Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος πέραν της γραπτής εξετάσης υπάρχει και η δυνατότητα προφορικής εξέτασης. Οι υποψήφιοι που δικαιούνται να εξεταστούν προφορικά στις Πανελλήνιες 2026 συμμετέχουν στην ίδια ακριβώς εξεταστική διαδικασία με τους υπόλοιπους μαθητές, με τη βασική διαφορά ότι έχουν τη δυνατότητα να αποδώσουν τις γνώσεις τους προφορικά αντί γραπτά. Η πρόβλεψη αυτή αφορά μαθητές που, εξαιτίας συγκεκριμένων μαθησιακών δυσκολιών ή αναπηριών, αντιμετωπίζουν αντικειμενική αδυναμία στην γραπτή έκφραση των γνώσεών τους.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται υποψήφιοι με διαγνωσμένη δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία ή δυσορθογραφία, καθώς και μαθητές που ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού και έχουν λάβει έγκριση για προφορική εξέταση. Επίσης, το δικαίωμα αυτό παρέχεται σε υποψηφίους με κινητική αναπηρία, μόνιμη ή προσωρινή, σε ποσοστό τουλάχιστον 67%, όταν αυτή συνδέεται με τα άνω άκρα ή συνοδεύεται από σπαστικότητα που δυσχεραίνει σημαντικά τη γραφή. Αντίστοιχα, προφορικά εξετάζονται και μαθητές με σοβαρά προβλήματα όρασης που επηρεάζουν τη δυνατότητα συμμετοχής τους στη γραπτή εξέταση. Η προφορική εξέταση δεν συνεπάγεται διαφορετικά θέματα ή διαφορετικό επίπεδο δυσκολίας. Οι υποψήφιοι εξετάζονται στα ίδια ακριβώς θέματα με όλους τους υπόλοιπους μαθητές και ακολουθούν το ίδιο επίσημο πρόγραμμα εξετάσεων. Παράλληλα, η διάρκεια της εξέτασης παραμένει ίδια με εκείνη που ισχύει για τους γραπτώς εξεταζόμενους υποψηφίους.
Σκοπός της διαδικασίας δεν είναι να προσφέρει πλεονέκτημα, αλλά να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες αξιολόγησης. Μέσω της προφορικής διατύπωσης των απαντήσεων, οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να αποδείξουν το επίπεδο γνώσεων και κατανόησής τους χωρίς να επηρεάζονται από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στη γραπτή έκφραση. Κατά την εξέταση, οι υποψήφιοι προετοιμάζονται όπως και οι υπόλοιποι μαθητές και στη συνέχεια καλούνται ενώπιον ειδικής επιτροπής να αναπτύξουν προφορικά τις απαντήσεις τους. Η αξιολόγηση γίνεται με τα ίδια ακαδημαϊκά κριτήρια που εφαρμόζονται και στα γραπτά δοκίμια, διασφαλίζοντας την αντικειμενικότητα και το αδιάβλητο της διαδικασίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://exchange.glomex.com/video/v-div0nvt5gzup?integrationId=40599y14juihe6ly}
Πανελλήνιες 2026: Τα στάδια της προφορικής εξέτασης - Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι
Ειδικά ως προς τη συνολική διάρκεια εξέτασης των εξεταζομένων προφορικά, πρέπει να διασαφηνιστεί ότι στη συνολική διάρκεια της προφορικής εξέτασης συμπεριλαμβάνεται
α) ο χρόνος προετοιμασίας, ο οποίος δεν μπορεί να υπερβαίνει τις τρεις (3) ώρες, όπως για όλους τους υποψηφίους των πανελλαδικών εξετάσεων, μετά την παρέλευση του οποίου οι υποψήφιοι κλείνουν τα τετράδια, μέσα στα οποία έχουν βάλει τα θέματα, και περιμένουν να κληθούν από την επιτροπή
β) ο χρόνος αξιολόγησης – βαθμολόγησης που ξεκινά μετά την παρέλευση του τρίωρου χρόνου προετοιμασίας ή όταν κάποιος υποψήφιος (πριν την παρέλευση του τρίωρου) δηλώσει έτοιμος για αξιολόγηση. Η Επιτροπή Εξέτασης, εφόσον από την πορεία αξιολόγησης/βαθμολόγησης του εξεταζόμενου διαπιστώσει ότι υπάρχει εμφανής δυσκολία στη ροή του λόγου του υποψηφίου, κατά την απόδοση των θεμάτων που έχει ήδη επεξεργαστεί κατά το χρόνο προετοιμασίας τους (3 ώρες) μεριμνά ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής χρόνος αξιολόγησης.
