«Φουντώνει» η κόντρα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ενόσω το τοπίο λειτουργίας τους παραμένει «θολό» και έωλο καθώς ακόμη δεν έχει ανακοινώσει ακόμη η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) την απόφασή της για την πιστοποίηση τεσσάρων προγραμμάτων σπουδών. Πρόκειται για τρεις νομικές σχολές και μια ιατρική που όπως όλα δείχνουν η πιστοποίησή τους έχει «κολλήσει» με άπαντες να περιμένουν τις οριστικές αποφάσεις του Ανώτατου Συμβουλίου της ΕΘΑΕΕ - εκτός απροόπτου- σήμερα ωστε να δοθούν απαντήσεις για το τι μέλλει γενέσθαι με την λειτουργία των πολυδιαφημισμένων ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Μάλιστα οι άμεσα ενδιαφερόμενοι - οι φοιτητές που έσπευσαν να εγγραφούν στις σχολές που παραμένει σε εκκρεμότητα η αδειοδότησή τους βρίσκονται σε καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας και ανησυχίας όσο το ημερολόγιο «τρέχει» και τα μαθήματα είναι «στον πάγο». Κάθε νέα αναβολή εντείνει την αγωνία τους, καθώς σε περίπτωση μη έγκρισης κάποιου προγράμματος κινδυνεύουν να χάσουν έναν ολόκληρο ακαδημαϊκό χρόνο. Ακόμη και αν εγκριθεί, η πίεση του χρόνου δυσχεραίνει τον προγραμματισμό ενός πλήρους εξαμήνου. Ο χρόνος πιέζει τα ιδρύματα, με κάποιες σχολές να εξετάζουν ακόμη και την έναρξη μαθημάτων τον Ιανουάριο, λόγω ασφυκτικών περιθωρίων για τη συμπλήρωση των 13 εβδομάδων διδασκαλίας που προβλέπει ο νόμος. Η καθυστέρηση αφορά συγκεκριμένα τα προγράμματα Νομικής των ιδιωτικών πανεπιστημίων, CITY College – Ευρωπαϊκό Παράρτημα Πανεπιστημίου York, University of Keele και UNIC Athens (Πανεπιστήμιο Λευκωσίας).
«Πυρά» Παραστατίδη για τραγέλαφο και φιάσκο εις βάρος των φοιτητών
Ο βουλευτής και Τομεάρχης Παιδείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Στέφανος Παραστατίδης, κατήγγειλε τη «σαθρή» διαδικασία αδειοδότησης των ιδιωτικών πανεπιστημίων, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση επέτρεψε εγγραφές φοιτητών χωρίς ολοκληρωμένη πιστοποίηση, τους άφησε εκτεθειμένους και επέτρεψε την καταβολή προκαταβολών πριν την ολοκλήρωση των διαδικασιών. Μάλιστα μίλησε για διαδικασία «φιάσκο». Όπως υπενθυμίζει, στις 10 Ιουλίου το κόμμα του κατέθεσε στη Βουλή ερώτηση με Αίτημα Κατάθεσης Εγγράφων σχετικά με τη νομιμότητα της διαδικασίας αδειοδότησης , η οποία παρέμενε αναπάντητη δύο μήνες μετά. Ακολούθησε επίκαιρη ερώτηση, συζητηθείσα στις 17 Σεπτεμβρίου, όπου ο αρμόδιος υφυπουργός ισχυρίστηκε ότι η απάντηση είχε υπογραφεί αλλά «δεν έφτασε λόγω τεχνικών προβλημάτων». Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, πέντε μήνες μετά την αρχική ερώτηση, τα έγγραφα δεν έχουν αποσταλεί. Ο κ. Παραστατίδης υποστηρίζει ότι η ηγεσία του υπουργείου «κρατάει τις απαντήσεις στα συρτάρια» γιατί η διαδικασία αδειοδότησης παραμένει διάτρητη, παρά τις «εκ των υστέρων εκπτώσεις και διευκολύνσεις». Τα τρία καίρια ερωτήματα που θέτει ο Παραστατίδης είναι:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πότε θα ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης των εκκρεμών προγραμμάτων σπουδών; Τι θα γίνει αν κάποια Ν.Π.Π.Ε. δεν πληροί τη ρητή διάταξη για τουλάχιστον τρεις σχολές; Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη και πώς θα προστατευθούν οι οικογένειες που έχουν επενδύσει σε αυτά τα ιδρύματα; Ο κ. Παραστατίδης καταλήγει ότι η κατάσταση αποτελεί αμάχητο τεκμήριο φιάσκου, που, όπως υποστηρίζει, είχε προβλεφθεί από την ψήφιση του Νόμου 5094/2024. Το ΠΑΣΟΚ με τις διαρκείς παρεμβάσεις του την είχε αναδείξει και καταγγείλει, και πλέον εξελίσσεται σε σκάνδαλο, που, κατά τον ίδιο, «δεν εκθέτει μόνο την κυβέρνηση – εκθέτει τη χώρα».
