Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη κατηγορείται για την πρόθεσή της να συγκαλύψει τις εγκληματικές ευθύνες που σχετίζονται με την εθνική τραγωδία στα Τέμπη με τους 57 νεκρούς.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις του Politico, η κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να διερευνήσει την πιθανή ποινική ευθύνη δύο πρώην υπουργών Μεταφορών.
«Διαδηλωτές ξεχύθηκαν στους δρόμους πέρυσι αφού 57 άνθρωποι, πολλοί από τους φοιτητές, έχασαν τη ζωή τους στο χειρότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα της χώρας, στις 28 Φεβρουαρίου. Κατηγόρησαν την κακοδιαχείριση και διαφθορά σε ανώτατο επίπεδο για τη μετωπική σύγκρουση ανάμεσα σε φορτηγό τρένο και επιβατικό στα Τέμπη στα βόρεια της χώρας», υπενθυμίζει το δημοσίευμα.
Σε επιστολή που απέστειλε η εισαγγελέας της EPPO Πόπη Παπανδρέου στις 2 Ιουνίου στις ελληνικές αρχές, και η οποία ήρθε σε γνώση του Politico, σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια της έρευνας για το δυστύχημα «προέκυψαν υποψίες σχετικά με φερόμενα ποινικά αδικήματα που διαπράχθηκαν από πρώην μέλη της ελληνικής κυβέρνησης».
«Αυτά τα φερόμενα ποινικά αδικήματα αφορούν παράβαση καθήκοντος που διέπραξε ο πρώην υπουργός Χρήστος Σπίρτζης και κατάχρηση που διέπραξε ο πρώην υπουργός Κωνσταντίνος Αχ. Καραμανλής», έγραφε στο έγγραφο η Πόπη Παπανδρέου, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
«Σας ζητάμε να προχωρήσετε τις δικές σας ενέργειες», συνέχιζε η ίδια.
«Η ελληνική κυβέρνηση έθαψε πολιτικά την υπόθεση»
Μόνο η Βουλή μπορεί να διεξάγει έρευνες για τέτοιες καταγγελίες σε βάρος πρώην υπουργών, εξαιτίας μιας ιδιαιτερότητα της ελληνικής νομοθεσίας, αναφέρει η Politico.
Ωστόσο, «η ελληνική κυβέρνηση έθαψε πολιτικά την υπόθεση», γράφει το Politico, «χρησιμοποιώντας την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία για να απορρίψει την ανάγκη σύστασης διερευνητικής επιτροπής».
Αρχικά, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απέδωσε το περιστατικό σε «τραγικό ανθρώπινο λάθος», αλλά αναγκάστηκε να αλλάξει στάση αφού κατηγορήθηκε ότι προσπάθησε να συγκαλύψει τον ρόλο της κυβέρνησης.
«Η Επιτροπή γνωρίζει για την κατάσταση»
«Εναπόκειται στην Επιτροπή να παρακολουθεί τις ασυμβατότητες του εθνικού δικαίου με το δίκαιο της ΕΕ», δήλωσε η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας Laura Codruța Kövesi σε συνέντευξή της στο Politico, όταν ρωτήθηκε για το μπλοκάρισμα στην Ελλάδα.
«Η Επιτροπή γνωρίζει για την κατάσταση, είναι πολύ δημόσια, αλλά το τι θα κάνει, δεν μπορώ να το σχολιάσω».
Ευθύνη των υπουργών
Ο Καραμανλής παραιτήθηκε μετά το δυστύχημα, λέγοντας ότι παραιτείται «ως βασική ένδειξη σεβασμού στη μνήμη των ανθρώπων που έχασαν τόσο άδικα τη ζωή τους».
Στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου επανεξελέγη στις Σέρρες με το κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας.
Ο Χρήστος Σπίρτζης, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Μεταφορών υπό την προηγούμενη αριστερή κυβέρνηση υπό τον ΣΥΡΙΖΑ, δεν επανεξελέγη.
Η Παπανδρέου της ΕΡPΟ έγραψε ότι παραπέμπει τον Σπίρτζη για «το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος»
Έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για τον Καραμανλή, λέγοντας ότι παραπέμπει την υπόθεσή του για «το αδίκημα της υπεξαίρεσης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ελληνικού Δημοσίου, από το οποίο η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά τα 120.000 ευρώ» σε σχέση με επισκευές και αναβαθμίσεις σιδηροδρομικών σηματοδοτών και διακοπτών.
Η δικογραφία της EPPO για τους Σπίρτζη και Καραμανλή παραπέμφθηκε στον Άρειο Πάγο και από εκεί στο ελληνικό κοινοβούλιο.
Στη συνέχεια, το Κοινοβούλιο έπρεπε να αποφασίσει εάν θα συγκροτήσει προανακριτική επιτροπή για να διερευνήσει εάν η υπόθεση θα έπρεπε να παραπεμφθεί σε ειδικό δικαστήριο.
Ο ελληνικός Άρειος Πάγος απέστειλε τους φακέλους της υπόθεσης στον Κωνσταντίνο Τασούλα, πρόεδρο της Βουλής, στις 29 Ιουνίου, σύμφωνα με έγγραφο που είδε το Politico.