Όσον αφορά στη διαδικασία της εξέτασης, επισημαίνουμε ότι οι εξεταζόμενοι υποψήφιοι εισέρχονται στις αίθουσες εξέτασης την ίδια ώρα που εισέρχονται και οι λοιποί εξεταζόμενοι στα εξεταστικά κέντρα, τους χορηγείται το τετράδιο και αναγράφουν τα ατομικά τους στοιχεία στους οικείους χώρους (αν αδυνατούν από μόνοι τους βοηθούνται από τους επιτηρητές). Μετά τον έλεγχο της ταυτοπροσωπίας και της ορθής αναγραφής των ατομικών στοιχείων, αυτά καλύπτονται από τους επιτηρητές με αδιαφανές αυτοκόλλητο ώστε να καθίσταται ανώνυμο το κάθε τετράδιο.
Στο κάθε τετράδιο πριν την έναρξη της εξέτασης επικολλώνται άμεσα δύο (2) αυτοκόλλητα αριθμητήρια στις ειδικές θέσεις της εξωτερικής πλευράς του τετραδίου. Οι τρεις πρώτοι αριθμοί του αυτοκόλλητου αριθμητηρίου αντιστοιχούν στον κωδικό της Επιτροπής Εξέτασης, ακολουθούν οι επτά αριθμοί που αντιστοιχούν στον κωδικό ΓΕΛ και ακολουθεί ο αύξων αριθμός τετραδίου κατά ΓΕΛ σύμφωνα με σχετική εγκύκλιο που συνοδεύει την αποστολή των αυτοκόλλητων αριθμητηρίων.
Αμέσως μετά τη λήψη των θεμάτων ο Πρόεδρος της επιτροπής μεριμνά για:
α) τη διανομή αντιγράφου των θεμάτων σε κάθε εξεταζόμενο, οπότε αρχίζει και ο χρόνος έναρξης της εξέτασης. Ο επιτηρητής μπορεί να αναγνώσει τα θέματα αν ζητηθεί από τον εξεταζόμενο. Είναι αυτονόητο ότι οι διατάξεις για τις υποχρεώσεις των εξεταζομένων ισχύουν και για τους υποψηφίους αυτούς από την στιγμή που θα εισέλθουν στο εξεταστικό κέντρο και μέχρι την ολοκλήρωση της εξέτασής τους. Την ευθύνη για την τήρηση της τάξης και της ομαλότητας διεξαγωγής της εξέτασης για όσο χρόνο οι εξεταζόμενοι μελετούν τα θέματα και προετοιμάζονται για να παρουσιαστούν στην επιτροπή έχουν οι επιτηρητές. Κατά την διάρκεια της εξέτασης η ευθύνη αυτή βαρύνει την επιτροπή. Η αρμοδιότητα τυχόν επιβολής στους εξεταζομένους των προβλεπομένων πειθαρχικών ποινών ανήκει στην Επιτροπή Εξέτασης, στην οποία αναφέρουν οι επιτηρητές οποιοδήποτε πρόβλημα ήθελε ανακύψει.
β) τη συγκέντρωση των βαθμολογητών και αναβαθμολογητών – μελών της επιτροπής του κάθε μαθήματος πριν την έναρξη της εξέτασης και αμέσως μετά την λήψη των θεμάτων, προκειμένου να συζητήσουν και να ομογενοποιήσουν την κρίση τους ώστε να επιτύχουν σύγκλιση των απόψεων τους για τις ζητούμενες απαντήσεις. Η επιτροπή δηλαδή λειτουργεί κατά ανάλογο τρόπο που λειτουργεί και η ομάδα βαθμολογητών στο Βαθμολογικό Κέντρο. Με αυτό τον τρόπο όλοι οι εξεταστές θα είναι προετοιμασμένοι όταν θα προσέλθουν οι εξεταζόμενοι ενώπιόν τους για την προφορική εξέταση και η κρίση τους θα είναι πιο αντικειμενική και άμεση.
