Μια από τις εκπλήξεις των φετινών Πανελληνίων που θα αποτυπωθούν και στις Βάσεις 2026 είναι τα θέματα της Φυσικής στα οποία κλήθηκαν να εξεταστούν οι υποψήφιοι και τα οποία κατά κοινή ομολογία διαμορφώνουν μια πιο ισορροπημένη βαθμολογική εικόνα σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, χωρίς ακραίες αποκλίσεις αλλά με σαφή διαφοροποίηση ανά επίπεδο επίδοσης. Οι θεματοδότες φέτος έκαναν την ανατροπή επιλέγοντας θέματα που αν και χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις στη δομή τους, απαιτούσαν ουσιαστική γνώση, μεθοδολογία, συνδυαστική σκέψη και καλή διαχείριση χρόνου μακριά από την πεπατημένη των εξεζητημένων θεμάτων των περασμένων ετών.
Για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια, η συζήτηση δεν επικεντρώνεται σε «ακραία» θέματα ή σε ασκήσεις που εξαντλούν τους υποψηφίους, αλλά στην προσπάθεια να αξιολογηθεί ουσιαστικά η γνώση και η κατανόηση της Φυσικής. Χαρακτηριστική είναι η θετική αποτίμηση της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, η οποία σημειώνει ότι τα φετινά θέματα ήταν γενικά ευκολότερα από τα αντίστοιχα της προηγούμενης χρονιάς, με προσεκτική και σαφή διατύπωση, συμβατή με τις οδηγίες του ΙΕΠ και τη σχολική πραγματικότητα. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο διαθέσιμος χρόνος ήταν επαρκής και ότι τα θέματα κάλυπταν ισορροπημένα την ύλη, δίνοντας έμφαση στην κατανόηση των βασικών φυσικών αρχών και όχι σε εξεζητημένες τεχνικές επίλυσης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το Θέμα Γ, το οποίο περιλάμβανε για πρώτη φορά σε τέτοια έκταση στοιχεία Σύγχρονης Φυσικής, χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα προσιτό για τους καλά προετοιμασμένους μαθητές. Αντίθετα, το Θέμα Δ λειτούργησε ως το βασικό εργαλείο διαβάθμισης των επιδόσεων, επιτρέποντας στους άριστους να ξεχωρίσουν χωρίς όμως να οδηγεί σε γενικευμένη βαθμολογική κατάρρευση.
Μιλώντας στο Dnews ο Δρ. Διδακτικής της Φυσικής, Γενικός Γραμματέας Ένωσης Ελλήνων Φυσικών Κώστας Βουρλιάς σημείωσε ότι «Τα θέματα ήταν εξορθολογισμένα, απλά και βατά. Σε καμία περίπτωση δεν συγκρίνονται με εκείνα περασμένων ετών που είχαμε παράπονα για τον βαθμό δυσκολίας, ούτε είναι εξεζητημένα. Είναι θέματα που μπορεί να ανταποκριθεί ο μαθητής του δημόσιου σχολείου. Θέματα που θα μπορεί να αντιμετωπίσει ο καλά διαβασμένος μαθητής σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Ελλάδος, ο οποίος έχει ως μόνη βοήθεια τον καθηγητή του, το σχολικό βιβλίο, και τα ψηφιακά βοηθήματα. Μακάρι κάθε χρόνο να έχουμε αντίστοιχης φιλοσοφίας θέματα.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Φυσική στέλνει μήνυμα επιστροφής στην κανονικότητα
Οι καλά προετοιμασμένοι υποψήφιοι φαίνεται ότι μπορούσαν να ανταποκριθούν με σχετική άνεση στα πρώτα ερωτήματα, ενώ οι δυσκολίες εντοπίζονται κυρίως στα πιο απαιτητικά τμήματα του διαγωνίσματος, εκεί όπου κρίνονται οι πολύ υψηλές βαθμολογίες.
Όπως αναδεικνύει σε ανάρτησή της η Τίνα Νάντσου Διδάκτωρ του Τμήματος Φυσικής ΕΚΠΑ και εκπαιδευτικός, επιχειρώντας μια αποτίμηση της φετινής εξεταστικής διαδικασίας στη Φυσική, για πρώτη φορά, η Σύγχρονη Φυσική απέκτησε ουσιαστική παρουσία μέσω ολόκληρου θέματος, σηματοδοτώντας μια στροφή προς την κατανόηση εννοιών και φαινομένων και λιγότερο προς τις πολύπλοκες ασκήσεις τεχνικής δεξιοτεχνίας που κυριάρχησαν τα προηγούμενα χρόνια. Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι «Για χρόνια λέγαμε ότι στις Πανελλήνιες εξετάσεις κυριαρχούσαν ασκήσεις-κατασκευές χωρίς ουσιαστικό φυσικό νόημα. Ασκήσεις που συχνά δοκίμαζαν περισσότερο την αντοχή στην πίεση, την ταχύτητα και την εξοικείωση με μαθηματικά τρικ, παρά την πραγματική κατανόηση της Φυσικής. Θυμάμαι τι είχε γράψει πέρσι ο καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, Christos Touramanis στο προφίλ μου: «Τα θέματα αυτά στις Πανελλήνιες εξετάσεις δεν εξετάζουν ούτε την κριτική σκέψη, ούτε τη βαθύτερη κατανόηση της φύσης. Αποτελούν διαγωνισμό δεξιοτεχνίας…» και επίσης: «Η σαφήνεια και καθαρότητα στις ερωτήσεις είναι απαιτούμενο στα θέματα που βάζουμε. Τα άλλα είναι εκβιασμός της κοινωνίας ώστε να ακουμπάει τις οικονομίες της στα φροντιστήρια. Απωθεί τα παιδιά αφού εξαφανίζει την ομορφιά της Φυσικής κάτω από σχολαστικισμούς και βυζαντινισμούς.» Γι’ αυτό θεωρώ ότι τα φετινά θέματα σηματοδοτούν μια μεγάλη θετική αλλαγή. Μια αλλαγή που, αν συνεχιστεί, μπορεί να ξαναφέρει στο μάθημα της Φυσικής πολλά παιδιά που τα προηγούμενα χρόνια χάσαμε. Ποιος φταίει άραγε; Γιατί η Φυσική δεν είναι κυνήγι θησαυρού ούτε διαγωνισμός ψυχραιμίας, ούτε μαθηματική σπαζοκεφαλιά χωρίς κανένα φυσικό νόημα. Είναι τρόπος να καταλαβαίνεις τον κόσμο».