Τον Νοέμβριο, το κοινοβούλιο εξέτασε αν θα συσταθεί προκαταρκτική επιτροπή έρευνας για πρώην υπουργούς, συμπεριλαμβανομένων των Σπίρτζη και Καραμανλή.
Το κεντροαριστερό κόμμα ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε στο πόρισμα της EPPO κατά τη διάρκεια της συζήτησης και υποστήριξε την ιδέα.
«Η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο»
Τελικά, ωστόσο, η πρόταση απορρίφθηκε και η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο.
Ο κ. Σπίρτζης δήλωσε στο Politico ότι ο ίδιος προσωπικά είχε υποστηρίξει τη σύσταση προκαταρκτικής έρευνας από το κοινοβούλιο ως τρόπο απόρριψης των κατηγοριών εναντίον του και πρόσθεσε ότι είχε ζητήσει να αντιμετωπιστεί όπως κάθε άλλος Έλληνας πολίτης. Πρόσθεσε ότι δεν πρέπει να υπάρξει παραγραφή λόγω της ειδικής ρύθμισης για τους υπουργούς.
«Δυστυχώς, η Νέα Δημοκρατία δεν υποστήριξε το αίτημά μου», πρόσθεσε.
¨Μιλώντας στη Βουλή στα τέλη Νοεμβρίου, είπε ότι η έρευνα θα αποδείξει την αθωότητά του και θα δώσει «μια οριστική απάντηση στην προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να διασπείρει την πολιτική ευθύνη».
Ο Καραμανλής δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό και παρέπεμψε σε μια ομιλία που έκανε τον Νοέμβριο.
Κατά την ομιλία του στη Βουλή, ο Καραμανλής δήλωσε ότι αντιτίθεται στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για σύσταση εξεταστικής επιτροπής.
«Παραιτήθηκα αμέσως και δημοσιοποίησα την παραίτησή μου, επιστρέφοντας (από τα Τέμπη) και πριν καν φτάσω στην Αθήνα», είπε. «Αυτό υπαγορεύτηκε από την ηθική και τις αρχές μου. Ανέλαβα την αντικειμενική πολιτική ευθύνη όχι μόνο για τη δική μου θητεία, αλλά και για τις θητείες όλων των προκατόχων μου. Αυτό είναι εξαιρετικά σπάνιο στα πολιτικά ήθη της χώρας μας».
Η κυβέρνηση της Ελλάδας και το γραφείο του προέδρου της Βουλής δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού.
Η Βουλή αποφάσισε τελικά τη σύσταση ευρύτερης κοινοβουλευτικής έρευνας για τη «διερεύνηση του εγκλήματος στα Τέμπη και όλων των σχετικών πτυχών».
Ωστόσο, η αξιοπιστία της έχει ήδη υπονομευθεί. Αντί να επικεντρωθεί στο δυστύχημα, η έρευνα διατρέχει όλη την ιστορία του ελληνικού σιδηροδρομικού συστήματος τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ η κυβερνητική πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας απέρριψε τις προτάσεις για διακομματική εκπροσώπηση στην έδρα.
«Πού είναι λοιπόν η προσπάθεια όπου θα αποκαλυφθεί η αλήθεια;»
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν την κυβέρνηση για συγκάλυψη, ενώ την περασμένη εβδομάδα η οικογένεια του μηχανοδηγού που έχασε τη ζωή του στο δυστύχημα απέστειλε νομική ανακοίνωση στην επιτροπή, κατηγορώντας τον εκπρόσωπο της Νέας Δημοκρατίας στην επιτροπή ότι «προσπαθεί να μεταθέσει την ευθύνη στον αποβιώσαντα μηχανοδηγό χρησιμοποιώντας ιατρικά έγγραφα, δημιουργώντας εντυπώσεις για ιατρικά προβλήματα που δήθεν τον καθιστούσαν ανίκανο για εργασία».
«Πού είναι λοιπόν η προσπάθεια όπου θα αποκαλυφθεί η αλήθεια;» αναρωτήθηκε η Μαρία Καρυστιάνου, η οποία έχασε την 20χρονη κόρη της στο δυστύχημα, μιλώντας στην εξεταστική την Τετάρτη. «Όταν έμαθα πώς λειτουργούσε ο σιδηρόδρομος, δεν θα φόρτωνα ούτε λαχανικά σε αυτόν».
Η ίδια επέμεινε ότι θα έπρεπε να καταθέσει σε δικαστήριο και όχι στο κοινοβούλιο, καταγγέλλοντας ότι οι νομοθέτες δεν έχουν την αρμοδιότητα για μια τέτοια έρευνα. Διαμαρτυρόμενη για την ασυλία που απονεμήθηκε στον Καραμανλή ως βουλευτή, κατηγόρησε τους συναδέλφους του ότι δεν έχουν «νομική υπόσταση», για να αναλάβουν μια υπόθεση που στέρησε «τις ζωές τόσων νέων ανθρώπων».
