Όπως αναφέρει το Ποτάμι στην πρόταση νόμου στην σύγχρονη μετανεωτερική εποχή της παγκοσμιοποίησης, παρά την δημιουργία πλείστων όσων Διεθνών Οργανισμών, την κατοχύρωση του Διεθνούς Δικαίου και των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και την παρέλευση της σχετικά ειρηνικής εβδομηντάχρονης περιόδου από το 1945, η ασφάλεια των κρατών εξακολουθεί να μην ακολουθεί ασφαλή γραμμική πορεία. Μετά την 9/11 απρόβλεπτοι και προβλεπτοί παράγοντες στο εσωτερικό, στο διακρατικό και το διεθνές περιβάλλον κάθε χώρας δημιουργούν πολυπλοκότητα και αίσθημα ανασφάλειας.
Ακριβώς εξαιτίας αυτού του πολύπλοκου και πολυεπίπεδου διεθνούς σκηνικού αναδύεται το χρέος της πολιτείας κάθε κράτους να μελετά, να εξετάζει, να θέτει προτεραιότητες, να αξιολογεί, να αναστοχάζεται και να αναπροσαρμόζει την πολιτική της ενόψει των διεθνών, διακρατικών ή εσωτερικών προκλήσεων σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο.
Οι πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις της τελευταίας δεκαετίας Νοτιοανατολική Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή έχουν φέρει την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της χώρας μας στο προσκήνιο της διεθνούς διπλωματίας, καθώς οι πόλεμοι, οι απώλειες ζωών, οι μετακινήσεις πληθυσμών και η γενικευμένη ανασφάλεια για την τύχη των πετρελαϊκών κέντρων και των λοπών χερσαίων και υποθαλάσσιων πλουτοπαραγωγικών περιοχών συνθέτουν τοπίο αναστάτωσης και ανασφάλειας για ολόκληρο τον κόσμο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα έχει εμπλακεί μέχρι τώρα κυρίως λόγω των προσφυγικών ροών και της διαχείρισης των προσφύγων, που διασχίζουν τα σύνορα προς την Ευρώπη από την Τουρκία, καθώς η γεωπολιτική και γεωγραφική θέση της Ελλάδας λειτουργεί ως φυσικό και πολιτικό σύνορο της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ασία, την Τουρκία και την Μέση Ανατολή.
Παρουσιάζεται, λοιπόν, για την Ελλάδα η αδήριτη ανάγκη για μία νέα προσέγγιση εθνικού συντονισμού με έμπρακτο σχεδιασμό εφικτών και εφαρμόσιμων πράξεων, ώστε η χώρα να είναι προετοιμασμένη για κάθε σοβαρό βήμα και για κάθε ενδεχόμενο. Αλλωστε, πολλές δυτικές χώρες έχουν υιοθετήσει εδώ και χρόνια και υπό διάφορες μορφές την θέσπιση ενός Συμβουλίου για την Εθνική Ασφάλειά τους. Σε αυτό ανταποκρίνεται η δημιουργία του «Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας» (Σ.Ε.Α.) όπου θα εδράζεται σε προϋποθέσεις νηφαλιότητας, αίσθησης και γνώσης του διεθνούς δικαίου, της στρατηγικής και της διπλωματίας, ώστε να γνωμοδοτεί επί των εθνικών θεμάτων από τη συντριπτική πλειοψηφία των δημοκρατικών κομμάτων και να αποφεύγεται η περιστασιακή αντιμετώπιση των προκλήσεων.
Πρόκειται για όργανο, το οποίο θα εκφράζει μία πολιτική δομή που επιτρέπει ένα κοινό τόπο και αδιαίρετο τρόπο σκέψης και συνεργασίας σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Οα υπάγεται σε τακτικό κοινοβουλευτικό έλεγχο και ενημέρωσης του Εθνικού Κοινοβουλίου υπό την έννοια της απόδοσης λόγου προς το λαό.
ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ
Η θεσμοθέτηση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (Σ.Ε.Α.) θα συνεπικουρεί την εκάστοτε κυβέρνηση στην λήψη κρίσιμων αποφάσεων με γνωμοδοτικές αρμοδιότητες για την διαμόρφωση της πολιτικής της χώρας σε θέματα, που σχετίζονται με την εξωτερική πολιτική, τη στρατηγική άμυνα, τον συντονισμό πληροφοριών, την ασφάλεια των πολιτών του και των ζωτικών του πόρων.
Έργο της ΣΕΑ είναι η συνδιαμόρφωση σε ανώτατο επίπεδο ενός συγκεκριμένου αλλά και συνεχώς επικαιροποιούμενου Σχεδιασμού Εθνικής Ασφάλειας, με θεσμικά κείμενα, ώστε να αποσαφηνίζονται οι εθνικοί στόχοι. Με αυτό τον τρόπο, το Υπουργείο Αμυνας και οι Ένοπλες Δυνάμεις, το Υπουργείο Εξωτερικών και οι Έλληνες Διπλωμάτες και όλοι οι αρμόδιοι φορείς θα αποκτούν σαφή εικόνα των στόχων του κράτους, θα κινούνται επί τη βάσει ενός καλά σχεδιασμένου "οδικού χάρτη" με γνώμονα το εθνικό συμφέρον.
