Πριν λίγες μέρες ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Γροιλανδία είναι στρατηγικής σημασίας γιατί εκεί θέλει να εγκαταστήσει μέρος του «Χρυσού Θόλου».
Το σχέδιο αυτό είναι αμυντικό σύστημα εναντίον πυραύλων που κατευθύνονται στο έδαφος των ΗΠΑ και αποτελεί συνέχεια του μεγαλεπήβολου σχεδίου του Ρήγκαν πριν 40 χρόνια (άρχισε το 1983 και εγκαταλείφθηκε το 1990), με το όνομα Strategic Defense Initiative.
Προβλέπει την τοποθέτηση 400 ως 1000 δορυφόρων αναγνώρισης των στόχων και 200 δορυφόρων με κινητικά βλήματα ή λέιζερ για καταστροφή των επερχόμενων πυραύλων.
Οι εχθρικοί πύραυλοι θα καταστρέφονται ειδικά στο αρχικό στάδιο πτήσης των δυο λεπτών οπότε δεν μπορούν ελιχθούν και είναι προβλέψιμη η τροχιά τους.
Αυτό σημαίνει ότι τις συνέπειες θα υποστούν όσοι βρίσκονται πιο κοντά στα σημεία εκτόξευσης, δηλαδή η Ευρώπη όπου θα πέσουν οι πυρηνικές κεφαλές με ότι αποτελέσματα προκύψουν, για να προστατευτεί το έδαφος των ΗΠΑ.
Το κόστος θα φθάσει σύμφωνα με το Bloomberg το 1,1 τρις χωρίς να υπολογιστεί η έρευνα.
Η αρχική ανάπτυξη προβλέπεται για το 2029 (τέλος προεδρίας Τραμπ) και η πλήρης ανάπτυξη σε δέκα χρόνια.
Οι συνέπειες θα είναι η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος, η προώθηση του δόγματος του «προληπτικού πλήγματος» και ένας αγώνας πυρηνικών και πυραυλικών εξοπλισμών μεταξύ των πυρηνικών δυνάμεων.
Σε λίγες μέρες (04 Φεβρουαρίου 2026) λήγει η συμφωνία New START μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας που αρχικά είχε υπογραφεί το 2011 και προέβλεπε κάθε μέρος να έχει 700 διηπειρωτικούς πυραύλους και 1550 πυρηνικές κεφαλές. Η Ρωσία μονομερώς έδωσε παράταση ενός χρόνου ενώ αναμένεται η αμερικανική απάντηση.
Το 2018, στην πρώτη του θητεία ο Τραμπ αποχώρησε από την συμφωνία για τους πυραύλους ενδιάμεσου βεληνεκούς (Intermediate-Range Nuclear Forces) που είχε υπογραφεί το 1987, με βεληνεκές 500-5.500 χλμ γιατί ήθελε να συμπεριλάβει και τους Κινεζικούς πυραύλους.
Σαν αποτέλεσμα η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν ανέπτυξαν πληθώρα υπερηχητικών πυραύλων ενδιάμεσου βεληνεκούς, τους οποίους βλέπουμε να χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία με συμβατική κεφαλή.
Τώρα ο Τραμπ έβγαλε από το συρτάρι το παλιό σχέδιο του Ρίγκαν για να «ταΐσει» τις πολεμικές βιομηχανίες και να δημιουργήσει στον αμερικανικό λαό αίσθηση προστασίας.
Κρύβει ότι το σχέδιο Ρήγκαν είχε εγκαταλειφθεί το 1990 όχι μόνο λόγω κόστους αλλά γιατί κανένας «θόλος» δεν αντιμετωπίζει τα επιθετικά όπλα που συνεχώς εξελίσσονται και δεν δίνει το πλεονέκτημα προστασίας για να χρησιμοποιηθούν τα πυρηνικά σε «πρώτο πλήγμα».
