Όποιοι περίμεναν να τελειώσουμε με τις εκλογές για να μπούμε σιγά σιγά σε mood διακοπών, διαψεύστηκαν πανηγυρικά. Αμέσως μετά τις κάλπες της περασμένης Κυριακής δεν ενέσκηψε μόνο μετεωρολογικός καύσωνας αλλά και πολιτικός. Από την Κυριακή το βράδυ έχουν ξεκινήσει ραγδαίες εξελίξεις τόσο στο κυβερνητικό στρατόπεδο όσο και στην προοδευτική αντιπολίτευση.
Αφετηρία αυτών των εξελίξεων ήταν τα δυσμενή αποτελέσματα για τη Νέα Δημοκρατία, τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ.
Το 41% που δεν υπάρχει πια
Ασφαλώς η πιο σημαντική πολιτική επίπτωση των εκλογικών αποτελεσμάτων ήταν η αλλαγή σελίδας σε ό,τι αφορά την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Το 28,31% και η απώλεια 12 μονάδων από τις εκλογές του 2023 αποτελεί μια πολύ σοβαρή ήττα για την κυβέρνηση και προσωπικά για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Είναι η πρώτη φορά την τελευταία πενταετία που ραγίζει η απόλυτη κυριαρχία Μητσοτάκη, κάτω από την πίεση της λαϊκής δυσαρέσκειας για την ακρίβεια και την υποχώρηση της αγοραστικής δύναμη.
Το πλήγμα στην κυβέρνηση δεν σημαίνει βέβαια ότι επίκειται η… κατάρρευσή της. Σημαίνει όμως ότι το επόμενο διάστημα θα είμαστε απέναντι σε μια κυβέρνηση που μόνο παντοδύναμη δεν θα είναι. Το γεγονός ότι άλλαξε η σελίδα για την κυβέρνηση, το αναγνώρισε ο ίδιος ο πρωθυπουργός στη συνέντευξή του στον Alpha, όπου δήλωσε: «Το 41% ήταν ένα ποσοστό το οποίο μας έδωσε ο ελληνικός λαός σε μία χρονική στιγμή. Το 41% είναι 158 έδρες, είναι η κοινοβουλευτική μας πλειοψηφία. Αυτό, το 41%, δεν υπάρχει πια σήμερα. Και αυτό μπορεί να είναι ανακουφιστικό».
Η αποδυνάμωση της κυβέρνησης θα απελευθερώσει δυνάμεις τόσο στο πολιτικό όσο και στο επιχειρηματικό πεδίο, οι οποίες το τελευταίο διάστημα ασφυκτιούσαν από τις «καθεστωτικές» κυβερνητικές πρακτικές.
Κινήσεις Μητσοτάκη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης λογικά θα προβεί σε μια σειρά από κινήσεις για να αποτρέψει την παγίωση της αίσθησης ότι η κυβέρνηση έχει πάρει την κατιούσα -αίσθηση που λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Ο ανασχηματισμός είναι προ των πυλών και μένει να δούμε τι κινήσεις θα γίνουν για να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια και να «μαζευτούν» οι απώλειες από τα δεξιά. Παρά τη δήλωση Μητσοτάκη ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία, η πολιτική παράδοση των τελευταίων δεκαετιών υποδεικνύει ότι όταν μια κυβέρνηση υποχωρεί, αρχίζει να αναζητεί παράθυρο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες για να αποφύγει την ήττα.
ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ
Τα πράγματα τείνουν να γίνουν χαοτικά στα κεντροαριστερά κόμματα. Την Κυριακή το βράδυ άνοιξαν οι ασκοί του Αιόλου άνοιξαν προκαλώντας φουρτούνες σε Κουμουνδούρου και Χαριλάου Τρικούπη. Την ώρα που η ΝΔ έχανε 12 μονάδες, ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε 3, ενώ το ΠΑΣΟΚ κέρδισε λιγότερο από 1. Το παράδοξο είναι ότι αν η ΝΔ είχε υπερβεί το 30% τα πράγματα θα ήταν πιο εύκολα για τους Ανδρουλάκη και Κασσελάκη. Είναι πιο εύκολο όταν χάνεις επειδή σε έχει κερδίσει ένας πολύ ανώτερος αντίπαλος από ό,τι όταν χάνεις ενώ έχει χάσει και ο βασικός αντίπαλός σου.
Στον ΣΥΡΙΖΑ μια σειρά από στελέχη όπως οι Δ. Τεμπονέρας, Ο. Γεροβασίλη, θ. Θεοχαρόπουλος και Γ. Ραργκούσης, ζήτησαν άμεσες πρωτοβουλίες για τη σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων, χωρίς αποκλεισμούς. Επί της ουσίας, οι τοποθετήσεις αυτών των στελεχών αμφισβήτησαν το αφήγημα Κασσελάκη περί εκλογικής επιτυχίας του ΣΥΡΙΖΑ και απέρριψαν την τοξικότητα απέναντι στη Νέα Αριστερά.
Από την πλευρά του, ο κ. Κασσελάκης δήλωσε πρόθυμος για συνεργασίες με το ΠΑΣΟΚ στο κοινοβουλευτικό πεδίο, αλλά απέρριψε με κατηγορηματικό τρόπο οποιαδήποτε σχέση με τη Νέα Αριστερά. Μάλιστα, έδειξε την πόρτα εξόδου σε όποια στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ εντάσσουν στις προτάσεις συνεργασίας και το κόμμα του Αλέξη Χαρίτση. Το μπραντεφέρ στον ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχιστεί, ενώ πλέον πολλά βλέμματα στρέφονται στον Αλέξη Τσίπρα ο οποίος παραμένει σιωπηλός προς το παρόν.
Θέμα ηγεσίας
Στο ΠΑΣΟΚ τα πράγματα είναι πολύ πιο σοβαρά αφού μπορεί να γίνει λόγιος για ανοιχτή εσωκομματική κρίση. Ο Οδυσσέας Κωνστντινόπουλος ζήτησε με επιστολή του να ξεκινήσει η διαδικασία εκλογής αρχηγού άμεσα και όχι το φθινόπωρο του 2025 όπως προβλέπει το καταστατικό του κόμματος. Ανάλογη είναι η στάση των Νίκου Παπανδρέου, Παύλου Γερουλάνου και Νάντιας Γιαννακοπούλου. Λογικά υποψηφιότητες για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ θα θέσουν οι Μανώλης Χριστοδουλάκης, Παύλος Γερουλάνος και Μιχάλης Κατρίνης.
Άδηλες είναι ακόμα οι προθέσεις του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα. Το ερώτημα όμως είναι τι θα πράξει ο Νίκος Ανδρουλάκης. Θα σηκώσει το γάντι για την εκλογή ηγεσίας ή θα κάνει ντρίμπλα με την διεξαγωγή εκτάκτου συνεδρίου το φθινόπωρο; Το non paper που μοιράστηκε χτες από τη Χαριλάου Τρικούπη απορρίπτει το αίτημα για την άμεση διεξαγωγή εκλογών για την ηγεσία, αναφέροντας ότι «το χρονοδιάγραμμα των διαδικασιών θα ακολουθηθεί κατά γράμμα σύμφωνα με το καταστατικό». Ωστόσο, η πίεση είναι πολύ μεγάλη και δεν είναι απίθανο ο Νίκος Ανδρουλάκης να αλλάξει τελικά στάση.
Σε κάθε περίπτωση, μόνο χαλαρό δεν θα είναι το καλοκαίρι για τα πολιτικά πράγματα.
