Τα μηνύματα που έρχονται από παντού το τελευταίο 24ωρο είναι «τώρα τραβάμε χειρόφρενο». Το πλήγμα στα διυλιστήρια του Κατάρ, η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου και το διαφαινόμενο αδιέξοδο στον πόλεμο στην Μ. Ανατολή αφύπνισαν δυσάρεστα την Ελλάδα την Ευρώπη και την Παγκόσμια κοινότητα. Και εκεί που όλοι προσανατολίζονταν να λάβουν άμεσα έκτακτα μέτρα η εικόνα άλλαξε μεμιάς. «Η κρίση πλέον δεν φαίνεται να είναι προσωρινή. Για την ακρίβεια τώρα αρχίζει» έλεγαν στο Dnews ανώτερα κυβερνητικά στελέχη πολύ προβληματισμένα.
Δραματικοί τόνοι
Όπως σε δραματικούς τόνους ήταν και η δήλωση του πρωθυπουργού εισερχόμενος στην Σύνοδο Κορυφής. Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης επιχείρησε να αναπτερώσει το ηθικό των Ευρωπαίων πολιτών προτού ξεκινήσει η Σύνοδος και ενημερώσει τους αρχηγούς Κρατών: «Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Και ξέρουμε και πώς να το κάνουμε. Είναι ώρα για αποφάσεις» είπε.
Ταυτόχρονα, όμως, παραδέχθηκε ότι η μόνη βέβαιη λέξη επί του παρόντος είναι η «αβεβαιότητα». Μεταθέτοντας τα μέτρα μάλλον για το μέλλον.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Είναι νωρίς για μέτρα»
«Είναι πολύ νωρίς για να ληφθούν δραστικά μέτρα με σκοπό τη μείωση των τιμών της ενέργειας» πρόσθεσε ο Κ. Πιερρακάκης και συνέδεσε όλες τις αποφάσεις με το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ.
Αυτή η «αβεβαιότητα» είναι που τρομάζει την Ελλάδα και το σύνολο της Ευρώπης προκρίνοντας αντί για μέτρα συρρίκνωση της αγοράς. «Τώρα δεν θέλεις να πέφτει χρήμα στην αγορά γιατί θα σου ξεφύγει ο πληθωρισμός. Τώρα πρέπει να μειώσεις την κατανάλωση» έλεγαν κυβερνητικοί παράγοντες.
Στόχος η μείωση της κατανάλωσης υπό τον φόβο του πληθωρισμού
Χαρακτηριστικό ήταν και το κλίμα στα πηγαδάκια των Βρυξελλών με τον προβληματισμό να χτυπάει κόκκινο. «Κι αν πάρουμε τώρα μέτρα τι θα γίνει αργότερα αν η κατάσταση επιδεινωθεί ραγδαία; Αν η κρίση κρατήσει για μήνες; Τι θα κάνουμε τον Σεπτέμβριο που οι ανάγκες για ενέργεια θα είναι αυξημένες; Κινδυνεύουμε να τα δώσουμε όλα τώρα και να μείνουμε από πολεμοφόδια στην πορεία».
Την ίδια ώρα, οι πληροφορίες ότι ο παγκόσμιος οργανισμός Ενέργειας είναι έτοιμος να προχωρήσει σε συστάσεις για περιορισμούς στις μετακινήσεις με τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη να δείχνει σοβαρές ελλείψεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, βάρυνε ακόμη περισσότερο την ατμόσφαιρα.
..Κράτει οι μηχανές
Ενδεικτικό της αμηχανίας που επικρατεί τις τελευταίες ώρες είναι ότι και στην Αθήνα σήμανε το σύνθημα «κράτει οι μηχανές».
Κι εκεί που όλα ήταν έτοιμα για την ανακοίνωση μέτρων αρχές Απριλίου τώρα μπορεί να υπάρξει ..παράταση. Ενός ίσως και δύο μηνών. Μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο.
Το οικονομικό επιτελείο καταρχήν έχει σχεδιάσει ένα πρώτο πακέτο μέτρων ενίσχυσης από λεφτά του προϋπολογισμού. Το πακέτο αυτό μπορεί να κυμανθεί από 400- 800 εκ. ευρώ. Μέχρι εκεί φθάνουν οι δυνατότητες της οικονομίας με βάση τους Ευρωπαικούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Το εθνικό μαξιλαράκι των 800 εκατ ευρώ.
Με δεδομένο ότι η ελληνική οικονομία έχει εξαντλήσει προ πολλού το ταβάνι του 3% στις δαπάνες για το 2026, το μόνο σοβαρό «μαξιλαράκι» που έχει είναι να χρησιμοποιήσει -καθ΄ υπέρβαση- τα 800 εκ. ευρώ που φυλάει για το πακέτο της ΔΕΘ και το οποίο αντιστοιχεί στο 3% των δαπανών του επόμενου έτους.
Ακόμη κι έτσι, όμως, αν η κρίση αποδειχθεί μεγάλη τα χρήματα δεν φθάνουν. Ή δεν φθάνουν για όλα. Εκεί στηρίζεται η κυβέρνηση και αποφεύγει την συζήτηση για μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα με εθνική πρωτοβουλία όπως έκανε πρώτη η Αυστρία και ακολούθως η Ιταλία.
Όχι σε εθνική πρωτοβουλία για μείωση του Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα
Το βασικό επιχείρημα που χρησιμοποίησε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στο briefing είναι ότι με αυτόν τον τρόπο θα ωφεληθούν και όσοι δεν έχουν ανάγκη στήριξης.
Στο παρασκήνιο τα επιχειρήματα διαφοροποιούνται. Η κυβέρνηση αφενός δεν πιστεύει ότι η μείωση θα φθάσει στον καταναλωτή αλλά και αν φθάσει πιστεύει ότι δεν θα «φτουρίσει». Ειδικά όταν τα έσοδα από τους φόρους στα καύσιμα αγγίζουν τα 4 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς μία μείωση του 20% στον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα μεταφράζεται σε 800 εκ ευρώ. «Όσα είναι τα χρήματα που προορίζονται για την ΔΕΘ. Αν τα δώσουμε εκεί δεν θα υπάρξει άλλο μέτρο» λένε κυβερνητικοί υποβαθμίζοντας παράλληλα το όποιο όφελος. «Το όφελος για τον καταναλωτή θα είναι 5 λεπτά στο λίτρο δεδομένου ότι ο ΦΠΑ δεν αλλάζει».
Προκρίνονται τα στοχευμένα μέτρα
Κατόπιν τούτου η κυβέρνηση προκρίνει σε πρώτη φάση να δοθούν – όταν δοθούν- τα χρήματα στοχευμένα σε όσους τα έχουν ανάγκη υπό την μορφή επιδότησης στην αντλία και στο λογαριασμό του ρεύματος.
Τα πράγματα αλλάζουν φυσικά αν η Ευρώπη δώσει το πράσινο φως για δημοσιονομική ευελιξία. Σε αυτήν την περίπτωση το υπουργείο Οικονομικών θα μπορεί να κάνει χρήση μέρους του υπερπλεονάσματος μαμούθ για το 2024 ύψους 11 δισ. ευρώ.