{https://www.facebook.com/tina.nantsou/posts/pfbid0cL8LZXhS1GzpT99YLzWk2RC5EQR6LQgVnddQGD331rKfjaB2PyjSbycyRDUFtMMnl}
Μάλιστα η εκπαιδευτική κοινότητα τονίζει ότι τα φετινά θέματα αξιολογούσαν ουσιαστικά τις γνώσεις και τις δεξιότητες των υποψηφίων, χωρίς υπερβολές, τεχνητές παγίδες ή σοβαρές ασάφειες. Η θεματοδοσία επιβράβευσε τη συστηματική προετοιμασία, την κατανόηση της θεωρίας και την ικανότητα εφαρμογής των φυσικών αρχών σε σύνθετα προβλήματα, οδηγώντας σε μια πιο αντικειμενική και δίκαιη αξιολόγηση. Οι υποψήφιοι με εξοικείωση σε σύνθετες ασκήσεις είχαν τη δυνατότητα να ξεχωρίσουν. Σε συνδυασμό με την παρουσία της Σύγχρονης Φυσικής στο Θέμα Γ και τον ρόλο του Θέματος Δ η φετινή εξέταση φαίνεται να πετυχαίνει μια δύσκολη αλλά αναγκαία ισορροπία, να ξεχωρίζουν οι καλύτεροι χωρίς να αποτυγχάνουν οι περισσότεροι.
Πώς θα κινηθούν οι βαθμολογίες - Μια πρώτη εκτίμηση ενόψει Βάσεων 2026
Σε αυτό το πλαίσιο, η εκτίμηση που κυριαρχεί είναι ότι η Φυσική θα κινηθεί σε μια «κανονικοποιημένη» κατανομή βαθμών. Η πλειονότητα των υποψηφίων αναμένεται να συγκεντρωθεί γύρω από το 15, ένδειξη ότι οι βασικές απαιτήσεις του διαγωνίσματος ήταν προσβάσιμες για τους καλά προετοιμασμένους μαθητές, χωρίς όμως να οδηγούν σε υπερβολικά υψηλές επιδόσεις. Οι πολύ υψηλές επιδόσεις πιθανότατα θα είναι λιγότερες από όσες θα προέκυπταν σε ένα ιδιαίτερα εύκολο διαγώνισμα, αλλά περισσότερες από εκείνες που θα δημιουργούσε ένα υπερβολικά απαιτητικό σύνολο θεμάτων.
Η παρουσία πιο απαιτητικών ερωτημάτων στο Γ και στο Δ θέμα φαίνεται να λειτούργησε ως φίλτρο, περιορίζοντας τον αριθμό των γραπτών που μπορούν να προσεγγίσουν το απόλυτο άριστα. Έτσι αποφεύγεται η συσσώρευση πολύ υψηλών βαθμών όσο και η γενικευμένη πτώση επιδόσεων.Σημαντικό στοιχείο αποτελεί και η εκτίμηση ότι η βάση του 10 παραμένει απολύτως εφικτή. Αυτό ενισχύει την εικόνα ενός διαγωνίσματος που δεν λειτούργησε ως μηχανισμός αποκλεισμού, αλλά ως εργαλείο διαβάθμισης γνώσεων. Οι περισσότεροι υποψήφιοι που είχαν βασική προετοιμασία αναμένεται να περάσουν το όριο, κάτι που συμβάλλει στη διατήρηση μιας πιο δίκαιης συνολικής κατανομής.
Με μια πρώτη ανάγνωση η Φυσική φαίνεται να λειτουργεί ως παράγοντας «εξισορρόπησης» για τις Βάσεις 2026. Οι βαθμολογίες γύρω στο 15, οι περιορισμένοι αλλά υπαρκτοί αριστούχοι και η εφικτή βάση του 10 συνθέτουν μια εικόνα που μεταφράζεται σε μια πιο ρεαλιστική βαθμολογική κλίμακα με την Φυσική να παίζει φέτος ρόλο ρυθμιστή στο τοπίο των Βάσεων Εισαγωγής και όχι παράγοντα έντονης ανισορροπίας.