Το ΥΠΑΙΘΑ επιμένει ότι όλα γίνονται με απόλυτη διαφάνεια
Το Υπουργείο Παιδείας «σήκωσε το γάντι» από τον Στέφανο Παραστατίδη και σε ανακοίνωσή του τονίζει ότι όλα τα έγγραφα των ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι δημοσιευμένα σε ΦΕΚ και πλήρως προσβάσιμα, ενώ η κυβέρνηση ουδέποτε επέτρεψε εγγραφές φοιτητών πριν την πιστοποίηση των προγραμμάτων Σύμφωνα με το ΥΠΑΙΘΑ, ουδεμία εμπλοκή υπάρχει στις εγγραφές φοιτητών πριν την πιστοποίηση των προγραμμάτων, καθώς η διαχείριση εγγραφών και διδάκτρων ρυθμίζεται αποκλειστικά από τον εσωτερικό κανονισμό του κάθε Ν.Π.Π.Ε. και τη συμφωνία με το μητρικό ίδρυμα. Η έναρξη κάθε προγράμματος γίνεται μόνο μετά την κοινοποίηση της απόφασης πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ. Η διαδικασία πιστοποίησης, που εκτελείται από την ανεξάρτητη ΕΘΑΑΕ, έχει ήδη ολοκληρώσει 24 από τα 28 προγράμματα σπουδών, ενώ τα υπόλοιπα τέσσερα βρίσκονται σε τελικό στάδιο αξιολόγησης. Σε περίπτωση που κάποια Σχολή δεν πληροί τις προϋποθέσεις, προβλέπεται ανάκληση άδειας, με διασφάλιση της ολοκλήρωσης φοίτησης των ήδη εγγεγραμμένων φοιτητών από το μητρικό ίδρυμα. Το Υπουργείο σημειώνει ότι δεν έχει ληφθεί καμία αναφορά για παράνομες εγγραφές ή λήψη προκαταβολών, επιμένοντας ότι η διαδικασία παραμένει πλήρως διαφανής και σύμφωνη με το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Ο ρόλος της ΕΘΑΑΕ
Από πλευράς της η ΕΘΑΑΕ τονίζει την εξονυχιστική και σύνθετη διαδικασία πιστοποίησης των Προγραμμάτων Σπουδών η οποία περιλαμβάνει πέντε βασικά στάδια και συνολικά 36 ειδικότερες ενέργειες, που αναλαμβάνουν τρία εμπλεκόμενα μέρη: η ΕΘΑΑΕ, τα ιδρύματα και η Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ). Η χορήγηση ή μη της πιστοποίησης γίνεται από το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ), το οποίο αποτελείται από: Τον Πρόεδρο του ΑΣΥ, Οκτώ μέλη ΔΕΠ πρώτης βαθμίδας που καλύπτουν όλα τα επιστημονικά πεδία, έναν κοινό εκπρόσωπο των επιμελητηρίων, εναν εκπρόσωπο των φοιτητών. Η σύνθεση αυτή διασφαλίζει ότι η Αρχή τροφοδοτείται με πληροφορίες και δεδομένα από την πλευρά του διδάσκοντα, του φοιτητή και του επαγγελματικού κλάδου. Κύκλοι της ΕΘΑΑΕ τόνισαν στο Dnews ότι ηπιστοποίηση διέπεται από σαφείς κανόνες δεοντολογίας και τις αξίες της ακαδημαϊκής αξιολόγησης: αντικειμενικότητα, τεκμηρίωση, συνεργασία, σεβασμός, αμεροληψία και εμπιστευτικότητα με την υπό εξέλιξη διαδικασία να διασφαλίζει ότι τα προγράμματα σπουδών συμμορφώνονται με ειδικές απαιτήσεις ποιότητας, και ότι οι δεξιότητες και ικανότητες των αποφοίτων ανταποκρίνονται στο αντίστοιχο Ευρωπαϊκό και Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων (επίπεδα 6, 7 ή 8).
