τη χαρακτηρίζουν αυστηρή και απαιτητική.
Οι συγκρούσεις με τους δικηγόρους
Οι σχέσεις της πάντως με τους δικηγόρους δεν θεωρούνται και οι καλύτερες αφού έχει κατά καιρούς συγκρουστεί μαζί τους, με κορυφαία την απόφαση του ΔΣΑ να μη συμμετέχουν στις δίκες της, ως αντίδραση στην άρνησή της να ικανοποιήσει αίτημα τους για την αναβολή δίκης εξοπλιστικών.
Αν και η πρώην ανώτατη δικαστική λειτουργός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1958, κατάγεται από τον Ασπροπόταμο Τρικάλων, ενώ στην προσωπική της ζωή, είναι παντρεμένη με τον γνωστό ιατροδικαστή Νίκο Καρακούκη με τον οποίο έχουν αποκτήσει δύο παιδιά.
