Στους εξεταζόμενους παρέχεται ο χρόνος προετοιμασίας, ο οποίος είναι τουλάχιστον ίσος με το χρόνο δυνατής αποχώρησης και δεν μπορεί να υπερβεί τις τρεις ώρες, προκειμένου να μελετήσουν, να κατανοήσουν τα θέματα και να κρατήσουν, εφόσον το επιθυμούν, σημειώσεις στο τετράδιο τους για να τις χρησιμοποιήσουν όταν θα προσέλθουν στην επιτροπή προκειμένου να εξεταστούν. Όταν είναι έτοιμοι ή όταν παρέλθει ο τρίωρος χρόνος προετοιμασίας, προσέρχεται ο κάθε ένας ξεχωριστά στην αίθουσα όπου παρευρίσκονται τα μέλη της Επιτροπής Εξέτασης. Στην αίθουσα εξέτασης παρευρίσκονται υποχρεωτικά τα τρία μέλη (οι δύο βαθμολογητές και ο τρίτος βαθμολογητής) και δυνητικά, εφόσον ο αριθμός των επιτροπών το επιτρέπει, ο Πρόεδρος ή ο γραμματέας της επιτροπής ή και οι δύο.
Επίσης στην επιτροπή μπορεί να παρίσταται και ένας (1) Σύμβουλος Εκπαίδευσης Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης ή ο Προϊστάμενος του οικείου ΚΕΔΑΣΥ ή εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ο οποίος υπηρετεί στο ΚΕΔΑΣΥ, για την παροχή διευκρινίσεων ή επεξηγήσεων σε θέματα ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών, την ενημέρωση των μελών των επιτροπών πριν την παράδοση των θεμάτων για τη φύση των δυσκολιών των μαθητών και όποτε άλλοτε ζητηθεί από την επιτροπή. Οι εκπαιδευτικοί, ο Σύμβουλος Εκπαίδευσης Ειδικής Αγωγής και ο Προϊστάμενος ΚΕΔΑΣΥ δεν μπαίνουν στις αίθουσες αφού δοθούν τα θέματα και σε καμία περίπτωση δεν αναπτύσσουν συζήτηση με τους εξεταζόμενους σχετικά με αυτά και τις απαντήσεις τους. Αν παραστεί ανάγκη οποιασδήποτε εξατομικευμένης βοήθειας (π.χ. να διαβάσει κάποιος ξανά τα θέματα στον εξεταζόμενο), οι επιτηρητές την παρέχουν σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί στην αρχική ενημέρωση από τους ειδικούς. Αν ο μαθητής συνοδεύεται από εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης, αυτός μπορεί να παρίσταται κατά την εξέταση, χωρίς να συμμετέχει στη διαδικασία.
Ο εξεταζόμενος αναπτύσσει προφορικά στα τρία (3) μέλη – εξεταστές τις απαντήσεις του στα θέματα, με όποια σειρά επιθυμεί. Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των απαντήσεών του μπορεί να συμβουλεύεται τις σημειώσεις του στο τετράδιο και τα θέματα. Όταν ολοκληρώσει την εξέτασή του παραδίδει το τετράδιο στον Πρόεδρο ή στον γραμματέα της επιτροπής και αποχωρεί από την αίθουσα και το εξεταστικό κέντρο. Ο Πρόεδρος της επιτροπής παραδίδει αμέσως και πριν από την είσοδο άλλου εξεταζόμενου το τετράδιο στον πρώτο βαθμολογητή, ο οποίος αναγράφει το συνολικό βαθμό και την αναλυτική βαθμολογία που έδωσε στον εξετασθέντα και υπογράφει στις οικείες θέσεις. Στη συνέχεια παραδίδει το γραπτό στον Πρόεδρο ή στον Γραμματέα, ο οποίος, αφού επικαλύψει με αδιαφανές αυτοκόλλητο τον βαθμό του πρώτου βαθμολογητή, δίνει το γραπτό στον δεύτερο βαθμολογητή, ο οποίος ακολουθεί την ίδια διαδικασία με τον πρώτο.