Βασική αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας αποτελεί η επίβλεψη εφαρμογής όλων των θεμάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια της χώρας και αφορούν την εξωτερική πολιτική, τη στρατηγική άμυνα, τον συντονισμό πληροφοριών και την ασφάλεια των πολιτών και των πόρων. Πιο συγκεκριμένα, στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας εντάσσονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:
• Θέματα διπλωματικής και αμυντικής αντιμετώπισης απειλών κατά της χώρας, και μέτρων και διαδικασιών για την αποτροπή, ανίχνευση και απάντηση στους συναρτώμενους κινδύνους,
• Θέματα ανάπτυξης και βελτίωσης της συνεργασίας των αρμόδιων για την ασφάλεια της χώρας φορέων,
• Θέματα σχετικά με την ποιοτική αναβάθμιση, στελέχωση και λειτουργικότητα των φορέων αυτών,
• Θέματα σχετικά με τον συντονισμό των πληροφοριών,
• Θέματα σχετικά με την ασφάλεια των πολιτών και των ζωτικών για τη χώρα πόρων,
• Μείζονα θέματα εσωτερικής τάξης.
Με τη θέσπιση και την συνεπή οργάνωση, λειτουργία και διοίκηση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (Σ.Ε.Α.) διαχέεται το μήνυμα όχι μόνο στο εξωτερικό, αλλά και στους πολίτες της χώρας μας ότι υπάρχει η δυνατότητα να χειριστούμε το μέλλον της λαμβάνοντας υπόψη τις δυνάμεις στο εσωτερικό και τις συνθήκες στο εξωτερικό της.
Βασική ενοποιός προϋπόθεση αποτελεί η δεδηλωμένη βούληση των κομμάτων να χαράξουν από κοινού τις βασικές γραμμές για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια της Ελλάδας. Η διαμορφωθείσα κατάσταση με τις προκλήσεις δεν αμβλύνεται με θυμικές αντιδράσεις ή διακομματικές αντιπαλότητες. Αλλωστε, σκοπός της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής αποτελεί η ειρηνική πρόοδος και η αποφυγή αναταράξεων που θα μπορούσαν να την ανακόψουν. Γι' αυτό η κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση προϋποθέτουν συνεννόηση και συναίνεση δίχως αντιπαλότητες φορέων, προσώπων και κομμάτων.
Ως προς τη σύνθεση των συμμετεχόντων στο Σ.Ε.Α., ορίζεται ότι αυτό θα υπάγεται απευθείας στον
Πρωθυπουργό, ο οποίος θα το συγκαλεί, θα το συντονίζει και θα προεδρεύει στις συνεδριάσεις του.
Σε αυτό θα συμμετέχουν μόνιμα οι
α) οι πρώην Πρωθυπουργοί,
β) οι Αρχηγοί των κομμάτων της Βουλής,
γ) ο Υπουργός Εξωτερικών,
δ) ο Υπουργός Εθνικής Αμυνας,
ε) ο Υπουργός Εσωτερικών,
στ) ο Υπουργός Οικονομικών,
ζ) ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη,
η) ο Υπουργός αρμόδιος για θέματα Ενέργειας και
θ) ένας Υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ αρμόδιος με ειδική αρμοδιότητα για το Συμβούλιο
Εθνικής Ασφαλείας καθώς και
ι) οι Μόνιμοι Υφυπουργοί Εξωτερικών και Αμυνας,
ια) Μόνιμα θα συμμετέχουν και ο Α/ΓΕΕΘΑ, ο Γ.Γ. του ΥΠΕΞ, ο Γ.Γ. του Υπουργείου Οικονομικών και ο Διοικητής της Ε.Υ.Π.,
ιβ) Κατά περίπτωση θα προσκαλούνται και άλλοι Υπουργοί κατά την κρίση των μονίμων μελών του Σ.Ε.Α..
Για λόγους οργάνωσης και συνέχειας, τον φορέα αυτό θα πλαισιώνει μια Επιτροπή Εποπτείας που θα έχει την επίβλεψη της εκτέλεσης των αποφάσεών του με επικεφαλής είτε τους δύο μόνιμους Υφυπουργούς είτε ένα Υπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ, διορισμένο γι' αυτό το αντικείμενο και μια Γραμματεία που θα τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεών του.
Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας συνέρχεται υποχρεωτικά, τουλάχιστον, τρεις (3) φορές ετησίως και επί πλέον φορές, εφόσον κριθεί αναγκαία η σύγκλησή του ή το επιβάλλουν οι περιστάσεις και έχει ως έργο τον ετήσιο προγραμματισμό και απολογισμό των δράσεων, συντάσσοντας ετήσια Έκθεση Προγραμματισμού Πλάνου Δράσης και Απολογισμού Δράσης, η οποία διαβιβάζεται στον Πρωθυπουργό.
Ο ετήσιος τακτικός προϋπολογισμός δεν θα επιβαρύνεται, καθώς όλοι οι συμμετέχοντες θα είναι εν ενεργεία ή μη, πολιτικοί καθώς και κρατικοί λειτουργοί.
