Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν από τον «Ριζοσπάστη»:
Στο επίκεντρο μιας αποκαλυπτικής έρευνας της «Wall Street Journal» βρέθηκε ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ προωθεί τον ενεργειακό της σχεδιασμό στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βασικό όχημα τον Κάθετο Διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου και πρωταγωνιστές την Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, ελληνικούς επιχειρηματικούς ομίλους και λομπίστες που δραστηριοποιούνται στην Ουάσιγκτον, δίνοντας μια «γεύση» για το πώς προωθούνται τα βρώμικα αυτά σχέδια στα οποία η κυβέρνηση είναι χωμένη μέχρι τα μπούνια, μέσα από συναλλαγές, παρεμβάσεις από την αμερικανική πρεσβεία, ακόμη και «ανατροπές» σε εκλογές.
Το ίδιο ρεπορτάζ άλλωστε αποδίδει στην Γκίλφοϊλ μια δήλωση –μπροστά και στον υπουργό Ενέργειας Παπασταύρου– σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ μπορούν να προκαλέσουν πολιτικές ανατροπές «σε όποια χώρα θέλουμε, και εδώ» στην Ελλάδα, αναφερόμενη στις εξελίξεις στη Ρουμανία, όπου τα αστικά επιτελεία έβαζαν τον λαό να ψηφίζει ώσπου να βγει φιλοΝΑΤΟική κυβέρνηση, επικαλούμενα... υβριδικές επιθέσεις.
Η «αιχμή του δόρατος» για τα σχέδια «ενεργειακής κυριαρχίας»
Πιο συγκεκριμένα, το δημοσίευμα της «Wall Street Journal», που δημοσιεύτηκε στις 25 Σεπτέμβρη, περιγράφει μια σειρά επαφών της Γκίλφοϊλ με κυβερνήσεις των Βαλκανίων, με αντικείμενο την αγορά αμερικανικού LNG, ενώ ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην «Aktor», την κατασκευαστική εταιρεία που μέσω της κοινοπραξίας «Atlantic - SEE LNG» με τη ΔΕΠΑ επιχειρεί να αποκτήσει ρόλο στην αγορά φυσικού αερίου της ευρύτερης περιοχής με όχημα τον Κάθετο Διάδρομο.
Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, η Γκίλφοϊλ ταξίδεψε στη Βουλγαρία και σε άλλες βαλκανικές χώρες προωθώντας τον σχεδιασμό για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ανατολική Ευρώπη. Στη Βουλγαρία, μάλιστα, φέρεται να υποστήριξε συγκεκριμένα τη συνεργασία με την «Aktor».
Η «Wall Street Journal» αναφέρει πως «η κυβέρνηση Τραμπ ήθελε οι σύμμαχοι στην Ανατολική Ευρώπη να αγοράσουν αμερικανικό φυσικό αέριο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων» και στη συνέχεια περιγράφει την παρέμβαση της Γκίλφοϊλ στη βουλγαρική κυβέρνηση υπέρ της «Aktor», ομίλου που μέχρι τότε δεν είχε ιδιαίτερη παρουσία στον χώρο του φυσικού αερίου. Η στροφή του ομίλου στην εμπορία αμερικανικού LNG επισφραγίστηκε πέρυσι, κατά τη διάρκεια του 6ου Διατλαντικού Συνεδρίου Ενεργειακής Συνεργασίας (P-TEC) που διοργάνωσαν από κοινού τα υπουργεία Ενέργειας της Ελλάδας και των ΗΠΑ στην Αθήνα τον περασμένο Νοέμβρη.
Θυμίζουμε ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί βασικό τμήμα του αμερικανικού σχεδιασμού για την αναδιάταξη των ενεργειακών ροών στην Ευρώπη, με την είσοδο αμερικανικού LNG μέσω της Ελλάδας και τη διοχέτευσή του προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία και άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Στόχος, όπως δηλώνεται ανοιχτά από την Ουάσιγκτον και τους υποστηρικτές του σχεδίου, είναι η απεξάρτηση της ΕΕ και της Ευρώπης συνολικά από το ρωσικό φυσικό αέριο και η ενίσχυση των εισαγωγών αμερικανικού LNG.
Μπίζνες δισεκατομμυρίων
Στο πλαίσιο αυτό, τον περασμένο Νοέμβρη η «Aktor» δημιούργησε την «Atlantic - SEE LNG», με συμμετοχή 60% της ίδιας και 40% της ΔΕΠΑ. Έκτοτε η κοινοπραξία έχει ανακοινώσει συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας με εταιρείες σε Βουλγαρία, Ουκρανία, Ρουμανία, Αλβανία και Βοσνία - Ερζεγοβίνη.
Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», τα προ φόρων έσοδα για την «Aktor» από τις συμφωνίες που έχει υπογράψει ή βρίσκονται σε διαδικασία υπογραφής για τη μεταφορά LNG υπολογίζεται ότι μπορούν να φτάσουν τα 1,8 δισ. ευρώ σε βάθος 20 ετών.
