Η νέα κυβερνητική στρατηγική παρουσιάζει ένα μοτίβο μετατόπισης των πολιτικών ευθυνών προς τη Δικαιοσύνη αναμένοντας από αυτήν να αποκαταστήσει το έλλειμμα λογοδοσίας. Αυτό δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι η κυβέρνηση δεν έχει ευθύνη.
Ο πρωθυπουργός προβάλλει την ίδρυση του εθνικού φορέα διερεύνησης σιδηροδρομικών ατυχημάτων ως απόδειξη της διαφάνειας και της πρόθεσης να αποδοθούν ευθύνες. Ωστόσο, παραλείπει να αναφέρει ότι η ίδρυση του φορέα ήταν επιβεβλημένη από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και αποτέλεσμα πίεσης των ευρωπαϊκών θεσμών. Με αυτόν τον τρόπο, εμφανίζεται η κυβέρνηση να έχει λάβει πρωτοβουλία για τη διερεύνηση, ενώ στην πραγματικότητα καλύπτει μια προϋπάρχουσα παράλειψη.
Ο κ. Μητσοτάκης, ενώ αρχικά είχε υιοθετήσει μια σαφή εκδοχή για τα αίτια της πυρκαγιάς, μεταθέτει την ευθύνη για την αρχική εσφαλμένη ενημέρωσή του στη Hellenic Train, στον ΟΣΕ και στην Πυροσβεστική, υποστηρίζοντας ότι εκείνοι τον παραπλάνησαν.
Αντίθετα, δεν αναγνωρίζει την ευθύνη των κυβερνητικών ελεγκτικών μηχανισμών και την έλλειψη της δική του ικανότητας να απαιτεί έγκυρη και αιτιολογημένη ενημέρωση για το θέμα.
Αποφεύγει να απαντήσει ευθέως για πιθανή διερεύνηση λαθρεμπορίου και εξαφάνισης βίντεο από τους σταθμούς, υπονοώντας ότι τέτοια θέματα είναι πλέον αντικείμενο των ανακριτικών αρχών, παραλείποντας να αναφέρει την έλλειψη ελέγχου της ιδιωτικής σιδηροδρομικής εταιρείας και της διαχείρισης του φορτίου καθώς και των ευθυνών της εξαφάνισης του αποδεικτικού υλικού.
Παρομοίως, αναφέρει ότι τα πιθανά επιχειρησιακά λάθη και η αλλοίωση του τόπου του εγκλήματος θα διερευνηθούν από τον ανακριτή, χωρίς να αναγνωρίζει καν την κυβερνητική ευθύνη για την παντελή έλλειψη συντονισμού μεταξύ των εθνικών αρχών.
Η κεκαλυμμένη δυσαρέσκεια του Πρωθυπουργού για τον αποκλεισμό μαρτύρων από την εξεταστική επιτροπή μπορεί να εκληφθεί ως μια απόπειρα να αποδοθεί η ευθύνη στη διαδικασία και όχι στη βούληση της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Η αναφορά ότι οι μάρτυρες θα καταθέσουν στο δικαστήριο επειδή δεν κλήθηκαν να καταθέσουν στην εξεταστική επιτροπή υποκαθιστά την πολιτική διερεύνηση με μια αμιγώς δικαστική προσέγγιση.
Η αναφορά στην πιθανότητα σύστασης προκαταρκτικής επιτροπής για την άρση της ασυλίας υπουργών παρουσιάζεται ως τεκμήριο διαφάνειας. Ωστόσο, η κυβερνητική πλειοψηφία δεν έπραξε αναλόγως όταν ζητήθηκε η άρση ασυλίας δύο πρώην υπουργών από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, παρά το γεγονός ότι υπήρξε αιτιολογημένο αίτημα.
Επίσης, επισημαίνεται ότι στη διαδικασία άρσης ασυλίας μέσω εθνικών αρχών, ο εισαγγελικός λειτουργός μεταβιβάζει τη δικογραφία στη Βουλή χωρίς τεκμηρίωση, περιορίζοντας τον ρόλο της δικαιοσύνης δεδομένου ότι είναι μόνο οι βουλευτές αρμόδιοι να λειτουργήσουν ως εισαγγελική αρχή.
(Ο Κώστας Αρβανίτης είναι αντιπρόεδρος της Left και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ)
