Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του Υπ. Οικονομικών, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Καθημερινή, στην οποία αναφέρεται -και- στην δυνατότητα επέκτασης του χρόνου που μπορεί να εφαρμοστεί ο «κόφτης» και μετά το 2018.
Όλα αυτά στην προσπάθεια να πείσουν τον ελληνικό λαό ότι το ασφαλιστικό έχει κλείσει μέχρι και το 2018. Άρα... δεν θα υπάρξουν νέες μειώσεις. Όμως, αυτό δεν ισχύει.
Η αλήθεια είναι τελείως διαφορετική. Οι μειώσεις ήδη έχουν αρχίσει. Είναι μεγάλες και με την μείωση της προσωπικής διαφοράς που αναμένεται, η συνολική μείωση των συνταξίμων αποδοχών από την αρχή της κρίσης, φτάνει και ξεπερνάει το 60%.
Οι «κόφτες» του 2017
Συγκεκριμένα για το δημόσιο:
1) Με βάση την εγκύκλιο 142036/002/19/12/2016 με την οποία προσδιορίζονται οι συντάξιμες αποδοχές και οι σχετικές κρατήσεις δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων σε υλοποίηση του νόμου 4387/16, η μείωση στις συντάξιμες αποδοχές υπερβαίνει το 20% για το 2017.
2) Οι μειώσεις από το μέρισμα του ΜΤΠΥ οι οποίες ήταν γύρω στο 50% για το 2016 συνεχίζονται και το 2017. Συγκεκριμένα, το 2016 μειώθηκε το μέρισμα του ΜΤΠΥ κατά 40% και αφαιρέθηκε ένα μέρισμα (από 12 μηνιαία μερίσματα δόθηκαν 11). Αποφασίσθηκε, δε, η μηνιαία καταβολή του μερίσματος να γίνει τρίμηνη. Είναι τόσο μεγάλη η μείωση του μερίσματος, που στην καταβολή του Δεκεμβρίου, το μηνιαίο μέρισμα το οποίο στις αρχές του χρόνου ήταν 180 ευρώ έγινε 80 ευρώ. Με βάση μάλιστα την υπ’ αριθμ. 303316/56630/Δ15.974/19/12/2016 εγκύκλιο του υπουργείου Εργασίας, η μειωμένη καταβολή ανά 3μηνο θα συνεχιστεί και για το 2017.
3) Η εφάπαξ παροχή η οποία έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα το ποσόν το οποίο καταβάλλεται στον δικαιούχο να μην είναι ανάλογο των εισφορών του (πράγμα που είναι δεοντολογικά σωστό και δίκαιο) αλλά ανάλογο του χρόνου αποχώρησης του υπαλλήλου. Αυτό έχει ως συνέπεια, το εφάπαξ που καταβλήθηκε σε υπαλλήλους που αποχώρησαν μετά το Σεπτέμβρη του 2013 να είναι μειωμένο κατά 57%-60%. Δυστυχώς, όμως, το πράγμα δεν μένει εκεί. Με βάση την εγκύκλιο Φ80020/ΟΙΚ52802/Δ15.915/23/11/2016 του υπουργείου Εργασίας, η εφάπαξ παροχή από 1/1/2014 θα είναι η συσσωρευμένη αξία των παροχών τους κατά την ημερομηνία αποχώρησης, που σημαίνει ότι δεσμεύονται ποσά από τους ασφαλισμένους (δεν είναι στη διακριτική τους ευχέρεια) για να τους αποδοθούν τα ίδια κατά τον χρόνο αποχώρησης χωρίς καμιά ωφέλεια για τους ίδιους.
4) Τριπλασιάστηκε το κόστος εξαγοράς πλασματικών χρόνων από 1/1/2017 από 6,67% σε 20% επί των συνταξίμων αποδοχών.
5) Οι συντάξεις που καταβάλλονται από τον περασμένο Μάιο, δηλαδή μετά την εφαρμογή του νόμου 4387/16, είναι μειωμένες κατά 30%.