Νέα προσφυγή στο ΣτΕ κατά της άδειας του Anatolia American University
Και ενώ είναι σε πλήρη εξέλιξη η διαδικασία πιστοποίηση των εναπομείναντων προγραμμάτων σπουδών μια νέα προσφυγή κατατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικράτειας (ΣτΕ) κατά της άδειας λειτουργίας του Anatolia American University, αυτή τη φορά από την Πανελλήνια Ένωση Αναγνωρισμένων Κολλεγίων (ΠΕΑΚ). Πρόκειται για την τέταρτη προσφυγή που υποβάλλεται σχετικά με τις άδειες των ιδιωτικών πανεπιστημίων, μετά από προηγούμενες κινήσεις, μεταξύ των οποίων και η προσφυγή του καθηγητή Διοικητικού Δικαίου, κ. Πάνου Λαζαράτου για τις ιδωτικές Νομικές Σχολές.
Σύμφωνα με την ΠΕΑΚ και τον νομικό κ. Διονύση Δήμου, κύρια αιτία ακύρωσης της άδειας είναι η παραβίαση του άρθρου 7 παρ. 1 και 2 περ. γ’ του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999) όσον αφορά τη συγκρότηση της Επιτροπής Αξιολόγησης του υποψηφίου ιδρύματος από την ΕΘΑΑΕ. Υπενθυμίζεται ότι δημοσιεύματα αναφέρουν ότι οι καθηγητές που αξιολόγησαν την αίτηση είχαν στενές σχέσεις με το πανεπιστήμιο. Επιπλέον, η προσφυγή αναφέρει ότι η άδεια λειτουργίας πρέπει να ανακληθεί, καθώς δεν συνοδεύεται από τους φακέλους πιστοποίησης των προγραμμάτων από το μητρικό ίδρυμα και τους ξένους φορείς πιστοποίησης, όπως απαιτείται από τα άρθρα 145 παρ. 1 και 2 και 138 παρ. 3 περ. (β) του ν. 5094/2024.
Παράλληλα, στις αρχές Νοεμβρίου, η Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Αθηνών ξεκίνησε έρευνα για τη διαδικασία αδειοδότησης του ιδιωτικού πανεπιστημίου, μετά από μηνυτήρια αναφορά, με μάρτυρες να κλητεύονται για να διερευνηθεί η πιθανή τέλεση ποινικών αδικημάτων σύμφωνα με τα άρθρα 13, 26, 27, 254 και 259 του Ποινικού Κώδικα. Η υπόθεση δημιουργεί περαιτέρω αβεβαιότητα γύρω από τη λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, έως ότου εκδικαστούν και εκδοθούν οι αποφάσεις για τις νέες προσφυγές.
