Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι άοπλη στην επίθεση που δέχεται από τον Τραμπ. Η μεγάλη αγορά των 450 εκατ. καταναλωτών και τα εργαλεία που προβλέπει το θεσμικό της πλαίσιο είναι σημαντικά όπλα. Η ιδέα του Αντ. Κόστα, για μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη μετά την ειρήνευση στην Ουκρανία, και η επανεξέταση των σχέσεων της Ε.Ε. με την Κίνα, είναι δύο ενδιαφέρουσες ιδέες. Για να έχει, όμως, τύχη ένας ευρωπαϊκός πατριωτισμός, δεν αρκεί η ενίσχυση της στρατιωτικής άμυνας, χρειάζεται η ενίσχυση της συνοχής των ευρωπαϊκών κοινωνιών, με πολιτικές κοινωνικής δικαιοσύνης –ώστε να αντιμετωπιστεί και η σύμμαχος του Τραμπ ευρωπαϊκή ακροδεξιά.
Τα παραπάνω διαμηνύει μεταξύ άλλων στο άρθρο του στην «Καθημερινή» της Κυριακής ο Κώστας Καλλίτσης, αν και οι δηλώσεις της προέδρου της Κομισιόν δεν δείχνουν να επιβεβαιώνουν τις προσδοκίες του. Ο δε Ζελένσκι μοιάζει κυριολεκτικά θλιβερός με την εν γένει συμπεριφορά του, αποδεικνύοντας ότι δεν υπήρξε παρά ο «χρήσιμος ηλίθιος»:
Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Κώστα Καλλίτση:
«Ο Τραµπ είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση έγινε για να πλήξει τις ΗΠΑ. Ξαναγράφει την ιστορία για να υπηρετήσει τις επιδιώξεις του: Θα ήθελε να τη δει να διαλύεται.
Η πρωταρχική σκέψη για την ευρωπαϊκή ενοποίηση ήταν η διασφάλιση της ειρήνης, µε την ενσωµάτωση της Γερµανίας σε ένα διακρατικό ευρωπαϊκό σχήµα ώστε, ακόµα κι αν θελήσει, να µην έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει και τρίτο παγκόσµιο πόλεµο. Η ενοποίηση δεν θα προχωρούσε χωρίς τη βοήθεια που έδωσαν µεταπολεµικά οι ΗΠΑ στην Ευρώπη, που ήταν η στρατηγικά πιο σηµαντική περιοχή για την ανάσχεση της επιρροής της ΕΣΣ∆, µεταξύ άλλων αναλαµβάνοντας και το βάρος της άµυνάς της.
Με την κατάρρευση του Τείχους, οι προτεραιότητες άρχισαν να αλλάζουν. Της «αρκούδας» εκλιπούσης, το ενδιαφέρον των ΗΠΑ κέρδιζαν οι δυτικές ακτές του Ειρηνικού. Η Ευρώπη έχανε τη χρησιµότητα της βιτρίνας, ενός ελκυστικού µοντέλου καπιταλισµού. Η ενιαία αγορά δεν κρίνεται αναγκαίο να διατηρηθεί ενιαία, ίσως µάλιστα διασπασµένη είναι ευκολότερα προσπελάσιµη από τις αµερικανικές πολυεθνικές. Το επιστέγασµα αυτής της µακράς, από τα 1990, εξέλιξης –από την οποία απέστρεφε το βλέµµα η ευρωπαϊκή ελίτ– είναι η συναλλακτική πολιτική Τραµπ. ∆εν θέλει την Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά να συναλλάσσεται χωριστά µε καθεµία (συγκριτικά πολύ µικρή και αδύναµη) χώρα της Ευρώπης.
Η επίθεσή του στην Ε.Ε. συνδυάζεται µε την επίθεσή του στην ευρωπαϊκή δηµοκρατία. Ο αντιπρόεδρός του, Βανς, στο Μόναχο, στράφηκε ευθέως ενάντια στο κράτος δικαίου και ενάντια στο κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό της, κατηγορώντας το µάλιστα ότι φιµώνει τα κόµµατα που έχουν τις ίδιες αξίες µε εκείνον – τα κόµµατα της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς.
Οι ΗΠΑ του Τραµπ είναι ο µεγάλος αντίπαλος της Ευρώπης σε όλη τη γραµµή: στα οικονοµικά, στα γεωστρατηγικά, στα θέµατα αξιών, στους αστερισµούς των ιδεών και στη σφαίρα της πολιτικής. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τη δηµοκρατία επιτίθεται ένας ιµπεριαλισµός στην πιο κυνική εκδοχή του, µε τον Τραµπ, µαζί µε τα ακροδεξιά «AfD». Η Ευρωπαϊκή Ενωση είτε θα ορθωθεί απέναντί τους είτε διά της αδράνειας θα οδηγηθεί σε διάλυση.
Αν ο Τραµπ σκότωσε τη ∆ύση, ας µην του επιτραπεί να σκοτώσει και την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η µεγάλη ενιαία αγορά των 450 εκατ. καταναλωτών είναι ένα ισχυρό όπλο της Ενωσης, όπως ιδιαίτερα ισχυρά είναι και ορισµένα από τα εργαλεία που περιέχει το θεσµικό της πλαίσιο για την προστασία αυτής της αγοράς. Οσοι θελήσουν να την πλήξουν, µπορεί να υποχρεωθούν να πληρώσουν ένα διόλου ευκαταφρόνητο κόστος.
Είναι, επίσης, πολύ ενδιαφέρουσα η ιδέα του Αντ. Κόστα, να εξεταστεί µια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη σε συνεργασία µε τη Ρωσία, µετά την ειρήνευση στην Ουκρανία. Καθώς και η επανεξέταση των σχέσεων της Ε.Ε. µε µια µεγάλη δύναµη, την Κίνα – η οποία είναι και η µόνη ανταγωνιστική της συµµορίας Μασκ στο µέτωπο της τεχνητής νοηµοσύνης.
Ο πυρήνας, πάντως, µιας ισχυρής αντίστασης βρίσκεται στις ευρωπαϊκές κοινωνίες: Για να έχει τύχη ο ευρωπαϊκός πατριωτισµός, δεν αρκεί η ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής άµυνας, χρειάζεται η ενίσχυση της συνοχής των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Κι αυτό µπορεί να επιτευχθεί άµεσα µόνο µε µια µεγάλη µεταρρύθµιση κοινωνικής δικαιοσύνης. Αλλος τρόπος δεν υπάρχει».
