Αποκαλυπτικός ήταν ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Αλέξης Τσίπρας στην συνεδρίαση της διευρυμένης Πολιτικής Επιτροπής του κόμματος την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου σε ότι αφορά την «νέα ταυτότητα» που χτίζει και την πολιτική αποστολή που το κόμμα αναλαμβάνει.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε μια αποστροφή του λόγου του, όταν σχολίαζε την σιγή της κυβέρνησης στο ζήτημα της αποπομπής της κας Γκιλφόιλ, συμπεριφορά που παραπέμπει σε «κράτος μπανανία» είπε. Και τόνισε «η χώρα όμως δεν είναι ούτε αποικία, ούτε προτεκτοράτο. Και πρέπει να απαιτήσουμε εξηγήσεις και για τα πεπραγμένα». Τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Ελλάδα αξίζει έναν ισχυρό πρέσβη, με πρόσβαση στον Αμερικανό πρόεδρο και την πλήρη εμπιστοσύνη του, και υπογράμμισε ότι η αλλαγή στην ηγεσία της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα δεν συνιστά υποβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων…
Η δήλωση του Τσίπρα πως «η χώρα όμως δεν είναι ούτε αποικία, ούτε προτεκτοράτο» δεν ήταν απλώς μια δήλωση εθνικής αξιοπρέπειας και αυτονόητου πατριωτισμού, αλλά η κορωνίδα μιας σειράς θέσεων που διατύπωσε και οι οποίες παραπέμπουν στις βαθύτερες συντεταγμένες του εγχειρήματος της ΕΛ.Α.Σ.
Στην Κρήτη που πήγε και είδε τις καταστροφές από τις καλοκαιρινές πυρκαγιές και τις πρόσφατες πλημύρες, διαπίστωσε την απουσία του κράτους. Είπε «συνειδητοποίησα και την ουσία αν θέλετε, της “πολιτικής μας αποστολής”. Είδα το πόσο κρίσιμο, πόσο υπαρξιακό είναι να σταματήσουμε αυτή την πορεία της παρακμής και της απαξίωσης που έχει πάρει η χώρα μας. Της απαξίωσης της αγροτικής παραγωγής, του φυσικού πλούτου των χωριών, των ανθρώπων της υπαίθρου, των νέων ανθρώπων».
Στο τέλος της ομιλίας του κατέληξε: «Χτίζουμε μία νέα πολιτική ταυτότητα με ένα ξεκάθαρο πολιτικό πρόγραμμα. Ένα πρόγραμμα κοινωνικό, πατριωτικό, προοδευτικό. Και κλείνω με αυτό και πρώτος από όλους εγώ αλλά και όλες και όλοι που βρισκόμαστε σε αυτήν εδώ την αίθουσα, να έχουμε και την αίσθηση της “εθνικής μας αποστολής”, ας μου επιτραπεί η έκφραση».
Πίσω από αυτές τις λέξεις κρύβεται η βαθιά συνειδητοποίηση του πολιτικού καθήκοντος απέναντι σε μια πατρίδα που έχει χάσει τον αυτοσεβασμό της και την αξιοπιστία της στο εξωτερικό, αλλά και απέναντι σε έναν λαό που εξαπατήθηκε και δεινοπαθεί. Είναι το κάλεσμα της πανστρατιάς των δημοκρατικών και προοδευτικών κοινωνικών δυνάμεων απέναντι στη διαφθορά και το ξεπούλημα της χώρας. Στα πολιτικά μαγειρεία της δεξιάς εξυφαίνονται σενάρια και συνδυασμοί για την διατήρηση της εξουσίας ώστε να συντελεστεί η συγκάλυψη των σκανδάλων και των κρυφών πεπραγμένων της υφαρπαγής του δημοσίου πλούτου.
Δεν είναι τυχαίο που ο Τσίπρας το είπε ξεκάθαρα: «Κάποιοι τρέμουν την ιδέα πως μπορεί αύριο να συγκροτηθεί μια προοδευτική εναλλακτική κυβέρνηση στον τόπο με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ως βασικό της κορμό. Και να πούμε και μια αλήθεια ακόμη. Μερικοί στην αντιπολίτευση προτιμούν χίλιες φορές τον Μητσοτάκη και τη Δεξιά από μια προοδευτική κυβέρνηση με κορμό την ελληνική αριστερή Συμπαράταξη».
