Στην παρουσίαση του έργου ψηφιοποίησης του Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αναφέρθηκε στη σημασία της πρωτοβουλίας για τη διαφάνεια, την ιστορική έρευνα και τη διατήρηση της εθνικής μνήμης. Όπως τόνισε, το έργο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης και ταυτόχρονα ένα πολύτιμο εργαλείο για τη μελέτη της ελληνικής διπλωματικής ιστορίας, ανοίγοντας την πρόσβαση σε ένα τεράστιο αρχειακό υλικό που καλύπτει κρίσιμες στιγμές της πορείας της χώρας.
Η ομιλία του
«Είναι σήμερα ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για το Υπουργείο Εξωτερικών, αλλά και για τη χώρα. Κάθε απόπειρα, η οποία γίνεται, να τακτοποιείται, να συγκεντρώνεται, να ταξινομείται υλικό, το οποίο αφορά κρίσιμες στιγμές της ελληνικής ιστορίας, που αφορά, στην πραγματικότητα, τη διαδρομή της πατρίδας μας στον χρόνο, είναι μια απόπειρα, η οποία είναι εξαιρετικά σημαντική, ιδιαίτερα όταν αφορά την ελληνική διπλωματία.
Η ελληνική διπλωματία συν τω χρόνω έχει τεράστιες επιτυχίες να αναδείξει. Όπως επίσης έχει και ένα ιδιαίτερο ιστορικό βάρος στη διαμόρφωση, όχι μόνο της σημερινής ελληνικής επικράτειας, αλλά και της θέσης της Ελλάδος στον κόσμο.
Για αυτό το λόγο, η σημερινή μέρα, με την ψηφιοποίηση περισσότερων από 31 εκατομμυρίων σελίδων πολύτιμου ψηφιακού αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή διαφάνειας. H λογοδοσία της ιστορίας θα πρέπει να στηρίζεται σε τεκμήρια. Και τα τεκμήρια αυτά οφείλουν να έχουν χαρακτήρα αντικειμενικό. Ο καθένας δικαιούται να έχει μία υποκειμενική κρίση στα πράγματα. Ο ιστορικός, ο ερευνητής, ο μελετητής, ο πολιτικός. Από την άλλη πλευρά, τα αντικειμενικά τεκμήρια που συνθέτουν την ιστορία μας είναι εκείνα, πάνω στα οποία θα πρέπει να οικοδομείται η οποιαδήποτε αξιολόγηση, η οποιαδήποτε λογοδοσία.
Είναι σημαντικό το ότι τα ψηφιοποιημένα έγγραφα, τα οποία, όπως είναι προφανές, δημιουργούν πολύ μεγαλύτερη άνεση στην πρόσβαση και την έρευνα, θα τεθούν - με όριο προφανώς τον χαρακτήρα ως διαβαθμισμένων ορισμένων εγγράφων - στην ερευνητική κοινότητα προς χρήση και αξιολόγηση.
Είναι, όμως, ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός της ψηφιοποίησης του αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, για τον πρόσθετο λόγο ότι αποτελεί και μία βάση για την οικοδόμηση της μελλοντικής πολιτικής. Η ιστορική μνήμη είναι εκείνη, η οποία στην πραγματικότητα διαμορφώνει τις συνθήκες ενός επιτυχούς μέλλοντος. Κανένας δεν οικοδόμησε με επιτυχία, αν δεν έχτισε πάνω στο παρελθόν, όχι μόνο στις μεγάλες στιγμές του παρελθόντος, κυρίως στις αποτυχίες του παρελθόντος. Γιατί η αξιολόγηση της κάθε αποτυχίας είναι ο δρόμος της αποφυγής τους στο μέλλον. Και για αυτό η ψηφιοποίηση του αρχειακού υλικού του Υπουργείου Εξωτερικών αποτελεί ουσιαστικά και τον δρόμο, μέσα από τον οποίο θα εγγυηθούμε ακόμη μεγαλύτερες και πιο σημαντικές στιγμές στην ελληνική διπλωματική ιστορία.
Δεν είναι τυχαίο ότι η προσπάθεια για την ταξινόμηση του διπλωματικού αρχείου ουσιαστικά ανατρέχει δεκαετίες, ίσως και πριν από την ίδρυση του ίδιου του ελληνικού κράτους, από το 1822 και τον Αρχιγραμματέα της Επικράτειας, από τα πρώτα ελληνικά επαναστατικά Συντάγματα έως ακόμη - ακόμη τον Ελευθέριο Βενιζέλο με τη σύσταση της Υπηρεσίας Αρχείου και σήμερα με τη δομημένη διεύθυνση για το Διπλωματικό και Ιστορικό Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών.
Είναι η πρώτη φάση μιας μεγάλης προσπάθειας. Είχε ξεκινήσει πριν από περισσότερο από δέκα χρόνια, με την ψηφιοποίηση περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων σελίδων μέσα από τους πόρους του ΕΣΠΑ, και σήμερα είμαστε στην ευχάριστη θέση να υλοποιούμε μία ακόμη φάση, με την ψηφιοποίηση 31 εκατομμυρίων σελίδων ψηφιακού αρχείου μέσα από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης, του Εθνικού Σχεδίου της Ελλάδας που αφορά το Ταμείο. Ιδιαιτέρως θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Διευθυντή, τον κύριο Γιώργο Πολυδωράκη, να ευχαριστήσω όλους τους υπαλλήλους, τα στελέχη του Υπουργείου Εξωτερικών, τα οποία εργάστηκαν με ζέση και σύστημα για να μπορέσει να αναδειχθεί αυτό το υπερπολύτιμο αρχείο κάτω από συνθήκες εξαιρετικά δύσκολες. Το αρχειακό αυτό υλικό, επειδή ακριβώς ανατρέχει σε δεκαετίες και αιώνες, είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και απαιτεί πολύ ιδιαίτερες τεχνικές για να μπορέσει με προσοχή να υπάρξει η ανάδειξη και η ψηφιοποίησή του, έτσι ώστε να μην υπάρξει φθορά στο αρχείο αυτό.
Να ευχαριστήσω, επιπλέον, την Κοινωνία της Πληροφορίας και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τους αναδόχους για την προσπάθειά τους. Η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί. Η ιστορική μνήμη της Ελλάδας, η ιστορική μνήμη του Υπουργείου Εξωτερικών, τίθεται σήμερα, σε ένα ακόμη μεγαλύτερο κομμάτι της, στη διάθεση του ελληνικού λαού. Οι ημέρες, οι οποίες θα έρθουν, τα χρόνια, οι δεκαετίες και οι αιώνες για την Ελλάδα θα είναι σίγουρα καλύτερες, όταν θα έχουμε τη δυνατότητα να μπορούμε να μελετούμε την ιστορία μας. Η ιστορία είναι ο δρόμος του μέλλοντός μας. Σας ευχαριστώ πολύ.»