Ένα από τα τελευταία τέτοια ενεργειακά ντιλ ήταν αυτό της θυγατρικής του ομίλου, «Aktor LNG USA», με την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Αλβανίας, συμφωνία η οποία προβλέπει την αγορά φυσικού αερίου για 20 χρόνια, ύψους 6 δισ. δολαρίων. Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία υπεγράφη τον περασμένο Απρίλη στα Τίρανα, μεταξύ των δύο εταιρειών και του υπουργείου Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας, παρουσία της Γκίλφοϊλ.
Στο επίκεντρο του ρεπορτάζ της WSJ βρίσκεται ο Χρήστος Μαραφάτσος, ο οποίος εμφανίζεται επανειλημμένα δίπλα στην Γκίλφοϊλ σε συναντήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους στα Βαλκάνια. Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι ο Μαραφάτσος είχε προσληφθεί από την «Aktor» ως λομπίστας στην Ουάσιγκτον για να δημιουργήσει επαφές με τον Λευκό Οίκο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, δηλώνοντας περισσότερα από 440.000 δολάρια εισοδήματα από το λόμπινγκ σε ένα 9μηνο.
Η εφημερίδα τον χαρακτηρίζει μάλιστα «ανεπίσημο "θυρωρό"» της Γκίλφοϊλ, την οποία συνόδευε σε συναντήσεις στην πρεσβευτική της κατοικία, καθώς και με κυβερνητικούς αξιωματούχους σε χώρες της περιοχής – μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη πρακτική για έναν ιδιώτη.
Η WSJ καταγράφει περιπτώσεις στις οποίες ο Μαραφάτσος συμμετείχε σε συναντήσεις της Γκίλφοϊλ με αξιωματούχους χωρίς –όπως αναφέρει– να γίνεται πάντα γνωστό στους συνομιλητές του ότι εργαζόταν για την «Aktor».
Η κυβέρνηση απαντά υπερασπιζόμενη τον Κάθετο Διάδρομο
Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι τον περασμένο Μάρτη, σε δείπνο στην Αθήνα παρουσία Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων, η Γκίλφοϊλ, αναφερόμενη στις ευρωατλαντικές παρεμβάσεις για να ακυρωθεί το αποτέλεσμα των εκλογών στη Ρουμανία, είπε: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε όποια χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ».
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, δήλωσε χθες ότι «δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης» και «ούτε κάτι τέτοιο θα γινόταν ποτέ ανεκτό». Όταν όμως ρωτήθηκε αν ο διάλογος που περιγράφει η «Wall Street Journal» έγινε και τι ακριβώς μετέφερε ο Παπασταύρου, δεν προχώρησε σε συγκεκριμένη διάψευση της επίμαχης φράσης.
Αντίθετα, υπερασπίστηκε χωρίς αστερίσκους τον Κάθετο Διάδρομο, συνολικά την εμπλοκή στους ενεργειακούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ. Διασκεδάζοντας μάλιστα τις εντυπώσεις, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση «δεν εμπλέκεται σε εμπορικούς και επιχειρηματικούς ανταγωνισμούς», αλλά «εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον» μέσω της «ενεργειακής και γεωπολιτικής αναβάθμισης της χώρας».
Το «εθνικό συμφέρον» για το οποίο μιλάει ο Π. Μαρινάκης όμως δεν ταυτίζεται με τα λαϊκά συμφέροντα, που έχουν πληρώσει και συνεχίζουν να πληρώνουν πανάκριβα το κόστος της στροφής στο αμερικανικό LNG, από την οποία θησαυρίζουν οι έμποροι της Ενέργειας και οι εφοπλιστές που το μεταφέρουν.
Σημειωτέον, η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις και στη Ρουμανία. Ο πρόεδρος του ευρωατλαντικού κόμματος PSD, Σόριν Γκριντεάνου, επιχείρησε να διαψεύσει την Γκίλφοϊλ, αλλά ταυτόχρονα σημείωσε πως «οι συζητήσεις με την πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα αφορούσαν πτυχές που σχετίζονται με τον Κάθετο Διάδρομο, μια στρατηγική ενεργειακή διαδρομή στην οποία η Ρουμανία μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο διαμετακόμισης». Ο Γκριντεάνου μαζί με τον τότε υπουργό Ενέργειας της Ρουμανίας είχε συναντηθεί με την Γκίλφοϊλ σε εστιατόριο στο Βουκουρέστι στις 31 Μάρτη. Μάλιστα είχε κατηγορηθεί ότι στη συνάντηση είχε διαπραγματευτεί με την Αμερικανίδα πρέσβειρα μπίζνες για συμβόλαια φυσικού αερίου.