Πηγή: Pixabay
Το ΣτΕ θα κρίνει την τύχη των τριών Νομικών Σχολών μετά την αίτηση ακύρωσης του καθηγητή Λαζαράτου
Σε κάθε περίπτωση η «μητέρα των μαχών» για το μέλλον των νομικών σχολών των ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα αναμένεται να κριθεί στις 5 Φεβρουαρίου 2026 από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο θα εξετάσει τις αιτήσεις ακυρώσεως που έχουν ασκηθεί κατά των αδειών λειτουργίας τριών Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), με βασικό επιχείρημα την έλλειψη προηγούμενης, πλήρους και επίσημης αναγνώρισης των προγραμμάτων σπουδών των Νομικών Σχολών από τα μητρικά πανεπιστήμια της Αγγλίας και της Κύπρου. Η υπόθεση θα συζητηθεί από επταμελή σύνθεση του ΣτΕ, με εισηγητή τον πάρεδρο κ. Ευάγγελο Αργυρό. Παράλληλα, αναμένεται να κατατεθούν πρόσθετοι λόγοι ακύρωσης μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας πιστοποίησης των προγραμμάτων από την ΕΘΑΑΕ, ενώ τίθενται και ζητήματα ευρωπαϊκού δικαίου, που θεωρούνται άσχετα με τα ήδη κριθέντα.
Η ουσία της διαμάχης
Το βασικό ερώτημα που θα κληθεί να απαντήσει το ΣτΕ είναι αν, κατά τη χορήγηση των αδειών, τηρήθηκαν οι εγγυήσεις ποιότητας, διαφάνειας και αξιοκρατίας που προβλέπει ο ν. 5094/2024. Σύμφωνα με τη νομολογία της Ολομέλειας του ΣτΕ (αποφάσεις 1918–1920/2025), η προηγούμενη αναγνώριση των προγραμμάτων σπουδών από το μητρικό ίδρυμα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη νόμιμη λειτουργία των ΝΠΠΕ. Στην 40ή σκέψη της απόφασης 1920/2025, μάλιστα, επισημαίνεται ρητά ότι η έλλειψη τέτοιας αναγνώρισης αναιρεί την εγγύηση υψηλού επιπέδου παιδείας που επιβάλλεται από το Σύνταγμα και την ευρωπαϊκή νομοθεσία.Σε ανάρτησή του ο καθηγητής κ. Λαζαράτος τονίζει ότι «εικάζω ότι τα ελληνικά ιδρύματα βρίσκονται σε διαδικασία προσαρμογής των προγραμμάτων τους , προκειμένου να ανταποκριθούν στις παρατηρήσεις που έχουν επισημανθεί. (συμπεριλαμβανομένων και παρατηρήσεων σε ζητήματα κτιριολογικά και προσωπικού). Διαδικασία διαδοχικών εσωτερικών προσαρμογών των παρατηρήσεων και των προγραμμάτων δια διαλόγου εις τροπον ώστε τα αρχικά κείμενα να εξαφανιστούν ή να καταστούν μη προσβάσιμα σχέδια , δεν προβλέπεται στο Νόμο και είναι ποινικώς κολάσιμη.Ειδικώς αν στην « συζήτηση» αυτή δεν μετέχει επισήμως το μητρικό ίδρυμα .Είμαι βέβαιος πως δεν λαμβάνει χώρα.Απολύτως βέβαιος.»
Εν ολίγοις σύμφωνα με τον καθηγητή Λαζαράτο η εσωτερική διαβούλευση μεταξύ αξιολογητών, ιδιωτικού πανεπιστημίoυ και ΕΘΑΑΕ, χωρίς τη συμμετοχή του μητρικού ιδρύματος, δεν προβλέπεται από το νόμο και μπορεί να θεωρηθεί παράνομη και ακυρωτέα.