Βλέπουμε από τα παραπάνω ότι η μεγαλομανία του Τραμπ και η επιδίωξη κέρδους των πολεμικών βιομηχανιών έβαλε στην άκρη τους διεθνείς περιορισμούς και την αποτροπή του πολέμου.
Στα δικά μας. Η δημιουργία «θόλου του Αιγαίου» ή «θόλου του Αχιλλέα» όπως λέγεται που θα καλύψει με αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά ισραηλινά συστήματα BARAK τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και την Κρήτη, μαζί με τις φρεγάτες Belharra, παρουσιάζονται από την κυβέρνηση σαν η απόλυτη προστασία με υπερόπλα, απ’ όπου δεν θα μπορεί να περάσει οτιδήποτε πετάει από αεροσκάφη μέχρι drones.
Η αίσθηση που προσπαθεί να περάσει η κυβέρνηση είναι ότι θα υπάρχει ένας αδιαπέραστος θόλος προστασίας όπου κάποιοι λίγοι στρατιωτικοί θα παρατηρούν στα ραντάρ και οι πολίτες θα κάθονται ήσυχοι και αμέριμνοι στις δουλειές τους.
Είναι η ίδια αντίληψη της αίσθησης «ηρεμίας» και «απόλυτου ελέγχου» από το «επιτελικό κράτος» που οδηγεί τα τελευταία χρόνια σε μια παθητική και υποχωρητική αντίληψη την εξωτερική πολιτική της χώρας.
«Αγοράζουμε ηρεμία» με χρήματα για ακριβά εξοπλιστικά και με υποχωρήσεις στα εθνικά θέματα.
Αντί να γίνονται ενέργειες για την ασφάλεια της χώρας με ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων στα ανατολικά σύνορα, αγοράζονται και μάλιστα ακριβά ψευδαισθήσεις.
Και αυτό γιατί οι φρεγάτες Belharra πέραν του μεγάλου κόστους είναι εξοπλισμένες περισσότερο με αντιαεροπορικά συστήματα παρά εναντίον στόχων επιφανείας.
Άλλωστε είναι σχεδιασμένες για συνοδεία αεροπλανοφόρων και σε τέτοια αποστολή θα χρησιμοποιηθεί το καλοκαίρι η φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» σε άσκηση με αμερικανικά αεροπλανοφόρα στον Ειρηνικό.
Τα δε ισραηλινά αντιαεροπορικά δεν μπόρεσαν να προστατεύσουν πέρυσι το Ισραήλ από τους ιρανικούς υπερηχητικούς πυραύλους.
Και για να μη δημιουργούνται λάθος ερμηνείες. Τα συστήματα εξοπλισμών χρειάζονται, παράλληλα όμως με σχεδιασμό για αποτροπή και στην ειρήνη και με τη βούληση χρησιμοποίησης την κατάλληλη στιγμή.
Οι αντιαεροπορικοί «θόλοι» δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται στις καθημερινές τουρκικές παραβιάσεις και παραβάσεις του εθνικού εναέριου χώρου στην περίοδο της ειρήνης. Είναι μόνο για τον πόλεμο. Η κυριαρχία όμως εδραιώνεται και στην ειρήνη με τη βούληση απαγόρευσης των προκλήσεων του αντιπάλου. Κάτι που γίνεται σήμερα με τις αναχαιτίσεις των πολεμικών αεροσκαφών.
Οι όποιοι αμυντικοί θόλοι δεν πρέπει να αδρανοποιούν τα όποια ενεργητικά μέτρα άμυνας, δεν καλύπτουν την αδιαφορία για την αξία του προσωπικού ούτε χρησιμοποιούνται για δημιουργία ψευδαίσθησης απόλυτου ελέγχου και ηρεμίας στη χώρα.
Τέλος, οι εξοπλισμοί πρέπει να εξυπηρετούν αποκλειστικά τις ανάγκες προστασίας της κυριαρχίας τη χώρας και όχι την υποταγή σε κυρίαρχες δυνάμεις ή σε τοπικές μεγαλομανίες.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)