Βγαίνουν ξανά τα «μαχαίρια» των ανταγωνισμών
Αξίζει να θυμίσουμε ότι από την πρώτη στιγμή των σχετικών ανακοινώσεων για τον Κάθετο Διάδρομο αυτός βρέθηκε στο επίκεντρο κάθε είδους ανταγωνισμών, αφού μπήκε «σφήνα» και στα σχέδια της ΕΕ και μιας σειράς κρατών - μελών της.
Τώρα το δημοσίευμα της WSJ –δίνοντας επί της ουσίας και μια άλλη διάσταση των ανταγωνισμών αυτών– εστιάζει και στον ρόλο της ως ντίλερ συγκεκριμένων συμφερόντων, ως αποτέλεσμα ενδοαστικής διαμάχης στις ΗΠΑ για το μοίρασμα της λείας από την «ενεργειακή κυριαρχία» στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Είναι χαρακτηριστικό ότι αναφέρεται ανταγωνιστική εταιρεία εμπορίας LNG των ΗΠΑ που «έκρουσε» τις θύρες της πρεσβείας στην Αθήνα, αλλά τις βρήκε κλειστές από την Γκίλφοϊλ.
Τα «μαχαίρια» όμως φαίνεται ότι έχουν βγει και στην Ελλάδα, όπως δείχνει η απάντηση των δικηγόρων της «Aktor», που υποστήριξαν (στη WSJ) ότι ο όμιλος αποτελεί «ελκυστικό υποψήφιο για την προώθηση των στόχων και των συμφερόντων των ΗΠΑ», καθώς δεν έχει δεσμούς με το ρωσικό φυσικό αέριο, σε αντίθεση με ορισμένους από τους Έλληνες ανταγωνιστές...
«Αδιαμφισβήτητη στρατηγική λογική» στον «ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων»
Στο μεταξύ, δίνοντας τη «μεγάλη εικόνα» των ανταγωνισμών, ο Τζέφρι Πάιατ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, σε ανάρτησή του υπερασπίστηκε τον στρατηγικό χαρακτήρα του Κάθετου Διαδρόμου και πρόσθεσε πως υπάρχει «αδιαμφισβήτητη στρατηγική και οικονομική λογική» πίσω από το σχέδιο, που το είχε υποστηρίξει τόσο κατά τη θητεία του στην Αθήνα όσο και αργότερα, ως υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδιος για ενεργειακούς πόρους. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η πλήρης σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου από την Ευρώπη αποτελεί εδώ και χρόνια στόχο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και τόνισε τα «οφέλη» που έχουν προκύψει για Ελλάδα και ΗΠΑ από τη στενότερη ενεργειακή συνεργασία.
Παράλληλα, βέβαια, ο Πάιατ υπογράμμισε ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του στήριζε «τις αμερικανικές εταιρείες σε κάθε τους βήμα». Αξίζει να αναφερθεί ότι και ο ίδιος, αξιοποιώντας τη θητεία του, έχει εξελιχθεί επίσης σε ημιεπίσημο ντίλερ επιχειρηματικών συμφερόντων. Πρόσφατα δημοσιεύματα έχουν αναφέρει πως έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στην προώθηση της δραστηριότητας της ΔΕΗ στην Ανατολική Ευρώπη, με ορίζοντα μάλιστα την «πίτα» από την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Αποκαλυπτικός για τα «κριτήρια» με τα οποία προωθούνται τα έργα αυτά ήταν και ο Έντι Ζεμενίδης του Hellenic American Leadership Council, ο οποίος υποστήριξε ότι οι κυβερνήσεις Τραμπ και Μπάιντεν αναβάθμισαν τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και προσέλκυσαν μεγάλες αμερικανικές εταιρείες στην περιοχή. «Η Νοτιοανατολική Ευρώπη και η Ανατολική Μεσόγειος αποτελούν στρατηγικά σημεία σύγκλισης, αλλά μην απατάστε: Ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων εκτυλίσσεται σε αυτά ακριβώς τα πεδία δράσης. Προς τιμήν της, η κυβέρνηση του Έλληνα πρωθυπουργού έχει θέσει σταθερά σε προτεραιότητα την ενεργειακή διπλωματία και έχει εργαστεί για τη δημιουργία περισσότερων επιλογών με σκοπό την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας», επεσήμανε, προσθέτοντας: «Η Ουάσιγκτον, οι Βρυξέλλες και η Αθήνα οφείλουν να παραμείνουν σε εγρήγορση και να διασφαλίσουν ότι οι γεωπολιτικές και οι μακροπρόθεσμες οικονομικές παράμετροι θα βρίσκονται στο προσκήνιο, καθορίζοντας ποια έργα θα ιεραρχούνται κατά προτεραιότητα και ποιοι θα συμμετέχουν σε αυτά. Οτιδήποτε λιγότερο συνιστά γεωστρατηγικό παράπτωμα».
