Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επέστρεψε δυναμικά τον Απρίλιο, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 5,4%, από 2% έναν χρόνο πριν, ενώ μόνο σε σχέση με τον Μάρτιο οι τιμές αυξήθηκαν κατά 1,5%. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις όχι μόνο επιμένουν, αλλά επεκτείνονται σε κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας, από τη στέγαση και την ενέργεια έως τις μεταφορές και την εστίαση.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι αυξήσεις δεν περιορίζονται πλέον σε λίγες κατηγορίες προϊόντων. Η στέγαση κατέγραψε ετήσια άνοδο 13,8%, οι μεταφορές 10%, ενώ τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια αυξήθηκαν κατά 6,1%. Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι ανατιμήσεις στην ενέργεια, με το πετρέλαιο θέρμανσης να αυξάνεται κατά 53,2%, τα καύσιμα αυτοκινήτου κατά 17,1% και το φυσικό αέριο κατά 19,3%. Τα στοιχεία αυτά προμηνύουν ότι η ακρίβεια θα συνεχίσει να πιέζει τα νοικοκυριά τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται σταδιακά σε όλη την οικονομία.
Η εικόνα στις τιμές των τροφίμων είναι πιο σύνθετη. Παρότι σε μηνιαία βάση σημειώθηκαν ορισμένες μειώσεις σε λαχανικά, τυριά και πουλερικά, σε ετήσια βάση οι ανατιμήσεις παραμένουν ισχυρές. Το μοσχάρι αυξήθηκε κατά 19,2%, τα φρούτα κατά 7,5%, τα λαχανικά κατά 7,1% και ο καφές κατά 7,9%. Η μοναδική σημαντική αποκλιμάκωση καταγράφηκε στο ελαιόλαδο, με πτώση 17,9%, εξέλιξη που οφείλεται κυρίως στην αποκατάσταση της παραγωγής μετά την περσινή κρίση προσφοράς. Ωστόσο, η συνολική εικόνα δείχνει ότι τα βασικά είδη διατροφής εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά, διατηρώντας υψηλή την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.
Οι προοπτικές για τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθούν κυρίως από τρεις παράγοντες: τις διεθνείς τιμές ενέργειας, την πορεία του τουρισμού και τη δυναμική των ενοικίων. Η τουριστική περίοδος αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τις τιμές στις μεταφορές, στην εστίαση και στη διαμονή, καθώς η αυξημένη ζήτηση παραδοσιακά μετακυλίεται στον καταναλωτή. Παράλληλα, η στεγαστική κρίση συνεχίζει να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, με τα ενοίκια να αυξάνονται σταθερά και να επιβαρύνουν ιδιαίτερα τα αστικά νοικοκυριά.
Παράλληλα, υπάρχουν ακόμη καθυστερημένες επιδράσεις από τις προηγούμενες αυξήσεις κόστους. Πολλές επιχειρήσεις απορρόφησαν μέρος των ανατιμήσεων τους προηγούμενους μήνες, αλλά τώρα περνούν σταδιακά το κόστος στις τελικές τιμές. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στα τρόφιμα, όπου συνεχίζονται οι αυξήσεις σε κρέατα, φρούτα, λαχανικά και καφέ.
Η εικόνα αυτή σημαίνει ότι μέχρι το φθινόπωρο οι τιμές πιθανότατα θα συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά, έστω και με διαφορετική ένταση ανά κλάδο. Μόνο εάν υπάρξει σημαντική αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές ενέργειας ή επιβράδυνση της ζήτησης στην οικονομία θα μπορούσε να φανεί ουσιαστική υποχώρηση του πληθωρισμού προς το τέλος του έτους.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι κυβερνητικές προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν λιγότερο σε οριζόντιες επιδοτήσεις και περισσότερο σε παρεμβάσεις που ενισχύουν τον ανταγωνισμό και περιορίζουν τις δομικές αιτίες της ακρίβειας. Η αγορά ενέργειας παραμένει βασικός πυρήνας του προβλήματος και απαιτείται αυστηρότερη εποπτεία στις χρεώσεις και τα περιθώρια κέρδους. Αντίστοιχα, στην αγορά τροφίμων χρειάζονται εντατικότεροι έλεγχοι στην εφοδιαστική αλυσίδα και μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές παραγωγού και λιανικής.