Η ανάκτηση των δημοκρατικών θεσμών
Ο Αλέξης Τσίπρας είναι έμπειρος πολιτικός της δράσης. Είναι άνθρωπος των αποφάσεων και δεν έχει ταμπού. Έχει πάντα ένα σκοπό και τον υπηρετεί πέρα από ιδεολογήματα, με όρια πολιτικές και ηθικές αξίες και κυρίως την ανθρωπιά. Αυτά είναι κρίσιμα να τεθούν γιατί καθοδηγούν τις πράξεις του και την πολιτική δράση.
Η υβριδικότητα της νέας πολιτικής προσπάθειας του Αλέξη Τσίπρα φάνηκε από την πρώτη στιγμή με το «Μανιφέστο για τη Συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας». Πως έγινε αυτό;
Μετά την ορθοπεταλιά 2012-2019, τα τρία-τέσσερα τελευταία χρόνια φαίνεται ότι μελετούσε και παρακολουθούσε τα διεθνή τεκταινόμενα, έβλεπε τα λάθη, έβλεπε τις δυσκολίες, έβλεπε τα αδιέξοδα και είδε την ανάγκη μιας νέας ενότητας που οι άλλοι μέσα, αλλά και έξω, δεν μπόρεσαν να συγκροτήσουν. Φώναξε λοιπόν ένα σκληρό σοσιαλδημοκράτη διανοούμενο, που ήξερε σε βάθος όλα τα ιδεολογικά ρεύματα της πολιτικής φιλοσοφίας, τον Γιώργο Σιακαντάρη, ο οποίος συνέταξε το Μανιφέστο με την στήριξη του επιστημονικού προσωπικού του ΙΝΑΤ που αποτελεί την πλατφόρμα μιας νέας πολιτικής πρότασης.
Το Μανιφέστο αφού παραδέχεται την ύπαρξη ιστορικών διαφορών ανάμεσα στις τρεις προαναφερθείσες τάσεις απέναντι στην αγορά, στο εύρος της κρατικής παρέμβασης, στην έννοια της ανάπτυξης και στη μεθοδολογία της πολιτικής αλλαγής, για να διαπιστώσει ότι για νέες πραγματικότητες που πρέπει να αντιμετωπιστούν, αποτελούν πεδία δημιουργικής σύγκλισης προκειμένου να καταρτισθούν πειστικές θέσεις που θα απαντούν στις ανάγκες και τα προβλήματα των πολιτών. Η ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική επιλογή, αλλά όρο επιβίωσης και προοπτικής για την ίδια την Ευρώπη, έτσι ώστε να διευρυνθούν τα όρια του εφικτού.
Αυτό το τελευταίο είναι κομβικό και κρίσιμο, διότι παραπέμπει ευθέως όχι μόνο στην πολιτική αλλαγή, αλλά κυρίως στην αλλαγή πολιτικής, δυνατότητα που μόνο μια μεγάλη ενότητα των εν λόγω δυνάμεων μπορεί να φέρει εις πέρας. Αλλαγή πολιτικής σημαίνει από τη μια, αλλαγή στη διακυβέρνηση ώστε να αποκατασταθεί το κύρος των δημοκρατικών θεσμών και η αξιοπιστίας της πολιτικής, και από την άλλη, ουσιαστική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου.
Ο Τσίπρας αφού έκλεισε οριστικά τον στημένο καυγά με το ΠΑΣΟΚ και πέρα από τα καυτά ζητήματα της ακρίβειας, των καυσίμων και των ενοικίων ξετυλίγει στο φόντο των ομιλιών του και του προγράμματος της ΕΛ.Α.Σ. την ανάγκη να ενισχυθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί που επιτρέπουν τη δομημένη πολιτική σύγκρουση. Η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση Μητσοτάκη όχι μόνο έχει ευτελίσει τους δημοκρατικούς θεσμούς, αλλά επιδιώκει τη σύγχυση και την παραπληροφόρηση των πολιτών.
Η ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών είναι προϋπόθεση για να συγκροτηθούν νέες συλλογικές ταυτότητες μέσα από πολιτικές αρθρώσεις. Με το δημοκρατικό έλλειμμα στη χώρα μας να διογκώνεται συνεχώς, η ζωντανή δημοκρατική αντιπαράθεση, πέρα από καυγάδες και ψευδολογίες, συμβάλει έμμεσα αλλά σταθερά στην αποκατάσταση της δικαιοσύνης και του κοινωνικού κράτους.
(Ο Μάκης Ανδρονόπουλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας)
