Η δημοσκόπηση της GPO που δημοσιεύτηκε το Σάββατο στα Παραπολιτικά, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για δύο λόγους. Πρώτον, αποτελεί μια έρευνα με την οποία κλείνει η πολιτική «σεζόν» πριν την ανάπαυλα για τα «μπάνια του λαού». Δεύτερον, αποτυπώνει το πώς προσέλαβαν οι πολίτες το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ το οποίο ολοκληρώνει τον πρώτο κύκλο του.
Στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ είναι στο 23% (-3% από τη μέτρηση του Ιουνίου), το ΠΑΣΟΚ στο 11,2% (-1,5%), η Πλεύση Ελευθερίας 10,5% (-2%), Ελληνική Λύση 9,4% (+0,1%), ΚΚΕ 7,2% (στα ίδια) ΣΥΡΙΖΑ 5% (-0,2%). Οι αναποφάσιστοι καταγράφηκαν στο 17,7% από το 12,1% τον προηγούμενο μήνα, σημειώνοντας αύξηση 5,6%.
Τα ευρήματα
Αξίζει να σταθούμε σε 5 βασικά ευρήματα της δημοσκόπησης.
1. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ προκαλεί πολιτική ζημιά στην κυβέρνηση. Το προηγούμενο διάστημα είχαν δει το φως της δημοσιότητας αρκετά δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία οι δημοσκοπήσεις του Μαξίμου έδειχναν ότι η ΝΔ δεν πλήττεται από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αυτό διαψεύδεται από τη μέτρηση της GPO. Η απώλεια 3 μονάδων μέσα σε έναν μήνα δεν είναι αμελητέα και δείχνει ότι οι «Φραπέδες» όχι μόνο διέκοψαν την ανάκαμψη της ΝΔ, αλλά την έβαλαν ξανά σε τροχιά πτώσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 93,2% θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πρέπει να επισημανθεί ακόμα ότι το 70,8% κρίνει αρνητικά το έργο της κυβέρνησης και το 68,2% θα ήθελε να εκλεγεί μια άλλη κυβέρνηση στις εκλογές. Τα νούμερα αυτά αναδεικνύουν την πολύ κακή εικόνα της κυβέρνησης στην κοινωνία. Σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή της Μεταπολίτευσης μια κυβέρνηση με 23% στην πρόθεση και 70% δυσαρέσκεια θα θεωρούταν «τελειωμένη». Εν προκειμένω, δεν συμβαίνει αυτό. Η ΝΔ κάνει double score απέναντι στο δεύτερο ΠΑΣΟΚ, από το οποίο τη χωρίζει η χαώδης διαφορά των 11,8 μονάδων.
2. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ φθείρει και το ΠΑΣΟΚ. Η δημοσκόπηση της GPO πρέπει να χτυπήσει καμπανάκι για τη Χαριλάου Τρικούπη. Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται ότι όχι μόνο δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί πολιτικά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά υφίσταται απώλειες σε μια στιγμή που έδειχνε να ανακάμπτει. Η υποχώρηση του ΠΑΣΟΚ οφείλεται σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι η ιστορική σύνδεση του κόμματος με την κακοδιαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Ο δεύτερος και κυριότερος είναι ότι ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της κυβέρνησης κατάφερε να βάλει το ΠΑΣΟΚ στο κάδρο του σκανδάλου, εκμεταλλευόμενος την πολιτεία τοπικών στελεχών του κόμματος. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι δεν πρέπει να υποτιμάται η σημασία που έχουν οι στοχευμένες επικοινωνιακές κινήσεις -στις οποίες η κυβέρνηση έχει υπεροπλία έναντι των αντιπάλων της.
3. H Πλεύση Ελευθερίας έχει χάσει το βηματισμό της. Η απώλεια δύο μονάδων για ένα κόμμα στο επίπεδο του 10%, είναι πολύ μεγάλη. Φαίνεται ότι η υποχώρηση από την επικαιρότητα του ζητήματος των Τεμπών έχει άμεσες επιπτώσεις στην εκλογική επιρροή της Πλεύσης. Επιπλέον, η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της συζήτησης για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Το επόμενο διάστημα θα διαπιστώσουμε αν η Πλεύση έφτασε στο ανώτατο όριό της τους προηγούμενους μήνες και πλέον έχει μπει σε φθίνουσα πορείας. Σε κάθε περίπτωση, αποδεικνύεται ότι ένα κόμμα από ένα σημείο και μετά δεν μπορεί να στηρίζεται σε ένα και μόνο ζήτημα.
4. Παγιώνονται τα χαμηλά ποσοστά για τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μεν περίπου στα ίδια με την προηγούμενη δημοσκόπηση, αλλά δεν δείχνει ότι μπορεί να ανακάμψει. Σε συνδυασμό με τις χαμηλές πτήσεις του Κινήματος Δημοκρατίας (2,3%) και της ΝΕΑΡ (1,4%), η παγίωση του ΣΥΡΙΖΑ στη ζώνη του 5-6% πιστοποιεί το βάθος της κρίσης στην οποία έχει περιέλθει ο χώρος της άλλοτε κραταιάς «κυβερνώσας Αριστεράς».
Σε αυτό το πλαίσιο, παρουσιάζει ενδιαφέρον το 19,5% που δηλώνει ότι είναι πιθανό να ψηφίσει ένα κόμμα Τσίπρα. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι οι ερωτήσεις για κόμματα που δεν υπάρχουν ακόμα, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μονάχα ως ενδείξεις κλίματος. Είναι όμως αξιοσημείωτο ότι η δυνητική ψήφος στον Τσίπρα είναι διπλάσια του αθροίσματος ΣΥΡΙΖΑ, Κινήματος Δημοκρατίας και ΝΕΑΡ, ενώ βρίσκεται στο επίπεδο των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ το 2023.
Κρίση κυβερνησιμότητας
Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η έρευνα της GPO επιβεβαιώνει την κρίση κυβερνησιμότητας της χώρας. Ακόμα και μια επιπόλαιη ανάγνωση της δημοσκόπησης αναδεικνύει το παράδοξο της τρέχουσας συγκυρίας: Ενώ η κυβέρνησης φθίνει, η αντιπολίτευση δεν πείθει ως εναλλακτική λύση. Την ώρα που η ΝΔ πιάνει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά που είχε ποτέ κυβερνών κόμμα, η αξιωματική βρίσκεται μόλις στο 11,2%. Τα δύο κόμματα αθροίζουν μόλις 34,2%. Ανάλογο είναι και το εύρημα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Την ώρα που η κυβερνητική διαχείριση του σκανδάλου κρίνεται αρνητικά από το 74,5%, η στάση του ΠΑΣΟΚ απορρίπτεται από το 69,1%. Αλλά θα αρκούσε να σημειώσουμε την ταυτόχρονη πτώση των τριών μεγαλύτερων κομμάτων για να φανεί το τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει η πολιτική ζωή.
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η κατάσταση μοιάζει με αυτή που διαμορφωνόταν τις παραμονές του Μαΐου του 2012. Ωστόσο, οι μεγάλες διαφορές είναι ότι σήμερα η απογοήτευση έχει πάρει τη θέση της οργής, ενώ δεν φαίνεται στον ορίζοντα μια νέα ορμητική δύναμη που θα μπορούσε να διαμορφώσει μια νέα εικόνα, όπως ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ το 2012. Πού μπορεί να οδηγηθεί λοιπόν μια χώρα με φθίνουσα κυβέρνηση και αδύναμη αντιπολίτευση; Κανείς και καμιά δεν μπορεί να απαντήσει. Πλέουμε σε αχαρτογράφητα νερά.