{https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02vuG7LYVeV9dzgNqbM2NopBH2aA1YsqAJr1kneJn5u18gnTbbieCqyVvehp1vBfMml&id=100027002329755}
Σε δηλώσεις του στο Dnews ο κ. Λαζαράτος εξήγησε ότι «κατέθεσα αίτηση ακυρώσεως εναντίον των τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων με νομικές σχολές γιατί ως καθηγητής Νομικής έννομο συμφέρον αν έχω, έχω μόνο για αυτές τις σχολές. Κατέθεσα αίτηση ακυρώσεως με βασική αιτίαση ότι οι άδειες ελήφθησαν χωρίς να έχουν αναγνωρισμένα και πιστοποιημένα ήδη τα προγράμματά τους από τα μητρικά πανεπιστήμια και τις αντίστοιχες αρχές πιστοποίησης του εξωτερικού. Δευτερευόντως εφόσον τους δίνονται άδειες με μη αναγνωρισμένα προγράμματα και θα πιστοποιηθούν ενδεχομένως από την ΕΘΑΑΕ προγράμματα με αλλαγές, αυτό έρχεται σε αντίθεση με το κοινοτικό δίκαιο δεδομένου ότι το μητρικό ίδρυμα δεν θα έχει αναγνωρίσει εκ των προτέρων το πρόγραμμα που πιστοποιεί η ΕΘΑΑΕ. Ζητώ με την αίτηση ακυρώσεως να υποβληθεί προδικαστικό ερώτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το αν ο νόμος είναι σύμφωνος με το κοινοτικό δίκαιο ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, της προηγούμενης αναγνωρίσεως και πιστοποιήσεως των προγραμμάτων από το αλλοδαπό ίδρυμα.» Παράλληλα τόνισε ότι η αίτηση ακύρωσης που κατέθεσε είναι ανεξάρτητη από το αν θα ξεκινήσει ή όχι η λειτουργία των νομικών σχολών των ιδιωτικών πανεπιστημίων καθώς αυτό θα γινόταν στην περίπτωση που είχε υποβάλλει αίτηση αναστολής.Εν προκειμένω σημειώνει στο Dnews ότι «αν θα υποβάλλω αίτηση αναστολής θα εξαρτηθεί από τις επόμενες πράξεις και ιδίως εάν θα πιστοποιήσει η ΕΘΑΑΕ τα προγράμματά τους. Υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να μην πιστοποιήσει τα προγράμματα ή να τα πιστοποιήσει ζητώντας αλλαγές οι οποίες δεν θα μπορούν ούτως ή άλλως να επιτρέψουν την εκκίνηση λειτουργίας των νομικών σχολών. Οι επόμενες κινήσεις όπως και το αν θα κατατεθεί και αίτηση αναστολής εκτελέσεως εξαρτώνται από τι ακριβώς θα πράξει η ΕΘΑΑΕ σε σχέση με τα προγράμματα των σχολών.»
Υπό το πρίσμα αυτών των δεδομένων το ανώτατο δικαστήριο καλείται να αποφανθεί αν η ακολουθούμενη διαδικασία εξασφαλίζει πράγματι τα επίπεδα διαφάνειας, ακαδημαϊκής ελευθερίας και αξιοκρατίας που προβλέπει η νομοθεσία και οι αποφάσεις της Ολομέλειας. Το ζητούμενο είναι να μην δημιουργηθούν ελληνικές εκδοχές ξένων πανεπιστημίων που τελικά δεν θα αναγνωρίζονται ούτε στο εξωτερικό ούτε στην Ελλάδα. Η δίκη της 5ης Φεβρουαρίου αναμένεται να αποτελέσει κομβικό σημείο για το μέλλον των ιδιωτικών πανεπιστημίων και για το μοντέλο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που θα επικρατήσει στη χώρα τα επόμενα χρόνια. Η κρίση του ΣτΕ θα καθορίσει, τελικά, αν τα νέα ιδιωτικά πανεπιστήμια ξεκινούν με θεσμική σταθερότητα ή με νομικά ρήγματα.