Μετά την παράδοση του γραπτού από τον δεύτερο βαθμολογητή, ο Πρόεδρος αποκαλύπτει τους βαθμούς του πρώτου και εφόσον στον τελικό βαθμό υπάρχει διαφορά μεγαλύτερη των δώδεκα μονάδων, επικαλύπτει τους βαθμούς και των δύο βαθμολογητών και το γραπτό παραδίδεται στον τρίτο βαθμολογητή (αναβαθμολογητή) για την προβλεπόμενη αναβαθμολόγηση.
Για τη διαδικασία αναγραφής των επιμέρους βαθμολογιών και του συνολικού βαθμού στον ειδικό χώρο του τετραδίου του εξεταζόμενου ακολουθούνται οι ίδιες οδηγίες που αφορούν στις πανελλαδικές εξετάσεις Γενικού Λυκείου.
Σημειώνεται ότι οι εξεταστές κατά τη διάρκεια της εξέτασης μπορούν να κρατούν σημειώσεις για να βοηθηθούν στη σωστή αξιολόγηση του εξεταζόμενου, όμως πρέπει με ευθύνη των ίδιων και του Προέδρου της επιτροπής κανένα από τα άλλα δύο μέλη – εξεταστές να μην λαμβάνει γνώση των σημειώσεων αυτών αλλά ούτε και του βαθμού που δίνουν τελικά. Ο κάθε εξεταστής καταστρέφει με ευθύνη του τις σημειώσεις που τυχόν κράτησε αμέσως μόλις ολοκληρώσει την αξιολόγησή του. Απαγορεύεται επίσης κατηγορηματικά να παρέχει οποιαδήποτε πληροφορία με ευθύ ή έμμεσο τρόπο στον εξεταζόμενο ή σε οποιονδήποτε τρίτο σχετικά με την αξιολόγηση και τη βαθμολογία του εξεταζόμενου.
Αυτονόητο είναι επίσης ότι απαγορεύεται η είσοδος στο εξεταστικό κέντρο οποιουδήποτε άλλου προσώπου εκτός των επιτηρητών, των μελών της Επιτροπής Εξέτασης, του ιατρού, του Συμβούλου Εκπαίδευσης Ειδικής Αγωγής ή του Προϊσταμένου του οικείου ΚΕΔΑΣΥ ή του εκπαιδευτικού ΔΕ ο οποίος υπηρετεί στο ΚΕΔΑΣΥ που μπορεί να παρίσταται στην Επιτροπή για την παροχή διευκρινίσεων ή επεξηγήσεων σε θέματα ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών και του Εκπαιδευτικού Παράλληλης Στήριξης όπου προβλέπεται.
{https://exchange.glomex.com/video/v-divc3nnmdot5?integrationId=40599y14juihe6ly}
Τι να προσέξουν οι υποψήφιοι στην προφορική εξέταση
Οι εκπαιδευτικοί τονίζουν στο Dnews ότι οι προφορικά εξεταζόμενοι μαθητές δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν τη διαδικασία με επιπλέον φόβο ή ανασφάλεια. Η προφορική εξέταση έχει σχεδιαστεί ώστε να διευκολύνει τους υποψηφίους που έχουν δικαίωμα να εξεταστούν με αυτόν τον τρόπο, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να αναδείξουν τις γνώσεις τους σε ένα περιβάλλον που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Η καλή προετοιμασία, η ψυχραιμία και η προσεκτική διαχείριση του χρόνου αποτελούν τα βασικά στοιχεία για μια επιτυχημένη εξέταση.
Στο πλαίσιο αυτό καλό είναι οι υποψήφιοι να εξαντλήσουν το 3ωρο της εξέτασης για προετοιμασία. Προτείνεται να ζητήσουν διευκρίνιση ή επεξήγηση από την Επιτροπή ή η ανάγνωση κάποιας ερώτησης, που δεν έχουν κατανοήσει. Όταν έχουν ολοκληρώσει την προετοιμασία τους, το δηλώνουν στον επιτηρητή και περιμένουν να οδηγηθούν στην Επιτροπή για εξέταση. Την ώρα αυτή απαιτείται λίγη υπομονή, γιατί κάποιες φορές είναι αρκετός ο χρόνος αναμονής. Κατά την εξέταση διαβάζουν ή διατυπώνουν τις απαντήσεις τους αργά και καθαρά.