6) Το ποσοστό αναπλήρωσης για τις συντάξεις χηρείας μειώθηκε από 70% σε 50%. Εκτός από αυτό καταργείται η καταβολή σ’ ένα μεγάλο κομμάτι ασφαλισμένων. Συγκεκριμένα, ο/η δικαιούχος πριν τα 55 λαμβάνει το 50% της σύνταξης για μια τριετία και μετά η χορήγησή της διακόπτεται, για να καταβληθεί, ξανά μετά την συμπλήρωση των 67 ετών. Αυτό σημαίνει ότι ένας αρκετά μεγάλος αριθμός ατόμων, ιδιαίτερα γυναίκες με οικογενειακές υποχρεώσεις, μένουν χωρίς κανένα εισόδημα. Είναι χαρακτηριστικό μάλιστα ότι από το Γενικό Λογιστήριο, μέχρι στιγμής, 4/1/2017, δεν έχει καταβληθεί σύνταξη χηρείας μετά την ψήφιση του νέου νόμου. Δηλαδή, επί επτά μήνες και πλέον δικαιούχοι-ες οι οποίοι ούτως ή άλλως τους μειώνεται η σύνταξη δεν έχουν λάβει το ελάχιστο ποσόν.
7) Περικοπές γίνονται και για όσους είχαν αποχωρήσει από την υπηρεσία, έχοντας συμπληρώσει τα απαιτούμενα χρόνια για καταβολή σύνταξης, αλλά με αναστολή καταβολής λόγω ορίου ηλικίας. Οι ασφαλισμένοι αυτοί έκαναν το λάθος να εμπιστευτούν την πολιτεία και την ισχύουσα νομοθεσία, βάσει της οποίας αποχώρησαν και εκδόθηκε μάλιστα γι αυτούς συνταξιοδοτική πράξη, αλλά με αναστολή πληρωμής. Και σήμερα διαπιστώνουν ότι η σύνταξη που θα τους καταβληθεί θα είναι πολύ μικρότερη. Αυτό είναι εντελώς αντισυνταγματικό. Αν γνώριζαν την παρούσα νομοθεσία το πιθανότερο ήταν να μην έφευγαν.
8) Είναι γνωστό ότι οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν το δικαίωμα αποχώρησης κατά την διάρκεια της σχολικής χρονιάς και αποχωρούν με τη λήξη της. Οι εκπαιδευτικοί, λοιπόν, οι οποίοι είχαν υποβάλλει παραίτηση τον Απρίλιο του 2016 με την διαβεβαίωση του υπουργείου Παιδείας ότι η σύνταξή τους θα υπολογισθεί με βάση την προηγούμενη νομοθεσία και με την υποχρέωση να παραμείνουν μέχρι 31/8/2016, αντιμετώπισαν την εξής τραγελαφική κατάσταση:
Η σύνταξη υπολογίζεται με την παλαιά νομοθεσία αλλά η συντάξιμη υπηρεσία τερματίζεται κατά την ημερομηνία παραίτησης (Απρίλιος 2016). Αυτό έχει σαν συνέπεια οι παραιτηθέντες εκπαιδευτικοί να κληθούν να επιστρέψουν χρήματα τα οποία είχαν εισπράξει για υπηρεσία που είχαν προσφέρει αλλά και αρκετοί από αυτούς οι οποίοι συμπλήρωναν τον απαραίτητο συντάξιμο χρόνο 31/8/2016 να μην έχουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και να αναγκάζονται να ζητήσουν την επαναφορά τους στην υπηρεσία. Όλα αυτά συνέβησαν ενώ οι κατευθύνσεις προς τους εκπαιδευτικούς είχαν γίνει από το υπουργείο Παιδείας. Ο νέος νόμος όμως ακύρωσε τα πάντα.
Ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός των συντάξεων με βάση τη νέα νομοθεσία, ο οποίος θα φέρει και νέες μειώσεις στους παλιούς συνταξιούχους.
Οι διακηρύξεις, λοιπόν, της κυβέρνησης περί προστασίας των μέχρι τώρα συνταξίμων αποδοχών είναι απολύτως ψευδείς. Οι συνταξιούχοι του δημοσίου φυσικά γνωρίζουν πια είναι η πραγματικότητα, εφόσον αυτή διαπιστώνεται στην τσέπη τους.
Η λύση είναι μία, ο αγώνας για την ανατροπή αυτών των μνημονιακών πολιτικών και αυτών που τις εκφράζουν. Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις των συνταξιούχων μας γεμίζουν αισιοδοξία.
Ας ελπίσουμε ότι το 2017 θα είναι χρόνος δράσης και ανατροπών.
* Η Δέσποινα Σπανού είναι μέλος της Πολιτικής Γραμματείας της Λαϊκής Ενότητας
