Σε τροχιά ριζικής αναδιάταξης εισέρχεται ο τουριστικός χάρτης της χώρας, καθώς το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό εισάγει διαφοροποιημένους όρους ανάπτυξης για τα νησιά, ανάλογα με τον βαθμό τουριστικής πίεσης που αντιμετωπίζουν. Το σχέδιο, που παρουσιάζουν αύριο η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, επιχειρεί να βάλει «φρένο» στον υπερτουρισμό σε κορεσμένες περιοχές, διατηρώντας παράλληλα αναπτυξιακές δυνατότητες σε λιγότερο επιβαρυμένες ζώνες.
Για πρώτη φορά, τα νησιά παύουν να αντιμετωπίζονται ως ενιαίες τουριστικές ενότητες και κατατάσσονται σε διαφορετικές κατηγορίες ανάπτυξης. Ο αριθμός των νέων τουριστικών κλινών θα εξαρτάται από τη θέση κάθε περιοχής στον χάρτη του «τουριστικού κορεσμού». Στις περιοχές που χαρακτηρίζονται ως «Ελεγχόμενης Ανάπτυξης» προβλέπεται ανώτατο όριο για νέες μονάδες στις 75 κλίνες, με ανοιχτό το ενδεχόμενο το τελικό όριο να αυξηθεί στις 100. Αντίθετα, στις «Αναπτυσσόμενες Περιοχές» το επιτρεπόμενο όριο φθάνει έως και τις 350 κλίνες.
Παράλληλα με τους περιορισμούς στις νέες κλίνες, το νέο χωροταξικό πλαίσιο εισάγει δέσμη μέτρων για την ποιοτική αναβάθμιση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Προβλέπονται κίνητρα για την περιβαλλοντική αναβάθμιση υφιστάμενων καταλυμάτων, καθώς και ενίσχυση εναλλακτικών μορφών φιλοξενίας χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη θεσμοθέτηση ειδικών τελών στις κορεσμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές. Τα τέλη θα αφορούν το σύνολο της τουριστικής δραστηριότητας, ακόμη και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων υποδομών, αναπλάσεων και παρεμβάσεων που θα ενισχύουν τη βιωσιμότητα των τουριστικών προορισμών.
Το σχέδιο προβλέπει ακόμη νέα κατηγοριοποίηση των νησιών σε τρεις ομάδες, ανάλογα με το μέγεθος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Για τα μεγαλύτερα νησιά, άνω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, προβλέπεται καθορισμός ειδικών ζωνών τουριστικής ανάπτυξης και αυξημένη προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Αντίστοιχοι περιορισμοί τίθενται και στα μεσαία και μικρότερα νησιά, ενώ για τις πολύ μικρές νησίδες προωθείται αποκλειστικά ήπια θαλάσσια αναψυχή.
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και για την παράκτια ζώνη της χώρας, καθώς εισάγεται πλήρης απαγόρευση κατασκευών και διαμορφώσεων σε απόσταση έως 25 μέτρων από τον αιγιαλό ή την ακτογραμμή όπου δεν υπάρχει καθορισμένος αιγιαλός.
Η νέα χωροταξική λογική αποτυπώνεται ήδη σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς, όπου πλέον θα ισχύουν διαφορετικοί κανόνες ανάπτυξης ακόμη και μεταξύ γειτονικών περιοχών.
Στην Κέρκυρα, η δημοτική ενότητα Κερκυραίων εντάσσεται στις κορεσμένες περιοχές και θα υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς για νέες τουριστικές μονάδες, με ανώτατο όριο τις 75 ή 100 κλίνες, ανάλογα με την τελική κυβερνητική απόφαση. Αντίθετα, στις περιοχές Φαιάκων και Αγίου Γεωργίου, που χαρακτηρίζονται ως αναπτυσσόμενες, θα μπορούν να δημιουργούνται ξενοδοχειακές μονάδες έως και 350 κλινών.
Αντίστοιχη διαφοροποίηση προβλέπεται στη Ζάκυνθο, όπου διαμορφώνονται τρεις ξεχωριστές ζώνες ανάπτυξης. Οι περιοχές Ζακυνθίων, Αρκαδίων και Λαγανά θεωρούνται πλέον κορεσμένες και θα λειτουργούν υπό αυστηρό καθεστώς περιορισμών. Οι Αλυκές εντάσσονται στη μεσαία κατηγορία ανάπτυξης, ενώ στις περιοχές Αρτεμισίων και Ελατίων επιτρέπονται νέες επενδύσεις με την προϋπόθεση ότι θα αφορούν τουριστικά καταλύματα υψηλών περιβαλλοντικών προδιαγραφών.
Στην Κω, ολόκληρο το νησί χαρακτηρίζεται κορεσμένο, με μοναδική εξαίρεση την περιοχή Δικαίου, η οποία εντάσσεται στις αναπτυσσόμενες ζώνες και αποκτά μεγαλύτερα περιθώρια για νέες τουριστικές επενδύσεις. Στη Ρόδο, οι δημοτικές ενότητες Αφάντου, Ιαλυσού και Καλλιθέας κατατάσσονται στις περιοχές αυξημένης τουριστικής πίεσης, γεγονός που συνεπάγεται αυστηρότερα όρια στις νέες ξενοδοχειακές αναπτύξεις. Παρόμοιο καθεστώς προβλέπεται και για την Ερμούπολη της Σύρου, καθώς και για μεγάλο μέρος της Τήνου, με εξαίρεση τις περιοχές Εξωμβούργου και Πανόρμου.
Στην Κρήτη, οι τουριστικά επιβαρυμένες περιοχές των Μαλίων και της Χερσονήσου στο Ηράκλειο, αλλά και η Νέα Κυδωνία στα Χανιά, εντάσσονται επίσης στις κορεσμένες ζώνες, όπου οι νέες τουριστικές επενδύσεις θα υπόκεινται πλέον σε αυστηρότερους περιορισμούς.
