Η φονική έκρηξη στην μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα» στα Τρίκαλα φέρνει με τον πιο τραγικό τρόπο στην επιφάνεια το ζήτημα των ευθυνών που διαχέονται με τέτοιο τρόπο ώστε κανείς στο τέλος να μην θεωρείται – με σαφήνεια -υπεύθυνος ώστε να τιμωρείται.
Είτε πρόκειται για τους απαιτούμενους ελέγχους που οφείλει να κάνει το κράτος. Είτε πρόκειται για θέματα συντήρησης που βαραίνουν τις εταιρείες. Είτε πρόκειται για κενά στον νόμο που τροφοδοτούν την αδράνεια και τον ωχαδελφισμό. Είτε πρόκειται για καταγγελίες που μένουν στο συρτάρι.
Πριν 4 μήνες είχε υποβάλλει μελέτη για νέες δεξαμενές
Τι έχει συμβεί, όμως, στην πρόσφατη τραγωδία στο εργοστάσιο Βιολάντα; Σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews η συγκεκριμένη εταιρεία είχε υποβάλλει τον Σεπτέμβριο του 2025 – τέσσερις μήνες πριν από την έκρηξη που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες γυναίκες – μελέτη πυρασφάλειας για μία νέα μονάδα δεξαμενών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Υπεύθυνη για τον έλεγχο της μελέτης – αυτό συμβαίνει για όλες τις εγκαταστάσεις υγραερίου- είναι αποκλειστικά η πυροσβεστική.
Τα τραγελαφικά του νόμου
Και κάπου εδώ αρχίζουν τα τραγελαφικά του νόμου.
Όταν η βιοτεχνία- βιομηχανία αξιολογείται ως «χαμηλής επικινδυνότητας» μονάδα δεν απαιτείται καν η έκδοση πιστοποιητικού. Αυτό σημαίνει ότι η πυροσβεστική εγκρίνει ή διορθώνει την μελέτη πυρασφάλειας (τι υλικά πρέπει να χρησιμοποιηθεί , αν είναι σωστές οι προδιαγραφές κλπ) αλλά δεν υποχρεούται να κάνει αυτοψία κατά την κατασκευή της μονάδας ή αμέσως μετά.
Στις μόνες περιπτώσεις που επιβάλλεται πιστοποιητικό και αυτοψία είναι όταν μια επιχείρηση θεωρείται «υψηλής επικινδυνότητας» , κατασκευάζει, δηλαδή, εύφλεκτα υλικά.
Έλεγχος μέχρι και μετά από 3 χρόνια!
Και υπάρχει και κάτι καλύτερο. Ο νόμος δεν απαιτεί ούτε άμεσο έλεγχο των εγκαταστάσεων. Συγκεκριμένα προβλέπει ότι ο πρώτος έλεγχος πρέπει να γίνει μέσα σε διάστημα 36 μηνών, δηλαδή μέσα στα επόμενα τρία χρόνια από την κατασκευή της!
Ακόμη, όμως, και αν υποθέσουμε ότι η πυροσβεστική έσπευδε να κάνει δειγματοληπτικό έλεγχο στο συγκεκριμένο εργοστάσιο θα ήταν υποχρεωμένη –και συνεπώς υπόλογη- να βρει την διαρροή;
Όχι κατ’ ανάγκη είναι η απάντηση. Η πυροσβεστική έχει ευθύνη να ελέγξει αν έγινε σωστά η εγκατάσταση σύμφωνα με τη μελέτη. Αν μπήκαν τα σωστά υλικά ή οι ανιχνευτές κλπ.
Άλλος υπεύθυνος για τις σωληνώσεις
Για τους σωλήνες που είναι κρυμμένοι στους τοίχους η πυροσβεστική δηλώνει αναρμόδια. Σύμφωνα με τον Αντιπύραρχο Δημήτρη Λιότσιο ο έλεγχος των σωληνώσεων είναι αρμοδιότητα του συντηρητή της εταιρείας.
Εκτός και αν υπάρχει συγκεκριμένη καταγγελία ή υποπέσει κάτι στην αντίληψη της κατά τον έλεγχο.
Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι διαμορφώνονται όλα εκείνα τα στοιχεία που καθιστούν την λειτουργία κάθε επιχείρησης εν δυνάμει ανεξέλεγκτη. Αφού κανείς δεν έχει τον φόβο ότι θα υποστεί σε τακτά χρονικά διαστήματα την βάσανο του ελέγχου για να δώσει την απαιτούμενη προσοχή.
Τι ελέγχει η Επιθεώρηση Εργασίας
Διότι ακόμη και η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας διενεργεί δειγματοληπτικούς ελέγχους (συνήθως ανά διετία) αλλά κυρίως ενεργοποιείται μόνο όταν υπάρχει επίσημη καταγγελία. Δεδομένου ότι υπάρχει πάντα ο φόβος των εργαζομένων να καταγγείλλουν παρατυπίες για να μην απολυθούν, καταλαβαίνουμε πόσο λιγοστεύει η πιθανότητα να βρει κάποιος το δίκιο του. Σύμφωνα με τον νόμο, πάντως, η Επιθεώρηση Εργασίας είναι υπεύθυνη αυστηρά για τις εργασιακές συνθήκες (ωράρια, συνθήκες εργασίας) και επιβεβαίωση πιστοποιητικών πυρασφάλειας (χωρίς να μπαίνει στην ουσία) ενώ υπάρχει και άλλη κατηγορία ελεγκτών που επιθεωρούν την λειτουργία των μηχανημάτων και του χώρου.
Εξου και τον προηγούμενο χρόνο είχαν γίνει δύο έλεγχοι στο συγκεκριμένο εργοστάσιο μετά από καταγγελίες.
Από τι εξαρτάται η αναβάθμιση της κατηγορίας
Το πόρισμα της πυροσβεστικής δείχνει και άλλες πλημμέλειες. Όπως ότι υπήρχε αδήλωτη εγκατάσταση και κυρίως ότι υπάρχει μαρτυρία εργαζόμενης ότι είχαν παραπονεθεί αρμοδίως ότι εδώ και καιρό μύριζε αέριο και κανείς δεν αντέδρασε.
Αυτή η μαρτυρία – και ενώ η προανάκριση συνεχίζεται- ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που η αστυνομία προχώρησε σε συλλήψεις προσώπων της εταιρείας. Το αν τα πλημμελήματα που αντιμετωπίζει η εταιρία για την ρωγμή στον σωλήνα, τις προειδοποιήσεις για διαρροή και την ύπαρξη ή όχι αισθητήρων μπορεί να μετατρέψει την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από αμέλεια (πλημμέλημα) σε δόλο (κακούργημα) αυτό θα το κρίνει η δικαιοσύνη.
